ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਨਿਰਂਸ਼ਾ ਸਤ੍ਯੈਕਾ ਸਤ੍ਤਾ ਚੇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਭਿਃ । ਵਿਮੁਕ੍ਤਾ ਨਾਮਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥੈਸ੍ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਿਕਾਪਿ ਖਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਖਾਲੀ ਅਕਾਸ਼ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਟੁੱਟ ਤੇ ਸੱਚੀ ਹਸਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸਤੀ, ਚੇਤਨਾ ਆਦਿ ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਭ ਦੀ ਅਸਲ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਰੁਪਮਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਮਨਸੋ ऽਨ੍ਤੇ ਤ੍ਰਿਮਾਰ੍ਗਗਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਦਂ ਬृਂਹਿਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ੍ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਕਾਸ਼ਨਿਕਾਸ਼ਯਾ
ਸਭ ਕੁਝ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਰਾਹ ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗੀ ਤਾਕਤ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਮਨਸਾ ਮਨਸਿ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਸਵਾਤ੍ਮਨਿ । ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ऽਥ ਤृਤੀਯੇ ਵਾ ਪਦੇ ਕਿਮ੍ ਅਵਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਜਾਂ ਤੀਜੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਯਾਵਤ੍ ਕਿਲਾਤ੍ਮਨਸ੍ ਸਤ੍ਤਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤੈਵ ਤਾਵਤੀ । ਸਮਸ੍ਤਾਸ੍ਤਮਯੇ ਜਾਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਕੇਵ ਕੁਤਸ਼੍ ਚ ਕਾ
ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਆਤਮਾ ਦੀ ਹਸਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਨਾ ਚਿਰ ਵੱਡੀ ਹਸਤੀ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਹਸਤੀ ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ?
ਮਨਸਾ ਮਨਸਿ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਸ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਵਯਵਾਤ੍ਮਨਿ । ਵਿਚਾਰੇਣ ਸਮਾਧਾਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਯੋਗੇਣ ਜਯੇਨ ਵਾ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਆਪਣੇ ਹੀ ਇੰਦਰਿਆਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਹੋਵੇ, ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ, ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਜਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਨ ਵਿਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵੈਤੈਕ੍ਯਕਲਨਾਭੇਦੇ ਗਲਿਤੇ ਕਲਿਤਾਤ੍ਮਨਿ । ਸਤ੍ਯਾਲੋਕੇ ਜਗਜ੍ਜਾਲੇ ਪ੍ਰੋਚ੍ਛੂਨੇ ਵਿਲਯਂ ਗਤੇ
ਜਦੋਂ ਦਵੈਤ ਤੇ ਏਕਤਾ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਉਸ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜਾਲੀ ਖੁਲ ਕੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ਸ਼ੀਰ੍ਣਸਂਸਾਰਕਲਨਾਕਲਨਾਤ੍ਮਿਕਾ । ਭृष੍ਟਬੀਜੋਪਮਾ ਸਤ੍ਤਾ ਜੀਵਸ੍ਯ ਚਿਤਿਨਾਮਿਕਾ
ਤਦੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਅਸਲੀਅਤ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰਕ ਭ੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਮਿਟਣ ਦੀ ਮੂਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੜੀ ਹੋਈ ਬੀਜ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀਨਾਮਕਲਿਤਾ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤੀ ਚੇਤ੍ਯਚਰ੍ਵਣਮ੍ । ਮਨੋਮਹਾਭ੍ਰਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ਼ਰਦਾਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਵਤ੍
ਇਹ ਉਹ ਅਪ੍ਰਗਟ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਈ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਚਿਦ੍ ਭਾਵਮਾਤ੍ਰਸ੍ਥਾ ਚੇਤ੍ਯਚਿਚ੍ਚਾਪਲਾਦ੍ ਗਤਾ । ਅਦੂਰਵਿਪ੍ਰਕृष੍ਟੇਸ਼ਾ ਪਦੋਪਨਤਿਪਾਵਨੀ
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਅ ਤੇ ਅਵਿਸ਼ੇਅ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਨੇੜੇ ਤੇ ਦੂਰ ਦੇ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਚਿਦ੍ ਵ੍ਯੋਮਾਤ੍ਮੇਤਿ ਕਲਿਤਾ ਗਲਿਤਾਖਿਲਕਲ੍ਪਨਾ । ਸਮਸ੍ਤਸਾਮਾਨ੍ਯਵਤੀ ਨਾਵਤੀਰ੍ਣਭਵਾਰ੍ਣਵਾ
ਚੇਤਨਾ, ਜੋ ਚੇਤਨਤਾ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਕਲਪਨਾ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬੀ।
ਅਪੁਨਰ੍ਬੋਧਸੌषੁਪ੍ਤਪਦਪਾਣ੍ਡਿਤ੍ਯਪੀਵਰੀ । ਪਾਰਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਚਿਰਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਤਤੇ ਪਦੇ
ਜੋ ਮੁੜ ਜਾਗਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੁੱਤੀ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਪਾਰਲੇ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਪਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ ਤੇ ਮਨਸਿ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਕਥਿਤਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪਦਮ੍ । ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਤੇਰ੍ ਅਸ੍ਯਾਸ੍ ਸੁਪਾਵਨਮ੍
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਅਵਸਥਾ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਦੂਜੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁਣ।
ਏषੈਵ ਮਨਨੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਚਿਚ੍ਛਕ੍ਤਿਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਤਮੋਮੁਕ੍ਤਵਿਤਤਾਕਾਸ਼ਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਇਹੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਜੋ ਮਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਘਨਸੌषੁਪ੍ਤਲੇਖਾਵਚ੍ਛਿਲਾਨ੍ਤਸ੍ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਵਤ੍ । ਸੈਨ੍ਧਵਾਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਰਸਵਦ੍ ਵਾਤਾਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ਼ਕ੍ਤਿਵਤ੍
ਇਹ ਓਸ ਸੁੱਖ ਨੀਂਦ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਖਮ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮੂਲ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਲੂਣ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਲੁਕਵੇਂ ਹਿਲਾਰੇ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਕਾਲੇਨਾਯਾਤਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪਰਾਂ ਪਰਿਣਤਿਂ ਯਦਾ । ਸ਼ਬ੍ਦਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਇਵਾਕਾਸ਼ੇ ਪਰਮਾਕਾਸ਼ਗਾ ਤਦਾ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਓਥੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧੁਨੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚੇਤ੍ਯਾਂਸ਼ੋਨ੍ਮੁਖਤਾਂ ਨੂਨਂ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਮ੍ਬ੍ਵ੍ ਇਵ ਚਾਪਲਮ੍ । ਵਾਤਲੇਖੇਵ ਚਲਨਂ ਪੁष੍ਪਲੇਖੇਵ ਸੌਰਭਮ੍
ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਭ ਵਸਤੂਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਆਦਤ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਆਪਣੀ ਬੇਚੈਨੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਵਾ ਦੀ ਲਕੀਰ ਆਪਣੀ ਹਿਲਚਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਆਪਣਾ ਸੁਗੰਧ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਾਲਤਾਕਾਸ਼ਤੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਕਲੇ ਚਾਪਲੇ ऽਮਲਾ । ਨ ਜਡਾਂ ਨਾਜਡਾਂ ਸ੍ਫਾਰਾਂ ਧਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤਾਮ੍ ਅਨਾਮਿਕਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਮੈਲ ਤੇ ਚੰਚਲਤਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਨਾ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ, ਨਾ ਜਾਗਦੀ ਹੋਈ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ।
ਦਿਕ੍ਕਾਲਾਦ੍ਯਨਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤਾਪਦਾਦ੍ ਗਤਾਮ੍ । ਤੁਰ੍ਯਤੁਰ੍ਯਾਂਸ਼ਕਲਿਤਾਮ੍ ਅਕਲਙ੍ਕਾਮ੍ ਅਨਾਮਯਾਮ੍
ਦਿਸ਼ਾ, ਸਮਾਂ ਆਦਿਕ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚੌਥੀ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਾਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਵ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਵਤ੍ ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਸਰ੍ਵਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਕਾਰਾਸ੍ਵਾਦਤਤ੍ਪਰਾਮ੍
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ, ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਏषਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਪਦਤਾ ਕਥਿਤਾ ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਤृਤੀਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਦਂ ਪਦਵਿਦਾਂ ਵਰ
ਹੇ ਸੁਚੱਜੀ, ਇਹ ਦੂਜੀ ਅਵਸਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ, ਹੇ ਪਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੀਜੀ ਅਵਸਥਾ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ।
ਏषਾ ਦृਕ੍ ਚੇਤ੍ਯਗਲਨਾਦ੍ ਅਨਾਮਾਰ੍ਥਪਦਂ ਗਤਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਤ੍ਵਾਦਿਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਾਦ੍ ਅਤੀਤੋਦੇਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਇਹ ਜੋ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਚੀਜ਼ ਦੋਵੇਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾਂ ਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, 'ਬ੍ਰਹਮ' ਜਾਂ 'ਆਤਮਾ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਤੋਂ ਵੀ ਉਪਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ਾਲਸਾ ਹੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥੈਰ੍ਯੇਣ ਕਾਲਤਸ੍ ਸ੍ਵਾਚ੍ਛ੍ਯਾਨ੍ ਨਿष੍ਕਲਙ੍ਕਪਦਾਤ੍ਮਨਾ । ਤੁਰ੍ਯਾਤੀਤਾਦਿਨਾਮਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਪਿ ਯਾਤਿ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਰਾਹੀਂ, 'ਚੌਥੀ ਤੋਂ ਪਰੇ' ਆਦਿਕ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾ ਪਰਾਤ੍ ਪਰਮਾ ਕਾष੍ਠਾ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਸ਼ਿਵਭਾਵਤਃ । ਨਿਤ੍ਯੈਕਾ ਨਿਰਵਚ੍ਛੇਦ੍ਯਾ ਤृਤੀਯਾ ਪਾਵਨੀ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਆਖਰੀ ਹੱਦ, ਮੁੱਖ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਅਵਸਥਾ ਹੈ; ਇਹ ਤੀਜੀ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਦੀਵੀ, ਇਕੋ ਇਕ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ।
ਚਿਰਮ੍ ਅਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ਾਧ੍ਵਾਨਦੂਰਗਾ । ਸਾ ਮਮਾਪ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗ ਵਚਸਾਂ ਨ ਸਮਾਯਾਤਿ ਗੋਚਰਮ੍
ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਹ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਮਾਰ੍ਗਕਲਨਾਤੀਤਮ੍ ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਮੁਨੇ । ਤਿष੍ਠੈਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਦੇ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਇਤਿ ਦੇਵਸ੍ ਸਨਾਤਨਃ
ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਹਾਲਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜੋ ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੋ, ਹੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ।
ਏਤਨ੍ਮਯਮ੍ ਇਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਮੁਨੇ ਤਨ੍ਮਯਵੇਦਨਾਤ੍ । ਸਤ੍ਯਸਂਵੇਦਨਾਨ੍ ਨੇਦਂ ਨ ਚ ਨੇਦਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਸੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਤੂੰ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਇਹ ਹੈ, ਨਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਨੇਦਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨੇਦਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸਮਸਮਾਭਾਸਮ੍ ਅਖਮ੍ ਏਵ ਖਕੋਸ਼ਵਤ੍
ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਮੁਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਅਟੁੱਟ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਘੜੇ ਵਿਚ ਆਕਾਸ਼।
ਅਦ੍ਵੈਤੈਕ੍ਯਾਦ੍ ਅਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੋਭਾਦ੍ ਘਨਾਘਨਤਯਾ ਤਥਾ । ਅਵਿਕਾਰਾਦਿਮਤ੍ਤ੍ਵਾਚ੍ ਚ ਨਿਤ੍ਯਾਨਿਤ੍ਯਤਯਾ ਚਿਰਮ੍
ਅਦਵੈਤ, ਅਟੱਲਤਾ, ਗਾੜੇ ਤੇ ਹਲਕੇ ਪਣ, ਬਦਲਾਅ ਰਹਿਤਤਾ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੇ ਸਦਾ ਤੇ ਅਸਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਕਰਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ—
ਚਿਦ੍ਘਨਾਤ੍ਮਤਯਾ ਸ਼ੈਲਕੋਸ਼ਾਨਾਂ ਜਗਤਾਮ੍ ਅਪਿ । ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ ਨ ਭੇਦੋ ऽਸ੍ਤਿ ਸਤਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸਤਾਮ੍ ਇਵ
ਚਿੱਤ ਦੀ ਘਣਤਾ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਇਹ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿਚ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸੱਚੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਝੂਠੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਮਸ੍ਤਂ ਸਚ੍ ਛਿਵਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਤੀਤਂ ਵਾਗ੍ਵਿਲਾਸਤਃ । ੴ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯ ਚ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ ਤੁਰ੍ਯਾਂਸ਼ਾਤ੍ ਪਰਮ੍ ੴ ਇਤਿ
ਸਭ ਕੁਝ ਹੀ ਸਤ, ਚੰਗਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਬੋਲ ਚਲਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; 'ਓਮ' ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਹੱਤਤਾ, ਜੋ ਤੁਰੀਆ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, 'ਓਮ' ਹੀ ਹੈ।