ਪੁਰੁषਾਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਯੇਣਾਨੁਭਵਾਤ੍ਮਨਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਬृਂਹਿਤਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਂ ਕੁਰੁ
ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਤੇਰੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਧਾਈ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਲੜਾਈ ਬਣਾਓ।
ਅਸਂਵਿਦਨ੍ ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਲਾਭਾਲਾਭੌ ਜਯਾਜਯੌ । ਯੁਦ੍ਧਬ੍ਰਹ੍ਮੈਕਤਾਂ ਗਚ੍ਛ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸ੍ਤਮ੍ਭ ਭਾਰਤ
ਸੁਖ-ਦੁਖ, ਲਾਭ-ਹਾਨੀ, ਜਿੱਤ-ਹਾਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਹਰੇਕ ਚੀਜ਼ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਇਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਘਾਹ ਦਾ ਤਿੰਨਾ।
ਲਾਭਾਲਾਭਸਮੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨੂਨਂ ਨਕਿਞ੍ਚਨ । ਜਡੋ ਵਾਤ ਇਵ ਸ੍ਪਨ੍ਦੀ ਪ੍ਰਸृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਆਚਰ
ਲਾਭ ਤੇ ਹਾਨੀ ਵਿਚ ਇਕਸਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੁਝ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਬਿਨਾ ਮੋਹ ਦੇ, ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰ।
ਯਤ੍ ਕਰੋषਿ ਯਦ੍ ਅਸ਼੍ਨਾਸਿ ਯਜ੍ ਜੁਹੋषਿ ਦਦਾਸਿ ਯਤ੍ । ਯਤ੍ ਕਰਿष੍ਯਸਿ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਤਦ੍ ਆਤ੍ਮੇਤਿ ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵ
ਤੂੰ ਜੋ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਖਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਚੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਕੌਂਤਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਮਝ ਕੇ, ਅਡੋਲ ਰਹੋ।
ਯਨ੍ਮਯੋ ਯੋ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸ ਤਦ੍ ਆਪ੍ਨੋਤ੍ਯ੍ ਅਸਂਸ਼ਯਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਤ੍ਯਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਤ੍ਯਮਯੋ ਭਵ
ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਮਨ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਭਰ ਲੈ।
ਅਨਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਫਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਭੂਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਭਾਵਿਤਮ੍ । ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕੇਵਲਂ ਕਰ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞੇਨ ਯਥਾਗਤਮ੍
ਫਲ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਤੇ 'ਮੈਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਾਂ' ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਜੋ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ ਕਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣ੍ਯ੍ ਅਕਰ੍ਮ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਕਰ੍ਮਣਿ ਚ ਕਰ੍ਮ ਯਃ । ਸ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਸ ਚੋਕ੍ਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਕृਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਵਿਚ ਅਕਰਮ ਅਤੇ ਅਕਰਮ ਵਿਚ ਕਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾ ਕਰ੍ਮਫਲਹੇਤੁਰ੍ ਭੂਰ੍ ਮਾ ਤੇ ਸਙ੍ਗੋ ऽਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਕਰ੍ਮਣਿ । ਯੋਗਸ੍ਥਃ ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਙ੍ਗਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਧਨਞ੍ਜਯ
ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਰੱਖ, ਤੇ ਅਕਰਮ ਨਾਲ ਵੀ ਤੇਰਾ ਲਗਾਵ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਯੋਗ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਲਗਾਵ ਛੱਡ ਕੇ ਕਰ, ਹੇ ਧਨੰਜਯ।
ਕਰ੍ਮਾਸਕ੍ਤਿਮ੍ ਅਨਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਥਾ ਨਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਮੂਢਤਾਮ੍ । ਨੈष੍ਕਰ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਮਸ੍ ਤਿष੍ਠ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਕਰਮ ਨਾਲ ਲਗਾਵ, ਮੂੜਤਾ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਤੇ ਆਧਾਰ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕਾ ਰਹੋ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਹੋਵੋ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਫਲਾਸਙ੍ਗਂ ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤੋ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਃ । ਕਰ੍ਮਣ੍ਯ੍ ਅਭਿਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋ ऽਪਿ ਨੈਵ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਰੋਤਿ ਸਃ
ਕਰਮ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਅਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿ ਕੇ, ਜੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਆਸਕ੍ਤਿਮ੍ ਆਹੁਃ ਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਮ੍ ਅਕਰ੍ਤੁਰ੍ ਅਪਿ ਤਦ੍ ਭਵੇਤ੍ । ਮੌਰ੍ਖ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤੇ ਹਿ ਮਨਸਿ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਲਗਾਵ ਨੂੰ ਹੀ ਕਰਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਨਾ ਕਰਤਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਮਨ ਮੂੜਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਮੂੜਤਾ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਰਂ ਤਜ੍ਜ੍ਞਤ੍ਵਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਨਿਰਾਸਕ੍ਤੇਰ੍ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਰਤਸ੍ਯਾਪਿ ਕਰ੍ਤृਤੋਦੇਤਿ ਨ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਸ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਧਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਗਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਕਰਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਅਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਭੋਕ੍ਤृਤ੍ਵਮ੍ ਅਭੋਕ੍ਤृਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਮੈਕਤਾ । ਸਮੈਕਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਨਨ੍ਤਤ੍ਵਂ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਮ੍ ਆਤਤਮ੍
ਕਰਤਾਪਣ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਇਕਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕਤਾ ਤੋਂ ਅਨੰਤਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਅਨੰਤਤਾ ਤੋਂ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਾਨਾਤਾਮ੍ ਅਲਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮੈਕਤਾਂ ਗਤਃ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਅਕਾਰ੍ਯਂ ਚ ਨੈਵ ਕਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਰ੍ਜੁਨ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਛੱਡ ਕੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਇਕਤਾ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਕਰੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰੇ, ਤੂੰ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਅਰਜੁਨ।
ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਰਮ੍ਭਾਃ ਕਾਮਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਕਰ੍ਮਾਣਂ ਤਮ੍ ਆਹੁਃ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਬੁਧਾਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਇੱਛਾ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਕਰਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਪੰਡਿਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਮਸ੍ ਸੋਮ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਥਿਰਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਨਿਸ੍ਸ੍ਪृਹਃ । ਯਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸ ਸੁਵ੍ਯਗ੍ਰੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ ਅਵ੍ਯਗ੍ਰਤਾਂ ਗਤਃ
ਜੋ ਸਮਾਨ ਚਿੱਤ, ਮਿੱਠਾ, ਢਿੱਲਾ, ਸੁਚੇਤ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਬਹੁਤ ਉਲਝਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਲਝਣ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੋ ਨਿਤ੍ਯਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥੋ ਨਿਰ੍ਯੋਗਕ੍ਸ਼ੇਮ ਆਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨੁਵਰ੍ਤੀ ਚ ਭਵ ਭੂषਿਤਭੂਤਲਃ
ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ, ਲਾਭ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਮਸਤ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਐਸਾ ਬਣ।
ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਸਂਯਮ੍ਯ ਯ ਆਸ੍ਤੇ ਮਨਸਾ ਸ੍ਮਰਨ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾਨ੍ ਵਿਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਮਿਥ੍ਯਾਚਾਰਸ੍ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਝੂਠਾ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਮਨਸਾ ਨਿਯਮ੍ਯਾਰਭਤੇ ऽਰ੍ਜੁਨ । ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਃ ਕਰ੍ਮਯੋਗਮ੍ ਅਸਕ੍ਤਸ੍ ਸ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਪਰ ਜੋ ਮਨ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕਰਮ ਯੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਆਪੂਰ੍ਯਮਾਣਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਚਲਪ੍ਰਤਿष੍ਠਂ ਸਮੁਦ੍ਰਮ੍ ਆਪਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਯਦ੍ਵਤ੍ । ਤਦ੍ਵਤ੍ ਕਾਮਾ ਯਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਸ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਨ ਕਾਮਕਾਮੀ
ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਸਦਾ ਭਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਡੋਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਭੋਗਸਨ੍ਤ੍ਯਾਗਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਭੋਗਭਾਵਨਮ੍ । ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਸੁਸਮੇਨੈਵ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਾ
ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਨ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਨਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਤਾਂ ਦੇਹੇ ਮਾ ਭਾਵਯ ਭਵਾਤ੍ਮਨਿ । ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵਾਤ੍ਮਤਾਂ ਸਤ੍ਯੇ ਭਾਵਯਾਭਾਵਰੂਪਿਣਿ
ਜੋ ਆਤਮਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਵਿਚ ਆਤਮਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿਚ। ਸੱਚੀ ਆਤਮਤਾ ਸਿਰਫ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਝ, ਜੋ ਸੱਚ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਹੀ ਅਭਾਵ ਹੈ।
ਦੇਹਨਾਸ਼ੇ ਮਹਾਬਾਹੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਆਤ੍ਮਨਾਸ਼ੇ ਹਿ ਨਾਸ਼ਸ੍ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਨ ਚਾਤ੍ਮਾ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਆਤਮਾ ਕਦੇ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਅਵਿਨਾਸ਼ਮ੍ ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਅਜਰਂ ਵਿਦੁਃ । ਨਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮੇਤਿ ਦੁਰ੍ਬੋਧੋ ਮਾ ਤਵਾਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਤਿਦੁਃਖਦਃ
ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਬਿਨਾ ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਉਮਰ ਦੇ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸੋਚ ਸਮਝਣ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ—ਇਹ ਸੋਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਕਦਾਚਨ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਾਨ ਉਤ੍ਤਮਾਃ । ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਾਨੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਨਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਮਾਨਿਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ, ਤੇ ਜੋ ਅਸਲ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਆਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਚੇਤ੍ ਤਜ੍ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਮੂਢਾਨਾਮ੍ ਅਪਿ ਮਾਨਦ । ਦੇਹਨਾਸ਼ੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਮਨ੍ਯੇ ਨष੍ਟਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਜੇ ਇਹੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਏਵਮ੍ ਏਵ ਮਹਾਬਾਹੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਆਤ੍ਮੈਵਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਨਾਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਕਿਂ ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਵ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਬਾਂਹ ਵਾਲੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਿਰਫ਼ ਆਤਮਾ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਣਾ ਕਿਵੇਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਦਂ ਨष੍ਟਮ੍ ਇਦਂ ਯੁਕ੍ਤਮ੍ ਇਤਿ ਮੋਹਾਦ੍ ਭ੍ਰਮਾਦ੍ ऋਤੇ । ਅਨ੍ਯਤ੍ ਤਥਾ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੀਤਨਯਂ ਯਥਾ
ਇਹ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ—ਇਹ ਸੋਚਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਭੁਲੇਖੇ ਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਝ ਔਰਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨਾਸਤੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਭਾਵੋ ਨਾਭਾਵੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸਤਃ । ਉਭਯੋਰ੍ ਅਪਿ ਦृष੍ਟੋ ऽਨ੍ਤਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨਯੋਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਜੋ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੋ ਅਸਲ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕਦੇ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।
ਅਵਿਨਾਸ਼ਿ ਤੁ ਤਦ੍ ਵਿਦ੍ਧਿ ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਤਤਮ੍ । ਵਿਨਾਸ਼ਮ੍ ਅਵ੍ਯਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਤਿ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਸਮਝੋ। ਇਸ ਅਟੱਲ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।