ਵृਤ੍ਤਯੋ ਯਦਿ ਬੋਧੇਨ ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਹृਦਯੇ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਤਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਗਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਅਸਲੀਅਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਤਚ੍ ਚੇਤ੍ਯਰਹਿਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਚੇਤਨਨਾਮਕਮ੍ । ਵਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿष੍ਟਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਤਸ਼੍ ਚ ਯਤ੍
ਇਥੇ ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਸਤੂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੀ ਚੇਤਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਨ ਕੇਚਨ ਪ੍ਰਬਾਧਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ ਪਦਂ ਜਗਦਾਧਯਃ । ਭੂਤਲਾਦ੍ ਗਗਨੋਡ੍ਡੀਨਂ ਵਿਹਙ੍ਗਮਮ੍ ਇਵੋਤਵਃ
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੋਈ ਵੀ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅਣਛੁਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਚੇਤਨਮ੍ ਆਭਾਸਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਅਗਮ੍ਯਮ੍ ਏਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਦੁष੍ਟਦृਸ਼ਾਮ੍ ਇਹ
ਇਸ ਅੰਦਰਲੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸਭ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਇਥੇ ਅੰਦਰ ਚਮਕਦਾ ਆਤਮਾ ਸਮਝੋ।
ਸਰ੍ਵਾਤੀਤਪਦਸ੍ਥਸ੍ਯ ਚਿਤਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਾਸਨਾ । ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਪਦਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਜਨਦृष੍ਟਿਰ੍ ਅਹੇਰ੍ ਇਵ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਕੁਝ ਪਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਪਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਪੰਛੀ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।
ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਸਰ੍ਵ ਏਵੇਮੇ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾ ਘਟਪਟਾਦਯਃ । ਵਰਾਕੀ ਵਾਸਨਾ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂ ਕਰੋਤਿ ਪਰੇ ਪਦੇ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਪਦ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੰਡੀ, ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਥੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਾਸਨਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ?
ਯਥਾਨਲਗਿਰਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਹਿਮਲੇਸ਼ੋ ਵਿਲੀਯਤੇ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਾ ਲੀਯਤੇ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਬਰਫ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਵ ਵਰਾਕੀ ਰਜਸ੍ਤੁਚ੍ਛਾ ਵਾਸਨਾ ਭੋਗਬਨ੍ਧਨੀ । ਕ੍ਵਾਪੂਰਿਤਜਗਜ੍ਜਾਲਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਪੁਲਾਨਿਲਃ
ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਨਿਕੰਮੀ ਤੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀ ਵਾਸਨਾ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਚਿੱਤ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਵਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਭਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ?
ਤਾਵਤ੍ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਦ੍ਯੇਯਂ ਨਾਨਾਕਾਰਵਿਕਾਰਿਣੀ । ਯਾਵਨ੍ ਨ ਸਮ੍ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ
ਇਹ ਅਗਿਆਨ, ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਰੂਪ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਤਕ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਵੈ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ।
ਸਰ੍ਵਾ ਦृਸ਼੍ਯਦृਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਤੈਵੋਦਿਤਾਤਤਾ । ਨਭਸੀਵ ਪਦੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਅਖਿਲਪੂਰਣੇ
ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੇਵਲ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਤਿਤਵ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ।
ਸਮਗ੍ਰਾਕਾਰਰੂਪਂ ਤਤ੍ ਸਮਗ੍ਰਾਕਾਰਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਵਾਗਤੀਤਂ ਪਰਂ ਵਸ੍ਤੁ ਕੇਨ ਨਾਮੋਪਮੀਯਤੇ
ਉਹ ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਬੋਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਸੱਚ—ਉਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਵਿषਯਵਿषਵਿषੂਚਿਕਾਮ੍ ਅਤਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਨਿਪੁਣਮ੍ ਅਹਂਸ੍ਥਿਤਿਵਾਸਨਾਮ੍ ਅਪਾਸ੍ਯ । ਅਭਿਮਤਪਰਿਹਾਰਯਤ੍ਨਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਵ ਵਿਰੁਜੋ ਭੁਵਨੈਕਨਾਥਮੂਰ੍ਤਿਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਿਹੜੀ ਸੁਖਮ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮੋਹ-ਬੰਧਨ ਤਿਆਗਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ, ਦੁਖ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਇਕੋ ਮਾਲਕ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣ।
ਇਤਿ ਗਦਿਤਵਤਿ ਤ੍ਰਿਲੋਕਨਾਥੇ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਇਵ ਮੌਨਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤੇ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ । ਅਥ ਮਧੁਪ ਇਵਾਸਿਤਾਬ੍ਜषਣ੍ਡੇ ਵਚਨਮ੍ ਉਪੈष੍ਯਤਿ ਤਤ੍ਰ ਪਾਣ੍ਡੁਪੁਤ੍ਰਃ
ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ 'ਚ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਾਂਗ, ਉਥੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਆ ਗਿਆ।
ਪਰਿਗਲਿਤਸਮਸ੍ਤਸ਼ੋਕਭਾਵਾ ਪਰਮ੍ ਉਦਯਂ ਭਗਵਨ੍ ਮਤਿਰ੍ ਗਤੇਯਮ੍ । ਮਮ ਤਵ ਵਚਨੇਨ ਲੋਕਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਦਿਨਪਤਿਨਾ ਪਰਿਬੋਧਿਤਾਬ੍ਜਿਨੀਵ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਮਲ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵੋਤ੍ਥਾਯ ਗਾਣ੍ਡੀਵਧਨ੍ਵਾ ਸ ਹਰਿਸਾਰਥਿਃ । ਅਰ੍ਜੁਨੋ ਗਤਸਨ੍ਦੇਹੋ ਰਣਲੀਲਾਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਰਥ ਹਰੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਠ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਖੇਡ 'ਚ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਤਗਜਵਾਜਿਸਾਰਥਿਦ੍ਰੁਤਦ੍ਰਵਦ੍ਰੁਧਿਰਮਹਾਨਦੀਂ ਭੁਵਮ੍ । ਸ਼ਰੋਤ੍ਕਰਪ੍ਰਸਰਮਯਾਭ੍ਰਮਣ੍ਡਲੀਤਿਰੋਹਿਤਦ੍ਯੁਮਣਿਵਿਲੋਚਨਾਂ ਦਿਵਮ੍
ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਖਮੀ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲਹੂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਐਸਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਕਲਾਊਂਡਾਂ ਦੇ ਗੋਲ 'ਚ ਸੂਰਜ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਏਤਾਂ ਦृष੍ਟਿਮ੍ ਅਵष੍ਟਭ੍ਯ ਰਾਘਵਾਘਵਿਘਾਤਿਨੀਮ੍ । ਤਿष੍ਠ ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗਸਨ੍ਨ੍ਯਾਸਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਪਣਮਯਾਤ੍ਮਿਕਾਮ੍
ਇਹ ਨਜ਼ਰੀਆ ਪਕੜ ਕੇ, ਰਾਘਵ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਲਗAttachment ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੰਨਿਆਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਕੇ ਟਿਕਾ ਰਹਿ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਯਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਯਸ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਤਸ਼੍ ਚ ਯਃ । ਯਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਮਯੋ ਨਿਤ੍ਯ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਂ ਪਰਮ੍
ਉਸ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਹੀ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਦੂਰਸ੍ਥਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਦੂਰਸ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਗਂ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਚ । ਤਤ੍ਸ੍ਥਸ੍ ਤਤ੍ਤਾਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੋषਿ ਤਦ੍ ਏਵਾਸ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਤਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਉਹ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਭ ਥਾਂ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸੱਚੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਯਤ੍ ਸਂਵੇਦ੍ਯਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਸਂਵੇਦਨਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍ । ਚੇਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਚਿਦਾਭਾਸਂ ਤਦ੍ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਉਹ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਜੋ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਨਹੀਂ—ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਜਾਣ।
ਸਾ ਪਰਾਤ੍ ਪਰਮਾ ਕਾष੍ਠਾ ਸਾ ਦृਸ਼ਾਂ ਦृਗ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਾ । ਸ ਮਹਿਮ੍ਨਾਂ ਚ ਮਹਿਮਾ ਗੁਰੂਣਾਂ ਸ ਗੁਰੁਰ੍ ਗੁਰੁਃ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੱਦ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।
ਸ ਆਤ੍ਮਾ ਤਚ੍ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਤਚ੍ ਛੂਨ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਤ੍ ਪਰਮ੍ । ਤਚ੍ ਛ੍ਰੇਯਸ੍ ਸ ਸ਼ਿਵਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ ਸਾ ਵਿਦ੍ਯਾਪਰਮਾ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਉਹ ਹੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਖਾਲੀਪਣ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਉਹ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਯੋ ऽਯਮ੍ ਅਨ੍ਤਸ਼੍ਚੇਤਨਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਾਨੁਭਵਰੂਪਕਃ । ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਵਦਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਸਤ੍ਤਯਾ
ਉਹ ਅੰਦਰਲੀ ਚੇਤਨ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਹਰ ਤਜਰਬੇ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ ਜਗਤ੍ਤਿਲਤੈਲਾਤ੍ਮਾ ਸ ਜਗਦ੍ਗृਹਦੀਪਕਃ । ਸ ਜਗਤ੍ਪਾਦਪਰਸਸ੍ ਸ ਜਗਤ੍ਪਸ਼ੁਪਾਲਕਃ
ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮੂਲ ਸਾਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤਿਲ ਵਿੱਚ ਤੇਲ; ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਜੋਤ ਹੈ; ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ ਤਨ੍ਤੁਰ੍ ਭੂਤਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪਰਿਪ੍ਰੋਤਹृਦਮ੍ਬਰਃ । ਸ ਭੂਤਮਰਿਚੌਘਾਨਾਂ ਪਰਮਾ ਤਿਕ੍ਤਤਾਤਤਾ
ਇਹ ਮੁਕਤ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਿਲ ਦੇ ਅੰਤਰ ਵਿੱਚ ਪਿਰੋਈ ਹੋਈ ਧਾਗਾ ਹੈ; ਇਹ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਂਗ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਹੈ।
ਸ ਪਦਾਰ੍ਥੇ ਪਦਾਰ੍ਥਤ੍ਵਂ ਸ ਤੁਚ੍ਛਤ੍ਵਮ੍ ਅਵਸ੍ਤੁਨਃ । ਸ ਸਤੋ ਵਸ੍ਤੁਨਸ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਅਸਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਅਸਤਸ਼੍ ਚ ਸਃ
ਇਹ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਹੈ; ਜੋ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀਪਨ ਹੈ; ਜੋ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਨਾ-ਹੋਣ ਹੈ।
ਜਗਦ੍ਗृਹਕ੍ਰਿਯਾਭਾਣ੍ਡੋਪਸ੍ਕਰਾਣਾਂ ਸ ਦੀਪਕਃ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਤਾਰਕਾਤੇਜਸ੍ ਤੇਨੇਦਂ ਪ੍ਰਕਟੀਕृਤਮ੍
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਘਰ, ਕੰਮ, ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾਂ ਲਈ ਚਾਨਣ ਹੈ; ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸृਤਮ੍ ਏਤਸ੍ਮਾਚ੍ ਚੇਤਨਾਤ੍ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਸ੍ਵਸਂਵਿਤ੍ਤਿਵਿਚਾਰੇਣ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਤ੍ਮੈष ਲਭ੍ਯਤੇ
ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਚੇਤਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਰਾਹੀਂ, ਇਹੀ ਆਤਮਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਜਗਦ੍ਭਾਵਾ ਅਵਿਚਾਰਣਚਾਰਵਃ । ਅਵਿਦ੍ਯਮਾਨਸਦ੍ਭਾਵਾ ਵਿਚਾਰਵਿਸ਼ਰਾਰਵਃ
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਹਮ੍ ਆਦੌ ਜਗਜ੍ਜਾਲੇ ਮਿਥ੍ਯਾਭ੍ਰਮਭਰਾਤ੍ਮਨਿ । ਕੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕ੍ਵਾਨੁਬਧ੍ਨਾਮਿ ਧृਤਿਂ ਕਥਮ੍ ਅਵਾਸ੍ਤਵੀਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਝੂਠੀ ਭਟਕਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਝੂਠੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ?