ਸਂਵਿਤ੍ ਸਰ੍ਵਕਲਾਤੀਤਾ ਸਰ੍ਵਭਾਵਾਨ੍ਤਰਸ੍ਥਿਤਾ । ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤਾਪ੍ਰਦਾ ਦੇਵੀ ਸਰ੍ਵਸਨ੍ਤਾਪਹਾਰਿਣੀ
ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੈ, ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸਦਸਤੋਰ੍ ਮਧ੍ਯਂ ਤਦ੍ ਦੇਵ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਪਰਾਭਿਖ੍ਯਂ ਤਤ੍ ਸਦ੍ ੴ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਦਾਹृਤਮ੍
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਅਸਤੀ ਤੇ ਨਾਸਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਦੇਵ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਤੇ ਅਪਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ 'ਸਤ' ਅਤੇ 'ਓਮ' ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਸਤ੍ਤਾਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਤਾਂ ਗਤਮ੍ । ਮਹਾਚਿਦ੍ ਇਤਿ ਚ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪਰਮਾਰ੍ਥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਜੀਵਨ-ਸਰੂਪਤਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਇਕਸਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ 'ਵੱਡੀ ਚੇਤਨਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ 'ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ' ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁ ਲਤਾਸ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਯਥਾ ਰਸਃ । ਸਤ੍ਤਾਸਾਮਾਨ੍ਯਰੂਪੇਣ ਮਹਾਚਿਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾਪਿ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਲਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਸ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ 'ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸਰੂਪਤਾ' ਤੇ 'ਵੱਡੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਆਤਮਾ' ਵਜੋਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਅਰੁਨ੍ਧਤ੍ਯਾ ਯਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਵਾਨਘ । ਯਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾ ਯਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਗਣੇषੁ ਚ
ਅਰੁੰਧਤੀ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਸਾਰ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਸਾਰ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਸਾਰ, ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਸਾਰ—
ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਯਨ੍ ਮਮੇਦਂ ਚ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਯਜ੍ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ । ਤਦ੍ ਦੇਵ ਇਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾ ਵਿਦੁਰ੍ ਉਤ੍ਤਮਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਸਾਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਸਾਰ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ 'ਦੇਵ' ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਪਾਦਪਾਣ੍ਯਾਦਿਮਾਨ੍ ਅਨ੍ਯੋ ਯੋ ਵਾ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯਤੇ । ਸ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਦ੍ ऋਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕਿਂਸਾਰਃ ਕਿਲ ਕਥ੍ਯਤਾਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ ਆਦਿ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚਿੱਤ ਦੀ ਪੁਰਨਤਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਕੀ ਹੈ? ਦੱਸੋ।
ਨ ਸ ਦੂਰੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਨ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਸ੍ ਸ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ । ਸ ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ ਸਦਾ ਦੇਹੇ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਚ ਖੇ ਤਥਾ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਉਹ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣ ਔਖਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਸਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ ਕਰੋਤਿ ਸ ਚਾਸ਼੍ਨਾਤਿ ਸ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਚ । ਸ ਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸਤਿ ਸਂਵੇਤ੍ਤਾ ਸੋ ऽਙ੍ਗਾਨ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤੇ
ਉਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਤੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸੋ ऽਸ੍ਯਾਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਚੇष੍ਟਾਯਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਯਾਂ ਚ ਤਦ੍ਵਸ਼ਾਤ੍ । ਤਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਨਿਬਦ੍ਧਾਯਾਂ ਪੁਰ੍ਯਾਮ੍ ਅਙ੍ਗਪੁਰੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਅਜੀਬ ਚਲਣ ਅਤੇ ਚਾਨਣ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰਪਰ੍ਵਤਸ੍ਥਾਯਾਂ ਚਲਾਯਾਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ । ਸੋ ऽਸ੍ਯਾਂ ਗਹਨਕੋਸ਼ਾਯਾਂ ਹृਦ੍ਗੁਹਾਯਾਂ ਗੁਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਸ ਡੂੰਘੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ, ਦਿਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਗੁਫਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਮਨष੍षष੍ਠੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਚਾਰਸਤ੍ਤਾਤੀਤਾਮਲਾਤ੍ਮਨਃ । ਤਸ੍ਯ ਸਂਵ੍ਯਵਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਸਞ੍ਜ੍ਞਾ ਚਿਦ੍ ਇਤਿ ਕਲ੍ਪਿਤਾ
ਜਿਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਲੀਅਤ ਮਨ, ਛੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਸਤੇ 'ਚੇਤਨਾ' ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ ਏष ਚਿਨ੍ਮਯਸ੍ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ੍ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪੀ ਨਿਰਞ੍ਜਨਃ । ਇਮਂ ਭਾਸੁਰਮ੍ ਆਭਾਸਂ ਕਰੋਤਿ ਨ ਕਰੋਤਿ ਚ
ਉਹ ਚਿੱਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ, ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ।
ਸਾ ਚਿਦ੍ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਵਿਮਲਾ ਜਗਦਰ੍ਥਾਂ ਜਗਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਇਮਾਂ ਰਞ੍ਜਯਤਿ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਰਸੇਨੇਵ ਮਧੁਰ੍ ਲਤਾਮ੍
ਉਹ ਚਿੱਤ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਮਲ ਹੈ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੰਗ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਰਸ ਮਿੱਠੀ ਬੇਲ ਨੂੰ ਸੁਆਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਾਰਵੋ ਯੇ ਚਮਤ੍ਕਾਰਾਸ਼੍ ਚਿਤਸ਼੍ ਚਿਤਿ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਚਮਤ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਿਲ ਤੇ ਏਤੇ ਕੇਚਿਨ੍ ਨਭੋऽਭਿਧਾਃ
ਜੋ ਅਚੰਭੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ 'ਆਕਾਸ਼' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੇਚਿਜ੍ ਜੀਵਾਭਿਧਾਨਾਸ਼੍ ਚ ਕੇਚਿਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਾਭਿਧਾਨਕਾਃ । ਕੇਚਿਤ੍ ਕਾਲਾਭਿਧਾਨਾਸ਼੍ ਚ ਕੇਚਿਦ੍ ਦੇਸ਼ਾਭਿਧਾਨਕਾਃ
ਕੁਝ ਨੂੰ 'ਜੀਵ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਨੂੰ 'ਚਿੱਤ', ਕੁਝ ਨੂੰ 'ਕਾਲ', ਤੇ ਕੁਝ ਨੂੰ 'ਥਾਂ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੇਚਿਤ੍ ਕ੍ਰਿਯਾਭਿਧਾਨਾਸ਼੍ ਚ ਕੇਚਿਦ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਭਿਧਾਨਕਾਃ । ਕੇਚਿਦ੍ ਭਾਵਵਿਕਾਰਾਦਿਜਾਡ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਧਾਨਕਾਃ
ਕੁਝ ਨੂੰ ਕਰਮ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਨੂੰ ਪਦਾਰਥ, ਤੇ ਕੁਝ ਨੂੰ ਮਨ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੁਥਰਤਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕਾਸ਼੍ਯਾਦ੍ਯਭਿਧਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੇਚਿਚ੍ ਚੈਵ ਤਮੋऽਭਿਧਾਃ । ਅਰ੍ਕੇਨ੍ਦ੍ਵਾਦ੍ਯਭਿਧਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੇਚਿਦ੍ ਯਕ੍ਸ਼ਾਭਿਧਾਨਕਾਃ
ਕੁਝ ਨੂੰ ਚਮਕ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਨੂੰ ਹਨੇਰਾ; ਕੁਝ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਨੂੰ ਯਕਸ਼ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰਿਚ੍ਛਸ੍ਵਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਯਥਾਙ੍ਕੁਰਃ । ਜਨ੍ਯਤੇ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਏਵੇਯਂ ਜਗਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਾ
ਜਿਵੇਂ ਬਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਰ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸਵਭਾਵ ਨਾਲ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵੀ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚਿਦ੍ ਇਮਾਸੁ ਸਮਗ੍ਰਾਸੁ ਸਰ੍ਵਦੈਵੈਕਿਕੈਵ ਹਿ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਾਮ੍ਬੁਧਿਸਂਸ੍ਥਾਸੁ ਸ਼ਰੀਰਜਲਜਾਲਿਕਾ
ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਜਾਲ ਵਾਂਗ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰਪਙ੍ਕਜਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮਨੋਭ੍ਰਮਰਸਮ੍ਭृਤਮ੍ । ਆਸ੍ਵਾਦਯਤਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮਧੁ ਮਤ੍ਤਾ ਚਿਦੀਸ਼੍ਵਰੀ
ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਦੀ ਭੌਰੇ ਵਲੋਂ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿਚੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਰਸ ਨੂੰ ਚਖਦੀ ਹੈ।
ਸਸੁਰਾਸੁਰਗਨ੍ਧਰ੍ਵਂ ਸਸ਼ੈਲਾਰ੍ਣਵਕਂ ਜਗਤ੍ । ਚਿਤਿ ਸ੍ਥਿਰਂ ਪ੍ਰਵਹਤਿ ਜਲਾਵਰ੍ਤੇ ਤृਣਂ ਯਥਾ
ਚੇਤਨਾ, ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਗੰਧਰਵ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਭਵੇ ਵਿੱਚ ਘਾਸ ਦੀ ਤਿੰਨਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਚਞ੍ਚਚ੍ਚਿਤ੍ਤਮਯਾਚਾਰਚਾਰਚਞ੍ਚੁਰਚਕ੍ਰਿਕਮ੍ । ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰਂ ਚਿਚ੍ਚਕ੍ਰੇ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤਿ ਭ੍ਰਮਭਾਜਨਮ੍
ਚੰਚਲ ਮਨ ਤੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਭਟਕਣ ਦੀ ਗੇਂਦ ਵਾਂਗ, ਭੁਲੇਖੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਜੋਂ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਿਚ੍ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਰੂਪੇਣ ਜਘਾਨਾਸੁਰਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਕਾਲੋ ਜਲਦਖਣ੍ਡੇਨ ਸਾਯੁਧੇਨ ਯਥਾਤਪਮ੍
ਚੇਤਨਾ ਨੇ ਚਾਰ ਭੁਜਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਬੱਦਲ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਤਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵृषਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਚਿਹ੍ਨਯਾ । ਗੌਰੀਕਮਲਿਨੀਵਕ੍ਤ੍ਰਪਦ੍ਮषਣ੍ਡਾਲਿਤਾਂ ਗਤਾ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਚਿੱਤ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਲਦ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਚੰਦ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗੌਰੀ ਦੇ ਕਮਲ-ਮੁਖ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ।
ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਦ੍ਮਾਲਿਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਚਿਦ੍ ਧ੍ਯਾਨਾਧੀਨਮਾਨਸੀਮ੍ । ਤ੍ਰਯੀਨਲਿਨ੍ਯਾਸ੍ ਸਰਸੀਂ ਧਤ੍ਤੇ ਪੈਤਾਮਹੀਂ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਮਲ-ਸਜੀ ਹੋਈ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਚਿੱਤ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਰੀਰਾਣੀਹ ਭੂਰਿਸ਼ਃ । ਪਤ੍ਤ੍ਰਾਣੀਵ ਤਰੋਰ੍ ਹੇਮ੍ਨਿ ਕੇਯੂਰਾਦਿਕ੍ਰਿਯੇਵ ਵਾ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਚਿੱਤ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਬੇਅੰਤ ਅਜਬ ਅਜਬ ਸਰੀਰ ਉਪਜਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਤੇ ਪੱਤੇ, ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਗਹਿਣੇ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਚਿਤ੍ ਸਮਸ੍ਤਸੁਰਾਨੀਕਪਰਿਵਨ੍ਦਿਤਪਾਦਯਾ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਚੂਡਾਮਣਿਤਾਂ ਧਤ੍ਤੇ ਵਾਸਵਲੀਲਯਾ
ਚਿੱਤ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਤਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੋਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਉੱਚੀ ਪਗੜੀ ਵਾਲੀ ਅਵਸਥਾ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ ਸੁਰਾਸੁਰਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੋਦਰਡਮ੍ਬਰੇ । ਪਤਤ੍ਯ੍ ਉਦੇਤਿ ਸਂਯਾਤਿ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨੈਵਾਬ੍ਧਿਵਾਰਿਵਤ੍
ਚਿੱਤ, ਦੇਵ ਤੇ ਦੈਤ ਬਣ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਕਦੇ ਡਿੱਗਦਾ, ਕਦੇ ਉਠਦਾ, ਕਦੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਚਿਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਿਕਾ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਕਮ੍ ਏਵਾਭਾਸਂ ਵਿਤਨ੍ਵਤੀ । ਵਿਕਾਸਯਤਿ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ੇषਭੂਤਸਤ੍ਤਾਕੁਮੁਦ੍ਵਤੀਮ੍
ਚਿੱਤ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ, ਚੌਂਹ ਪਾਸੇ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਫੈਲਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਕੁਮੁਦਨੀ ਵਾਂਗ ਖਿੜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੀ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।