ਨ ਕਦਾਚਨ ਪਾਕੇਨ ਪਾਤਾਨ੍ਤੇਨ ਸਮੇਤਿ ਯਤ੍ । ਸਦੈਵ ਪਕ੍ਵਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗ ਜਰਸਾ ਯਨ੍ ਨ ਬਾਧ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਪਕਾਉਣ ਜਾਂ ਜਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਪੱਕਦਾ ਨਹੀਂ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੱਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਬੁਢੇਪੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਰੁਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਜਰਢਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਏਵ ਨੋ । ਯਸ੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਮੂਲਂ ਵਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਏਵ ਵਾ
ਇਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ, ਜੜ੍ਹ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਰੁੱਖ ਬਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਇੰਦਰ, ਰੁਦਰ ਆਦਿ ਕੁਝ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਬਾਕੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੁੱਢੇ ਹਨ ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਅਦृष੍ਟਾਙ੍ਕੁਰਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਤ੍ਵ੍ ਅਦृष੍ਟਕੁਸੁਮੋਦ੍ਗਤੇਃ । ਅਸ੍ਤਮ੍ਭਮੂਲਸ਼ਾਖਸ੍ਯ ਫਲਮ੍ ਏਵਾਵਲੋਕ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਕਦੀ ਅੰਬ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ, ਨਾ ਹੀ ਤਨਾ, ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਫਲ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਪਿਣ੍ਡਘਨਾਕਾਰਵ੍ਯਾਤਤਸ੍ਥੌਲ੍ਯਸ਼ਾਲਿਨਃ । ਯਸ੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਕਾਰਾਦਿਪਰਿਣਾਮੋ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ ਇਕ ਠੋਸ, ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਪੈਦائش, ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ।
ਸਮਸ੍ਤਫਲਸਾਰਸ੍ਯ ਫਲਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਮਹਾਕृਤੇਃ । ਮਜ੍ਜਾਨ੍ਤਰ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਵਿਤਤੋ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰੋ ਰਸਾਨ੍ਤਰਃ
ਇਸ ਵੱਡੇ ਫਲ ਦੀ ਗੁੱਦੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਵਿਆਪਕ, ਅਟੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਰਸ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਸ਼ਿਲਾਨ੍ਤਰ੍ ਇਵ ਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਸ੍ ਸ੍ਯਨ੍ਦਮਾਨੇਨ੍ਦੁਬਿਮ੍ਬਵਤ੍ । ਰਸਂ ਸ੍ਵਸਂਵਿਦਾਸ੍ਵਾਦ੍ਯਂ ਸ੍ਯਨ੍ਦਮਾਨ ऋਤਾਮृਤਮ੍
ਇਕ ਪੱਥਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਖੋਹ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਚੰਨ ਦੀ ਚਮਕਦੀ ਗੋਲਾਈ ਵਾਂਗ, ਉਥੇ ਇਕ ਰਸ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਚੇਤਨ ਲਈ ਸੁਆਦ ਭਰਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ।
ਸੇਕਸ੍ ਸਕਲਸੌਖ੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼ੀਤਲਾਲੋਕਕਾਰਕਃ । ਸ਼ੈਲਾਭੋ ऽਮृਤਪਿਣ੍ਡਾਭੋ ਮਣ੍ਡ ਆਤ੍ਮਫਲਸ੍ਥਿਤੇਃ
ਇਹ ਧਾਰਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਠੰਡੀ ਚਾਨਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਪਹਾੜ ਜਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਗੋਲਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਆਤਮ ਦੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸਾਰ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਮਮਜ੍ਜਾ ਤੁ ਯਾਸੌ ਸ੍ਵਾਦ੍ਵੀ ਚਮਤ੍ਕृਤਿਃ । ਅਨ੍ਤਰ੍ ਅਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਾ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਨਨ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰੀਫਲਾਙ੍ਗਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੱਜਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਅਚੰਭਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸ੍ਵਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ ਅਨਨ੍ਯਤ੍ਵਫਲਾਙ੍ਗਕਮ੍ । ਅਤ੍ਯਜਨ੍ਤ੍ਯਾ ਤਯਾ ਤਨ੍ਵ੍ਯਾ ਸ੍ਥੂਲਯਾਪ੍ਯ੍ ਅਤਿਬਾਲਯਾ
ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਵਟ ਨਾਲ, ਜੋ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਉਹ ਨਰਮ, ਸੁਖਮ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਰੂਪ ਵੀ ਛੱਡਦੇ ਨਹੀਂ।
ਇਯਮ੍ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਕਲਨਾਦ੍ ਅਸਤ੍ਸਦਨ੍ਯਤਾਮਲਮ੍ । ਭੇਦਾਦ੍ਯ੍ ਅਸਮ੍ਭਵਦ੍ ਇਦਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਉਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਭਾਵਿਤਮ੍
‘ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ’ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ, ਅਸਲ ਤੇ ਝੂਠ ਦੀ ਵੱਖਰੀਅਤ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਵੱਖਰੇਪਣ ਤੋਂ, ਇਹ ਆਪ ਹੀ ਬਣਦੀ ਤੇ ਸੋਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਹਙ੍ਕਲਾ ਸਮੁਦਯਸਮਨਨ੍ਤਰਮ੍ ਏਵ ਸਾ । ਵਲਿਤਾਕਾਸ਼ਸ਼ਬ੍ਦਾਙ੍ਗਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪਰਮਾਣੁਭਿਃ
ਜਦੋਂ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਅਕਾਸ਼, ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਕਣ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨੁਕ੍ਰਮਤੋ ਯਾਤਾ ਸਾ ਸਂਵਿਚ੍ਛਕ੍ਤਿਰੂਪਤਾਮ੍ । ਮਜ੍ਜਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਂ ਸ੍ਵਂ ਤਮ੍ ਏਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਸਮੁਜ੍ਝਤੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ, ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਅੱਡੀ, ਆਪਣੇ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੀ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀ ਨਹੀਂ।
ਸਂਵਿਚ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਯਾ ਤਤ੍ਰ ਤਤਸ੍ ਤਰਲਰੂਪਯਾ । ਨਿਜ ਏਵ ਪਰੇ ਰੂਪੇ ਦृਗ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਸਾਰਿਤਾ
ਉਹ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਤੇ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਆਪਣਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਫੈਲਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਦਂ ਵ੍ਯੋਮਮਹਾਨਨ੍ਤਮ੍ ਇਯਂ ਕਾਲਮਹਾਕਲਾ । ਇਯਂ ਨਿਯਤਿਰ੍ ਉਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਕ੍ਰਿਯੇਯਂ ਸ੍ਪਨ੍ਦਧਰ੍ਮਿਣੀ
ਇਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅੰਤਹੀਨ ਅਕਾਸ਼ ਹੈ; ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਮਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਸਕ ਹੈ; ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਕਿਸਮਤ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਕਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਲਦੇ-ਡੁੱਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਯਂ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਿਸ੍ਤਾਰਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਯਮ੍ ਆਸ਼ਾਭਰਭ੍ਰਮਃ । ਰਾਗਦ੍ਵੇषਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਇਯਂ ਹੇਯੋਪਾਦੇਯਧੀਰ੍ ਇਯਮ੍
ਇਹ ਇਰਾਦਿਆਂ ਦੀ ਫੈਲਾਵਟ ਹੈ, ਇਹ ਉਮੀਦਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਭਟਕਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਾਵ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਮਨ ਹੈ ਜੋ ਕੁਝ ਛੱਡਦਾ ਤੇ ਕੁਝ ਫੜਦਾ ਹੈ।
ਇਯਂ ਤ੍ਵਤ੍ਤਾ ਤ੍ਵ੍ ਇਯਂ ਮਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਤੇਯਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤਿਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਇਯਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੌਘੋ ऽਯਮ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਯਮ੍ ਅਗ੍ਰੇ ऽਯਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਧਃ
ਇਹ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ, ਇਹ ਉਸ ਤੋਂ, ਤੇ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ, ਇਹ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਹੇਠਾਂ ਵੀ ਹੈ।
ਅਯਂ ਪੁਰਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤੋ ऽਯਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਆਰਾਦ੍ ਦਵੀਯਸਿ । ਇਦਂ ਭੂਤਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਭਵਿष੍ਯਤ੍ ਤ੍ਵ੍ ਇਦਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ
ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਇਹ ਪਾਸੇ, ਇਹ ਪਿੱਛੇ, ਇਹ ਦੂਰ, ਤੇ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਭੂਤਕਾਲ ਹੈ, ਇਹ ਵਰਤਮਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਵੀ ਹੈ।
ਇਦਮ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਿਤਾਨਲ੍ਪਕਲ੍ਪਨਾਮ੍ਭੋਰੁਹਾਲਯਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਮਣ੍ਡਪਾਪਿਣ੍ਡਕ੍ਰੀਡਾਮਣ੍ਡਪਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਇਹ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦੇ ਕੌਲ ਹਨ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਗੁੰਬਦ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਕਲਨਾਤਤ੍ਤ੍ਵਪਰਿਪਲ੍ਲਵਿਤਾ ਹਰੇਃ । ਹृਦਬ੍ਜਕਰ੍ਣਿਕਾ ਚੇਯਂ ਲੋਕਪਦ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਮਾਲਿਕਾ
ਅਨੰਤ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲੀ ਹੋਈ, ਇਹ ਹਰਿ ਦੇ ਦਿਲ-ਕਮਲ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਣਿਕ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਅੱਖਾਂ ਹੀ ਉਸਦੇ ਗਹਣੇ ਹਨ।
ਇਯਂ ਕੀਰ੍ਣਮਹਾਰੁਦ੍ਰਕਣਾਙ੍ਕੁਰਿਤਕੋਟਰਾ । ਦੀਰ੍ਘਾਧ੍ਵਪਦਵੀ ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਧ੍ਵਂਸਨੇਹਾਪ੍ਰਭਾਵਿਨੀ
ਇਹ ਰਾਹ ਮਹਾਂ ਰੁਦਰਾਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਲੰਮੀ ਪੰਧ ਹੈ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਚਾਨਣ ਦੀ ਤੇਲ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਅਯਂ ਮੇਰੁਃ ਕਕੁਪ੍ਪਤ੍ਤ੍ਰਜਗਤ੍ਪਙ੍ਕਜਕਰ੍ਣਿਕਾ । ਸ੍ਫੁਰਦਿਨ੍ਦੁਮਧੂਲ੍ਲਾਸਲਮ੍ਪਟਾਮਰषਟ੍ਪਦਾ
ਇਹ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਸੰਸਾਰ-ਕਮਲ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਣਿਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਛੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਭੌਂਆਂ ਚਮਕਦੇ ਚੰਦ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਰਸ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਯਮ੍ ਉਦ੍ਦਾਮਸੌਗਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ਼੍ਰੀਪੁष੍ਪਮਞ੍ਜਰੀ । ਜਗਜ੍ਜਰਢਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਰਜੋਨਰਕਮੂਲਿਨਃ
ਇਹ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਵਰਗ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਗੁਚੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਇਯਂ ਚ ਤਾਰਾਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਕਤਟਸ੍ਥਿਤਾ । ਅਪਾਰਾਪਾਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾ ਵ੍ਯੋਮਨੀਲਸਰੋਜਿਨੀ
ਇਹ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਮੁੰਦਰੀ ਨੀਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਯਂ ਕ੍ਰਿਯਾਸਰਿਦ੍ ਵਾਤਤਰਙ੍ਗਤਰਣਾਵਲੀ । ਸਰ੍ਗਾਵਰ੍ਤਵਿਵਰ੍ਤਸ੍ਥਾ ਭੂਰਿਭੂਤਪਰਮ੍ਪਰਾ
ਇਹ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕੇ ਲਹਿਰਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਕੜੀ ਹੈ।
ਇਯਂ ਤਮੋਭ੍ਰਮਰਿਣੀ ਕ੍ਸ਼ਣਕਲ੍ਪਾਦਿਪਲ੍ਲਵਾ । ਤੇਜਃਕੇਸਰਿਣੀ ਕਾਲਨਲਿਨੀ ਵ੍ਯੋਮਪਙ੍ਕਜਾ
ਇਹ ਹਨ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਮਧੁਮੱਖੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਪਲਾਂ ਅਤੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਅੱਗ ਦਾ ਸਿੰਘ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਕਮਲ, ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਗਿਆ ਕਮਲ ਹੈ।
ਇਮਾ ਭਾਵਵਿਕਾਰਾਢ੍ਯਾ ਜਰਾਮृਤਿਵਿषੂਚਿਕਾਃ । ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਦ੍ਯਾਵਿਕਾਰਾਢ੍ਯਾ ਇਮਾਸ਼੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਦृष੍ਟਯਃ
ਇਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬੁਢਾਪਾ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਤਪਦਾਏਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਬਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸਾ ਤਸ੍ਯ ਬਿਲ੍ਵਸ੍ਯ ਨਿਜਾ ਮਜ੍ਜਾਚਮਤ੍ਕृਤਿਃ । ਸ੍ਵਕਲ੍ਪਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰ੍ ਏਵੈਵਂਕृਤਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਜ੍ਹਾ ਦੀ ਅਜਾਈਬੀ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਨ ਦੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਨਿਰਾਬਾਧਾ ਸੋਮ੍ਯੇਤਰਤਯੋਜ੍ਝਿਤਾ । ਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵੈਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ, ਸੁਚੇਤ, ਬੇਫਿਕਰ, ਦੁਆਲੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕਰਣ ਅਤੇ ਨਾ ਕਰਨ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾਕੇ, ਅਡੋਲ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਏਕੈਕਿਕੈਵ ਵਿਵਿਧੇਵ ਵਿਭਾਵ੍ਯਮਾਨਾ ਨੈਕਾਤ੍ਮਿਕਾ ਨ ਵਿਵਿਧਾ ਨਨੁ ਸੈਵ ਸੈਵ । ਸਤ੍ਯਾਸ੍ਥਿਤਾ ਸਕਲਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸਮੈਕਰੂਪਾ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਿਕਾਤਿਮਹਤੀ ਚਿਤਿਰ੍ ਏਵ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਕਈ ਹੈ, ਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਭਾਵਾਂ ਵਾਲੀ; ਉਹ ਸਦਾ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੈ। ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਪੂਰਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਇਕਤਾ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਬੇਅੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਭਗਵਨ੍ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਤ੍ਵਯੈषਾ ਬਿਲ੍ਵਰੂਪਿਣੀ । ਮਹਾਚਿਦ੍ਘਨਸਤ੍ਤੇਤਿ ਕਥਿਤੇਤਿ ਮਤਿਰ੍ ਮਮ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਲਵਾ ਫਲ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਗੂੜਾ ਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਈ ਹੈ।