ਅਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੀਤਲਤਾਂ ਯਾਤੋ ਯੋ ਭਾਵੇषੁ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ । ਵ੍ਯਵਹਾਰੀ ਨ ਸਮ੍ਮੂਢਸ੍ ਸ ਸ਼ਾਨ੍ਤ ਇਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਠੰਢਕ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਦੇ ਹਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬਦਾ, ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗੁਮਰਾਹ ਹੋਏ ਬਿਨਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਕਾਸ਼ਸਦृਸ਼ੀ ਯਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਵ੍ਯਵਹਾਰਿਣਃ । ਕਲਙ੍ਕਮ੍ ਏਤਿ ਨ ਮਤਿਸ੍ ਸ ਸ਼ਾਨ੍ਤ ਇਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੇ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸਦਾ ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ਵਿषੁ ਬਹੁਜ੍ਞੇषੁ ਯਾਜਕੇषੁ ਨृਪੇषੁ ਚ । ਬਲਵਤ੍ਸੁ ਗੁਣਾਢ੍ਯੇषੁ ਸ਼ਮਵਾਨ੍ ਏਵ ਰਾਜਤੇ
ਤਪਸੀ, ਗਿਆਨੀ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਾਜੇ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਮਸਂਸਕ੍ਤਮਨਸਾਂ ਮਹਤਾਂ ਗੁਣਸ਼ਾਲਿਨਾਮ੍ । ਉਦੇਤਿ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਾਜ੍ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨੇਵ ਹਿਮਰੋਚਿषਃ
ਵੱਡੇ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੱਤ ਤੋਂ ਸੰਤੋਖ ਚਾਂਦ ਦੀ ਠੰਢੀ ਚਾਨਣ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੀਮਾਨ੍ਤੋ ਗੁਣਪੂਗਾਨਾਂ ਪੌਰੁषੈਕਾਨ੍ਤਭੂषਣਮ੍ । ਸਙ੍ਕਟੇष੍ਵ੍ ਅਭਯਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ਮਸ਼੍ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਸੰਤੁਲਨ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਹੈ, ਸੱਚੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਗਹਿਣਾ ਹੈ, ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ-ਰਹਿਤ ਥਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਲੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਮਮ੍ ਅਮृਤਮ੍ ਅਹਾਰ੍ਯਮ੍ ਆਰ੍ਯਜੁष੍ਟਂ ਪਰਮ੍ ਅਵਲਮ੍ਬ੍ਯ ਪਦਂ ਪਰਂ ਪ੍ਰਯਾਤਾਃ । ਰਘੁਤਨਯ ਯਥਾ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾਃ ਕ੍ਰਮਮ੍ ਅਨੁਪਾਲਯ ਸਿਦ੍ਧਯੇ ਤਮ੍ ਏਵ
ਰਾਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉੱਚਾ, ਅਮਰ, ਚੋਰੀ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲਾ, ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਸੀ ਰਾਹ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਨਿਭਾਈ ਰੱਖ ਕੇ ਕਾਮਯਾਬੀ ਲਈ ਚੱਲ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਵਬੋਧਾਮਲਯਾ ਧਿਯਾ ਪਰਮਪੂਤਯਾ । ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਕਾਰਣਜ੍ਞੇਨ ਵਿਚਾਰੋ ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਜੋ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸੋਚ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਸਮਝ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਾਤ੍ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਧੀਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪਰਂ ਪਦਮ੍ । ਦੀਰ੍ਘਸਂਸਾਰਰੋਗਸ੍ਯ ਵਿਚਾਰੋ ਹਿ ਮਹੌषਧਮ੍
ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਵੇਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਮੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੋਗ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਹੀ ਵੱਡੀ ਦਵਾਈ ਹੈ।
ਆਪਦ੍ਵਨਮ੍ ਅਨਨ੍ਤੇਹਾਪਰਿਪਲ੍ਲਵਿਤਾਕृਤਿ । ਵਿਚਾਰਕ੍ਰਕਚਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਨੈਵ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਰੋਹਤਿ
ਬੇਅੰਤ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਲਦੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲ, ਜਦੋਂ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਆਰੀ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ।
ਮੋਹੇषੁ ਬਨ੍ਧੁਨਾਸ਼ੇषੁ ਸਙ੍ਕਟੇषੁ ਭ੍ਰਮੇषੁ ਚ । ਸਰ੍ਵੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਿਚਾਰੋ ਹਿ ਸਤਾਂ ਗਤਿਃ
ਭਟਕਾਵਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ, ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੇ ਉਲਝਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਬੁਧੀਮਾਨਾਂ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਹੀ ਸੱਚਾ ਰਾਹ ਹੈ।
ਨ ਵਿਚਾਰਂ ਵਿਨਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਉਪਾਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਵਿਪਚ੍ਛਮੇ । ਵਿਚਾਰਾਦ੍ ਅਸ਼ੁਭਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਧੀਸ੍ ਸਤਾਮ੍
ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ, ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖਾ ਦਾ ਮਨ ਮਾੜਾ ਛੱਡ ਕੇ ਚੰਗਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬਲਂ ਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ ਚ ਤੇਜਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਿਃ ਕ੍ਰਿਯਾਫਲਮ੍ । ਫਲਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਚਾਰੇਣੈਵ ਧੀਮਤਃ
ਤਾਕਤ, ਸਮਝ, ਚਮਕ, ਪਰਖ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯੁਕ੍ਤਾਯੁਕ੍ਤਮਹਾਦੀਪਮ੍ ਅਭਿਵਾਞ੍ਛਿਤਸਾਧਕਮ੍ । ਸ੍ਫਾਰਂ ਵਿਚਾਰਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਂਸਾਰਜਲਧਿਂ ਤਰੇਤ੍
ਜੋ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਠੀਕ-ਅਣਠੀਕ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਆਸਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਲੂਨਹृਦਯਾਮ੍ਭੋਜਂ ਮਹਾਮੋਹਮਤਙ੍ਗਜਮ੍ । ਵਿਦਾਰਯਤਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਵਿਚਾਰੋਦਾਰਕੇਸਰੀ
ਸਾਫ ਮਨ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲਾ ਸ਼ੇਰ ਬਣ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਭਟਕਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ-ਕਮਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਘਾਇਲ ਹੋਇਆ, ਚੀਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੂਢਾਃ ਕਾਲਵਸ਼ੇਨੇਹ ਯਦ੍ ਗਤਾਃ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ । ਤਦ੍ ਵਿਚਾਰਪ੍ਰਦੀਪਸ੍ਯ ਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਮੂੜ੍ਹ ਲੋਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਰਗਟਾਵਾ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਯਾਨਿ ਸਮ੍ਪਦਸ੍ ਸ੍ਫਾਰੋ ਭੋਗੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ । ਵਿਚਾਰਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਫਲਾਨ੍ਯ੍ ਏਤਾਨਿ ਰਾਘਵ
ਰਾਜ, ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ, ਖੂਬ ਮੌਜ-ਮਸਤ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਮੁਕਤੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਫਲ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਕਲਪ-ਵ੍ਰਖ ਤੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਯਾ ਵਿਵੇਕਵਿਲਾਸਿਨ੍ਯੋ ਮਤਯੋ ਮਹਤਾਮ੍ ਇਹ । ਨ ਤਾ ਵਿਪਦਿ ਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਤੁਮ੍ਬਕਾਨੀਵ ਵਾਰਿਣਿ
ਜੋ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵੱਖਰੇ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਲੌਕੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬਦੀ।
ਵਿਚਾਰੋਦਯਹਾਰਿਣ੍ਯਾ ਧਿਯਾ ਵ੍ਯਵਹਰਨ੍ਤਿ ਯੇ । ਫਲਾਨਾਮ੍ ਅਤ੍ਯੁਦਾਰਾਣਾਂ ਭਾਜਨਂ ਹਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਕਲ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਫਲਾਂ ਲਈ ਪਾਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੂਰ੍ਖਹृਤ੍ਕਾਨਨਸ੍ਥਾਨਾਮ੍ ਆਸ਼ਾਪ੍ਰਸਰਰੋਧਿਨਾਮ੍ । ਅਵਿਚਾਰਕਰਞ੍ਜਾਨਾਂ ਮਞ੍ਜਰ੍ਯੋ ਦੁਃਖਰੀਤਯਃ
ਮੂਰਖਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਆਸ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਥੇ ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਲਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਜ੍ਜਲਕ੍ਸ਼ੋਦਮਲਿਨਾ ਮਦਿਰਾਮੋਦਧਰ੍ਮਿਣੀ । ਅਵਿਚਾਰਮਯੀ ਨਿਦ੍ਰਾ ਯਾਤੁ ਤੇ ਰਾਘਵ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਅਵਿਚਾਰ ਦੀ ਨੀਂਦ ਕਾਲੀ ਕਾਜਲ ਵਾਂਗ ਮੈਲੀ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵਾਂਗ ਮਸਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੁਕ ਜਾਵੇ।
ਮਹਾਪਦ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਦੀਰ੍ਘੇषੁ ਸਦ੍ਵਿਚਾਰਪਰੋ ਨਰਃ । ਨ ਨਿਮਜ੍ਜਤਿ ਮੋਹੇषੁ ਤੇਜੋਰਾਸ਼ਿਸ੍ ਤਮਸ੍ਸ੍ਵ੍ ਇਵ
ਜਦੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਦ ਵੀ ਜੋ ਸੱਚੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਟਕਾਵ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਨਣ ਦਾ ਢੇਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗੁੰਮ ਹੁੰਦਾ।
ਮਾਨਸੇ ਸਰਸਿ ਸ੍ਵਚ੍ਛੇ ਵਿਚਾਰਕਮਲੋਤ੍ਕਰਃ । ਨੂਨਂ ਵਿਕਸਿਤੋ ਯਸ੍ਯ ਹਿਮਵਾਨ੍ ਇਵ ਭਾਤਿ ਸਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਸਾਫ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਕਮਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਹਿਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਵਿਕਲਾ ਯਸ੍ਯ ਮਤਿਰ੍ ਮਾਨ੍ਦ੍ਯਮ੍ ਉਪੇਯੁषਃ । ਤਸ੍ਯੋਦੇਤ੍ਯ੍ ਅਸ਼ਨਿਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ ਮੁਧਾ ਯਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ ਸ਼ਿਸ਼ੋਰ੍ ਇਵ
ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਮਤਿ ਸੁਸਤ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਚਮਕਾਂ ਵਿਅਰਥ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਯਕਸ਼ ਦੀ ਚੰਦਨਿ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਲਈ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
ਦੁਃਖषਣ੍ਡਕਵਲ੍ਮੀਕਂ ਵਿਪਨ੍ਨਵਲਤਾਮਧੁਃ । ਰਾਮ ਦੂਰੇ ਪਰਿਤ੍ਯਾਜ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਵਿਵੇਕੋ ਨਰਾਧਮਃ
ਰਾਮਾ, ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਵਿਵੇਕ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਦੂਰ ਹੀ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਢੇਰ, ਦੀਮਕਾਂ ਦੀ ਟਿਲ੍ਹੀ, ਤੇ ਸੜੀ ਹੋਈ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਹੋਇਆ ਸ਼ਹਦ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਯੇ ਕੇਚਨ ਦੁਰਾਰਮ੍ਭਾ ਦੁਰਾਚਾਰਾ ਦੁਰਾਧਯਃ । ਅਵਿਚਾਰੇਣ ਤੇ ਭਾਨ੍ਤਿ ਵੇਤਾਲਾਸ੍ ਤਮਸਾ ਯਥਾ
ਜੋ ਲੋਕ ਮਿਲਣ ਵਿਚ ਔਖੇ, ਮਾੜੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ ਹੀ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ।
ਅਵਿਚਾਰਿਣਮ੍ ਏਕਾਨ੍ਤਜਰਦ੍ਦ੍ਰੁਮਸਧਰ੍ਮਿਣਮ੍ । ਅਕ੍ਸ਼ਮਂ ਸਾਧੁਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਦੂਰੇ ਕੁਰੁ ਰਘੂਦ੍ਵਹ
ਰਘੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਖ਼ਤ ਵਾਂਗ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖੋ।
ਵਿਵਿਕ੍ਤਂ ਹਿ ਮਨੋ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ ਆਸ਼ਾਵੈਵਸ਼੍ਯਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਪਰਾਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮ੍ ਅਭ੍ਯੇਤਿ ਪੂਰ੍ਣਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵਾਤ੍ਮਨਿ
ਜੀਵ ਦਾ ਮਨ ਜਦੋਂ ਇਕੱਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਛਾ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚੀ ਤਸੱਲੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਚੰਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵੇਕਿਤੋਦਿਤਾ ਦੇਹਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੀਤਲਯਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਅਲਙ੍ਕਰੋਤਿ ਚਾਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨੇਵ ਭੁਵਨਮ੍ ਨਵਾ
ਜਦੋਂ ਵਿਵੇਕ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੰਢਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਵੀਂ ਚੰਦਨਿ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਰੌਣਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰਮਾਰ੍ਥਪਤਾਕਾਯਾ ਧਿਯੋ ਧਵਲਚਾਮਰਮ੍ । ਵਿਚਾਰੋ ਰਾਜਤੇ ਜਨ੍ਤੋ ਰਜਨ੍ਯਾਮ੍ ਇਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ
ਸਚਾਈ ਦੇ ਝੰਡੇ ਲਈ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਚਿੱਟਾ ਚਮਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਾਂਦ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਚਾਰਵੋ ਭਾਵਾ ਭਾਸਯਨ੍ਤੋ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ । ਭਾਨ੍ਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਵਦ੍ ਭਗ੍ਨਭੂਯੋਭਵਭਯਾਮਯਾਃ
ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦਸੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਡਰਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।