ਭੂਰ੍ ਭਾਰਪਰਿਭੂਤਾਙ੍ਗੀ ਹਰਿਂ ਸ਼ਰਣਮ੍ ਏष੍ਯਤਿ । ਕਾਨ੍ਤਾ ਦਸ੍ਯੁਪਰਾਭੂਤਾ ਦੀਨਾ ਪਤਿਮ੍ ਇਵ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਧਰਤੀ, ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਹੋਈ, ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਵੇਗੀ; ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਿਆਰੀ ਔਰਤ, ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾਵੇ।
ਹਰਿਰ੍ ਦੇਹਦ੍ਵਯੇਨਾਥ ਮਹੀਮ੍ ਅਵਤਰਿष੍ਯਤਿ । ਦੇਵਾਂਸ਼ੈਰ੍ ਅਖਿਲੈਸ੍ ਸਾਰ੍ਧਂ ਨਰਨਾਯਕਤਾਂ ਗਤੈਃ
ਫਿਰ ਹਰੀ, ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਣਗੇ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਸ਼, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਨੇਤਾ ਬਣੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
ਵਸੁਦੇਵਸੁਤਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਏਕੋ ਵਾਸੁਦੇਵ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਦੇਹੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਹਰੇਰ੍ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਪਾਣ੍ਡਵੋ ऽਰ੍ਜੁਨਃ
ਵਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੋਵੇਗਾ; ਦੂਜਾ ਰੂਪ ਪਾਂਡਵ ਅਰਜੁਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਅਮ੍ਭੋਧਿਮੇਖਲਾਭੂਪਃ ਪਾਣ੍ਡੋਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ ਸ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਾ ਪਿਤृਵ੍ਯਜਃ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਦृਢਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੋ ਭੀਮੋ ਬਭ੍ਰੁਰ੍ ਅਹੇਰ੍ ਇਵ
ਦੁਰਯੋਧਨ ਨਾਮ ਦਾ, ਉਹਦਾ ਭਰਾ, ਮਾਮੇ ਪਾਸੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਵੈਰ ਨਾਲ ਭੀਮ, ਪੀਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਂ ਹਰਤੋਰ੍ ਉਰ੍ਵੀਂ ਤਯੋਸ੍ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮਲਾਲਸਾਃ । ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣ੍ਯੋ ਹਿ ਘਟਿष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਭੀषਣਾਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਛੀਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ; ਇੱਥੇ ਅਠਾਰਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਫੌਜਾਂ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ, ਆਮਨੇ-ਸਾਮਨੇ ਆਉਣਗੀਆਂ।
ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯੇਣ ਵਿਭਾਰਤ੍ਵਂ ਭੁਵੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਕਰਿष੍ਯਤਿ । ਰਾਘਵਾਰ੍ਜੁਨਦੇਹੇਨ ਬृਹਦ੍ਗਾਣ੍ਡੀਵਧਨ੍ਵਨਾ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚਮਕ ਦੇਵੇਗਾ, ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਵੱਡੇ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ।
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਅਰ੍ਜੁਨਨਾਮਾਸੌ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਭਾਵਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਃ । ਹਰ੍षਾਮਰ੍षਾਨ੍ਵਿਤੋ ਦੇਹੋ ਨਰਧਰ੍ਮਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਰਜੁਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਧਾਰਣ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਵੇਗਾ; ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਅਪਣਾਏਗਾ।
ਸੇਨਾਦ੍ਵਯਗਤਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਜਨਾਨ੍ ਮਰਣੋਨ੍ਮੁਖਾਨ੍ । ਵਿषਾਦਮ੍ ਏष੍ਯਤ੍ਯ੍ ਉਦ੍ਯੋਗਂ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਨ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
ਤਮ੍ ਅਰ੍ਜੁਨਾਭਿਧਂ ਦੇਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਰ੍ਯੈਕਸਿਦ੍ਧਯੇ । ਹਰਿਰ੍ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਹੇਨ ਬੋਧਯਿष੍ਯਤਿ ਰਾਘਵ
ਰਾਘਵ, ਉਸ ਇੱਕੋ ਜਰੂਰੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਹਰੀ ਉਸ ਅਰਜੁਨ ਨਾਮ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ ਸਿਖਾਏਗਾ।
ਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੇਣੋਪਹਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਵਿषਾਦਮੋਹਾਭਿਭਵਾਦ੍ ਵਿਸਞ੍ਜ੍ਞਃ । ਨष੍ਟਸ੍ ਸ੍ਵਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਪਰਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਤਦਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਨੁ ਰਾਜਸਿਂਹ
ਤੂੰ, ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਦਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਅੰਦਰਲੀ ਆਤਮਾ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਭਟਕਾਵ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਚੀ ਹਾਲਤ ਭੁਲਾ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿੰਘ, ਪਰਮ ਚਾਨਣ, ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਮ੍ ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਲੋਕਯ ਸਂਵਿਦਾਤ੍ਮਨ੍ । ਸਂਵਿਦ੍ਵਪੁਸ੍ ਸ੍ਫਾਰਮ੍ ਅਲਗ੍ਨਦੋषਮ੍ ਅਜੋ ऽਸਿ ਨਿਤ੍ਯੋ ऽਸਿ ਨਿਰਾਮਯੋ ऽਸਿ
ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੋ ਅੰਤਹੀਨ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਹੀ ਸੱਚੀ ਚੇਤਨਾ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਵੱਡਾ, ਨਿਖਰਿਆ, ਕਿਸੇ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ—ਤੂੰ ਜਨਮ ਰਹਿਤ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈਂ।
ਨ ਜਾਯਤੇ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਵਾ ਕਦਾਚਿਨ੍ ਨਾਯਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭਵਿਤਾ ਵਾ ਨ ਭੂਯਃ । ਅਜੋ ਨਿਤ੍ਯਸ਼੍ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ऽਯਂ ਪੁਰਾਣੋ ਨ ਹਨ੍ਯਤੇ ਹਨ੍ਯਮਾਨੇ ਸ਼ਰੀਰੇ
ਇਹ ਕਦੇ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਕਦੇ ਮਰਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜੋ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਅਜਨਮਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ।
ਯ ਏਨਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਹਨ੍ਤਾਰਂ ਯਸ਼੍ ਚੈਨਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਹਤਮ੍ । ਉਭੌ ਤੌ ਨ ਵਿਜਾਨੀਤੋ ਨਾਯਂ ਹਨ੍ਤਿ ਨ ਹਨ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ। ਇਹ ਨਾ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਯੈਕਰੂਪਸ੍ਯ ਸਤਸ੍ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ੍ਯ ਖਾਦ੍ ਅਪਿ । ਆਤ੍ਮਨਃ ਪਰਮੇਸ਼ਸ੍ਯ ਕਿਂ ਕਥਂ ਕੇਨ ਹਨ੍ਯਤੇ
ਅੰਤਹੀਨ, ਇਕ ਰੂਪ, ਸੁਖਮ, ਅਸਲ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਕਿਸ ਵਸਤੂ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਾਰ੍ਜੁਨਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਨ ਹਨ੍ਤਾ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਭਿਮਾਨਮ੍ ਅਲਂ ਤ੍ਯਜ । ਜਰਾਮਰਣਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਸਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ
ਤੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਦੇ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਨਾਹਙ੍ਕृਤੋ ਭਾਵੋ ਯਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ । ਹਤ੍ਵਾਪਿ ਸ ਇਮਾਂਲ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਨ ਹਨ੍ਤਿ ਨ ਨਿਬਧ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਫਸਦਾ ਹੈ।
ਯੈਵ ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਸਂਵਿਦ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸੈਵਾਨੁਭੂਯਤੇ । ਅਯਂ ਸੋ ऽਹਮ੍ ਇਦਂ ਤਨ੍ ਮੇ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਤਸ੍ ਸਂਵਿਦਂ ਤ੍ਯਜ
ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਅੰਦਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 'ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।
ਅਨਯੈਵ ਚ ਯੁਕ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਨष੍ਟੋ ऽਸ੍ਮੀਤਿ ਚ ਭਾਰਤ । ਅਭਿਤਸ੍ ਸੁਖਦੁਃਖਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਅਵਸ਼ਃ ਪਰਿਕृष੍ਯਸੇ
ਇਸੇ ਪਛਾਣ ਨਾਲ, 'ਮੈਂ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹਾਂ' ਜਾਂ 'ਮੈਂ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਹਾਂ' ਸੋਚ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਘਸੀਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਂਸ਼ੈਃ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਨਿ ਗੁਣੈਃ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਭਾਗਸ਼ਃ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਵਿਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਕਰ੍ਤਾਹਮ੍ ਇਤਿ ਮਨ੍ਯਤੇ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਗੁਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਹਿੱਸਾ-ਹਿੱਸਾ ਹੋਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਮਨੁੱਖ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਹੀ ਕਰਤਾ ਹਾਂ।'
ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪਸ਼੍ਯਤੁ ਕਰ੍ਣਸ਼੍ ਚ ਸ਼ृਣੋਤੁ ਤ੍ਵਕ੍ ਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍ਵ੍ ਇਯਮ੍ । ਰਸਨਾ ਚ ਰਸਂ ਯਾਤੁ ਕੋ ऽਤ੍ਰੈਕੋ ऽਹਮ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਅੱਖ ਵੇਖਣ, ਕੰਨ ਸੁਣਣ, ਚਮੜੀ ਛੂਹਣ, ਜੀਭ ਸਵਾਦ ਲੈਣ — ਇਹ ਸਭ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਅਲੱਗ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਸਿਰਫ਼ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ'?
ਕਲਨਾਕਰ੍ਮਨਿਰਤੇ ਮਨਸ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਮਹਾਮਤੇ । ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਅਤ੍ਰਾਹਮ੍ ਇਤਿ ਕ੍ਲੇਸ਼ਭਾਗੀ ਕ ਏਵ ਤੇ
ਮਨ ਵੀ ਸੋਚਣ ਤੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ! ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ 'ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ' ਸੋਚ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੌਣ ਪੀੜਾ ਭੋਗਦਾ ਹੈ?
ਬਹੁਭਿਸ੍ ਸਮਵਾਯੇਨ ਯਤ੍ ਕृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਭਾਰਤ । ਏਕੋ ऽਭਿਮਾਨਦੁਃਖੇਨ ਹਾਸਾਯੈਵ ਹਿ ਗृਹ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਕੰਮ ਕਈ ਲੋਕ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਹਲਕਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਕਲਾ ਮਨ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਯੇਨ ਮਨਸਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਕੇਵਲੈਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ ਅਪਿ । ਯੋਗਿਨਃ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਗਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਯੋਗੀ ਲੋਕ ਸਰੀਰ, ਮਨ, ਬੁਧੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਲਗਾਵ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਹਨ੍ਤ੍ਵਵਿषਚੂਰ੍ਣੇਨ ਯੇषਾਂ ਕਾਯੋ ਨ ਭਾਵਿਤਃ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਹਰਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਤ ਏਤੇ ਨਿਰ੍ਵਿषੂਚਿਕਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ ਰਚਿਆ, ਉਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਲੈਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਸਦਾ ਬਚੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਰਾਜਤੇ ਕਾਯੋ ਮਮਤ੍ਵਾਮੇਧ੍ਯਦੂषਿਤਃ । ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਤਿਬਹੁਜ੍ਞੋ ऽਪਿ ਦੁਸ਼੍ਸ਼ੀਲ ਇਵ ਮਾਨਵਃ
ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਮਤਾ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਤੇ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਜਾਂ ਬੁਧੀਮਾਨ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਚਲਣ ਮਾੜੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਸ੍ ਸਮਦੁਃਖਸੁਖਃ ਕ੍ਸ਼ਮੀ । ਯਸ੍ ਸ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਅਕਾਰ੍ਯਂ ਵਾ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਵਿਚ ਸਮ, ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਸਹੀ ਜਾਂ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਲੱਗ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।
ਇਦਂ ਚ ਤੇ ਪਾਣ੍ਡੁਸੁਤ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਤਿਕ੍ਰੂਰਮ੍ ਅਪਿ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ ਸੁਖਾਯੈਵੋਦਯਾਯ ਚ
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਵਧੀਆ ਯੋਧਿਆਂ ਵਾਲਾ ਫਰਜ, ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਚੰਗੀ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਵਧੀਕ ਲਾਭ ਲਈ ਹੀ ਹੈ।
ਅਪਿ ਕੁਤ੍ਸਿਤਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤ੍ਯਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਧਰ੍ਮਮਯਂ ਕृਸ਼ਮ੍ । ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਸ੍ਵਂ ਯਥਾ ਕਰ੍ਮ ਨ ਤਥੇਹਾਮृਤਾਸਵਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਨਿਕੰਮਾ ਹੋਵੇ, ਆਖਰੀ ਹੋਵੇ, ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ; ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਵਸਤੂ (ਅੰਮ੍ਰਿਤ) ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮੈਵ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਕਿਮ੍ ਉ ਸਨ੍ਮਤੇਃ । ਮਤਿਰ੍ ਗਲਦਹਙ੍ਕਾਰਾ ਪਤਿਤਾਪਿ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਮੂਰਖ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਹੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ; ਸਹੀ ਸਮਝ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਮਨ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ।