ਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੇਣੋਪਹਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਵਿषਾਦਮੋਹਾਭਿਭਵਾਦ੍ ਵਿਸਞ੍ਜ੍ਞਃ । ਨष੍ਟਸ੍ ਸ੍ਵਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਪਰਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਤਦਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਨੁ ਰਾਜਸਿਂਹ
ਤੂੰ, ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਦਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਅੰਦਰਲੀ ਆਤਮਾ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਭਟਕਾਵ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਚੀ ਹਾਲਤ ਭੁਲਾ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿੰਘ, ਪਰਮ ਚਾਨਣ, ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਮ੍ ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਲੋਕਯ ਸਂਵਿਦਾਤ੍ਮਨ੍ । ਸਂਵਿਦ੍ਵਪੁਸ੍ ਸ੍ਫਾਰਮ੍ ਅਲਗ੍ਨਦੋषਮ੍ ਅਜੋ ऽਸਿ ਨਿਤ੍ਯੋ ऽਸਿ ਨਿਰਾਮਯੋ ऽਸਿ
ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੋ ਅੰਤਹੀਨ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਹੀ ਸੱਚੀ ਚੇਤਨਾ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਵੱਡਾ, ਨਿਖਰਿਆ, ਕਿਸੇ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ—ਤੂੰ ਜਨਮ ਰਹਿਤ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈਂ।
ਨ ਜਾਯਤੇ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਵਾ ਕਦਾਚਿਨ੍ ਨਾਯਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭਵਿਤਾ ਵਾ ਨ ਭੂਯਃ । ਅਜੋ ਨਿਤ੍ਯਸ਼੍ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ऽਯਂ ਪੁਰਾਣੋ ਨ ਹਨ੍ਯਤੇ ਹਨ੍ਯਮਾਨੇ ਸ਼ਰੀਰੇ
ਇਹ ਕਦੇ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਕਦੇ ਮਰਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜੋ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਅਜਨਮਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ।
ਯ ਏਨਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਹਨ੍ਤਾਰਂ ਯਸ਼੍ ਚੈਨਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਹਤਮ੍ । ਉਭੌ ਤੌ ਨ ਵਿਜਾਨੀਤੋ ਨਾਯਂ ਹਨ੍ਤਿ ਨ ਹਨ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ। ਇਹ ਨਾ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਯੈਕਰੂਪਸ੍ਯ ਸਤਸ੍ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ੍ਯ ਖਾਦ੍ ਅਪਿ । ਆਤ੍ਮਨਃ ਪਰਮੇਸ਼ਸ੍ਯ ਕਿਂ ਕਥਂ ਕੇਨ ਹਨ੍ਯਤੇ
ਅੰਤਹੀਨ, ਇਕ ਰੂਪ, ਸੁਖਮ, ਅਸਲ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਕਿਸ ਵਸਤੂ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਾਰ੍ਜੁਨਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਨ ਹਨ੍ਤਾ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਭਿਮਾਨਮ੍ ਅਲਂ ਤ੍ਯਜ । ਜਰਾਮਰਣਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਸਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ
ਤੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਦੇ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਨਾਹਙ੍ਕृਤੋ ਭਾਵੋ ਯਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ । ਹਤ੍ਵਾਪਿ ਸ ਇਮਾਂਲ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਨ ਹਨ੍ਤਿ ਨ ਨਿਬਧ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਫਸਦਾ ਹੈ।
ਯੈਵ ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਸਂਵਿਦ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸੈਵਾਨੁਭੂਯਤੇ । ਅਯਂ ਸੋ ऽਹਮ੍ ਇਦਂ ਤਨ੍ ਮੇ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਤਸ੍ ਸਂਵਿਦਂ ਤ੍ਯਜ
ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਅੰਦਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 'ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।
ਅਨਯੈਵ ਚ ਯੁਕ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਨष੍ਟੋ ऽਸ੍ਮੀਤਿ ਚ ਭਾਰਤ । ਅਭਿਤਸ੍ ਸੁਖਦੁਃਖਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਅਵਸ਼ਃ ਪਰਿਕृष੍ਯਸੇ
ਇਸੇ ਪਛਾਣ ਨਾਲ, 'ਮੈਂ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹਾਂ' ਜਾਂ 'ਮੈਂ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਹਾਂ' ਸੋਚ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਘਸੀਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਂਸ਼ੈਃ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਨਿ ਗੁਣੈਃ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਭਾਗਸ਼ਃ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਵਿਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਕਰ੍ਤਾਹਮ੍ ਇਤਿ ਮਨ੍ਯਤੇ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਗੁਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਹਿੱਸਾ-ਹਿੱਸਾ ਹੋਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਮਨੁੱਖ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਹੀ ਕਰਤਾ ਹਾਂ।'
ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪਸ਼੍ਯਤੁ ਕਰ੍ਣਸ਼੍ ਚ ਸ਼ृਣੋਤੁ ਤ੍ਵਕ੍ ਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍ਵ੍ ਇਯਮ੍ । ਰਸਨਾ ਚ ਰਸਂ ਯਾਤੁ ਕੋ ऽਤ੍ਰੈਕੋ ऽਹਮ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਅੱਖ ਵੇਖਣ, ਕੰਨ ਸੁਣਣ, ਚਮੜੀ ਛੂਹਣ, ਜੀਭ ਸਵਾਦ ਲੈਣ — ਇਹ ਸਭ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਅਲੱਗ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਸਿਰਫ਼ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ'?
ਕਲਨਾਕਰ੍ਮਨਿਰਤੇ ਮਨਸ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਮਹਾਮਤੇ । ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਅਤ੍ਰਾਹਮ੍ ਇਤਿ ਕ੍ਲੇਸ਼ਭਾਗੀ ਕ ਏਵ ਤੇ
ਮਨ ਵੀ ਸੋਚਣ ਤੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ! ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ 'ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ' ਸੋਚ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੌਣ ਪੀੜਾ ਭੋਗਦਾ ਹੈ?
ਬਹੁਭਿਸ੍ ਸਮਵਾਯੇਨ ਯਤ੍ ਕृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਭਾਰਤ । ਏਕੋ ऽਭਿਮਾਨਦੁਃਖੇਨ ਹਾਸਾਯੈਵ ਹਿ ਗृਹ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਕੰਮ ਕਈ ਲੋਕ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਹਲਕਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਕਲਾ ਮਨ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਯੇਨ ਮਨਸਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਕੇਵਲੈਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ ਅਪਿ । ਯੋਗਿਨਃ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਗਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਯੋਗੀ ਲੋਕ ਸਰੀਰ, ਮਨ, ਬੁਧੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਲਗਾਵ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਹਨ੍ਤ੍ਵਵਿषਚੂਰ੍ਣੇਨ ਯੇषਾਂ ਕਾਯੋ ਨ ਭਾਵਿਤਃ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਹਰਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਤ ਏਤੇ ਨਿਰ੍ਵਿषੂਚਿਕਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ ਰਚਿਆ, ਉਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਲੈਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਸਦਾ ਬਚੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਰਾਜਤੇ ਕਾਯੋ ਮਮਤ੍ਵਾਮੇਧ੍ਯਦੂषਿਤਃ । ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਤਿਬਹੁਜ੍ਞੋ ऽਪਿ ਦੁਸ਼੍ਸ਼ੀਲ ਇਵ ਮਾਨਵਃ
ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਮਤਾ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਤੇ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਜਾਂ ਬੁਧੀਮਾਨ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਚਲਣ ਮਾੜੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਸ੍ ਸਮਦੁਃਖਸੁਖਃ ਕ੍ਸ਼ਮੀ । ਯਸ੍ ਸ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਅਕਾਰ੍ਯਂ ਵਾ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਵਿਚ ਸਮ, ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਸਹੀ ਜਾਂ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਲੱਗ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।
ਇਦਂ ਚ ਤੇ ਪਾਣ੍ਡੁਸੁਤ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਤਿਕ੍ਰੂਰਮ੍ ਅਪਿ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ ਸੁਖਾਯੈਵੋਦਯਾਯ ਚ
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਵਧੀਆ ਯੋਧਿਆਂ ਵਾਲਾ ਫਰਜ, ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਚੰਗੀ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਵਧੀਕ ਲਾਭ ਲਈ ਹੀ ਹੈ।
ਅਪਿ ਕੁਤ੍ਸਿਤਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤ੍ਯਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਧਰ੍ਮਮਯਂ ਕृਸ਼ਮ੍ । ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਸ੍ਵਂ ਯਥਾ ਕਰ੍ਮ ਨ ਤਥੇਹਾਮृਤਾਸਵਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਨਿਕੰਮਾ ਹੋਵੇ, ਆਖਰੀ ਹੋਵੇ, ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ; ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਵਸਤੂ (ਅੰਮ੍ਰਿਤ) ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮੈਵ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਕਿਮ੍ ਉ ਸਨ੍ਮਤੇਃ । ਮਤਿਰ੍ ਗਲਦਹਙ੍ਕਾਰਾ ਪਤਿਤਾਪਿ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਮੂਰਖ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਹੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ; ਸਹੀ ਸਮਝ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਮਨ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ।
ਯੋਗਸ੍ਥਃ ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਙ੍ਗਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਧਨਞ੍ਜਯ । ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਰ੍ਮਾਸਿ ਚੇਨ੍ ਨ ਬਧ੍ਯਸੇ
ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਕਰਮ ਕਰ, ਲਗਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਧਨੰਜਯ। ਜੇ ਤੂੰ ਲਗਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਕਰਮ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਵਪੁਰ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਂ ਕੁਰੁ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਪਿਤਸਮਾਚਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਭਵਸਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪ ਬਣ ਕੇ, ਕਰਮ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਕਰ। ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
ਈਸ਼੍ਵਰਾਰ੍ਪਿਤਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥ ਈਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰਾਮਯਃ । ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਭਵ ਭੂषਿਤਭੂਤਲਃ
ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਭਾ ਪਾ।
ਸਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਸਰ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ੍ ਸਮਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮਨਾ ਮੁਨਿਃ । ਸਨ੍ਨ੍ਯਾਸਯੋਗਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਮੁਕ੍ਤਮਤਿਰ੍ ਭਵ
ਸਾਰੇ ਇਰਾਦੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਮਾਨ ਰੱਖ, ਤੇ ਮੂਨਿ ਬਣ। ਤਿਆਗ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਸੋਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਕੰਮ ਕਰ।
ਸਙ੍ਗਤ੍ਯਾਗਸ੍ਯ ਭਗਵਂਸ੍ ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਪਣਸ੍ਯ ਚ । ਈਸ਼੍ਵਰਾਰ੍ਪਣਰੂਪਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨ੍ਯਾਸਸ੍ਯ ਚ ਸਰ੍ਵਗ
ਹੇ ਭਾਗਵਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਲਗਾਵ ਛੱਡਣ, ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਤਿਆਗ — ਹੇ ਸਰਵਵਿਆਪਕ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸ।
ਤਥਾ ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯ ਯੋਗਸ੍ਯ ਵਿਭਾਗਃ ਕੀਦृਸ਼ਃ ਪ੍ਰਭੋ । ਕ੍ਰਮੇਣ ਕਥਯੈਤਨ੍ ਮੇ ਮਹਾਮੋਹਨਿਵृਤ੍ਤਿਦਮ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਵਿਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਦੱਸ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਭਟਕਾਵ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਾਵ੍ ਏਕਾਨ੍ਤਘਨਵੇਦਨਮ੍ । ਨਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਭਾਵਨਾਕਾਰਂ ਯਤ੍ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਂ ਵਿਦੁਃ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਚੋਖੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਧਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦੁਦ੍ਯੋਗਂ ਵਿਦੁਰ੍ ਜ੍ਞਾਨਂ ਯੋਗਂ ਚ ਕृਤਬੁਦ੍ਧਯਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਦ੍ ਅਹਂ ਚੇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਪਣਂ ਵਿਦੁਃ
ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਤੇ 'ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਹਾਂ' — ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਬਹਿਸ਼੍ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਪਾषਾਣਹृਦਯੋਪਮਮ੍ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਾਚ੍ਛਂ ਨ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਨ ਦृषਤ੍ ਪਰਮ੍
ਅੰਦਰੋਂ ਵੀ ਖਾਲੀ, ਬਾਹਰੋਂ ਵੀ ਖਾਲੀ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਦਿਲ ਵਾਂਗ; ਸ਼ਾਂਤ, ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ, ਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੋਸ।
ਤਤ ਈषਦ੍ ਯਦ੍ ਉਤ੍ਥਾਨਮ੍ ਈषਦ੍ ਅਨ੍ਯਤਯੋਦਯੇ । ਸ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਤਿਭਾਸੋ ऽਯਮ੍ ਆਕਾਸ਼ ਇਵ ਸ਼ੂਨ੍ਯਤਾ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹੋਰਪਨ ਉਭਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਝਲਕ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖਾਲੀਪਨ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।