ਅਕਸ੍ਮਾਦ੍ ਏਵ ਰੂਢੇਨ ਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨੇਨ ਵਲ੍ਗਤਾ । ਅਭ੍ਯਸ੍ਤੇਨ ਤਥੈਵੇਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਦੇਹਚਕ੍ਰਕਮ੍
ਇਹ ਸਰੀਰ-ਚੱਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਝੂਠੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਆਦਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਭੁਲਾਵੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰਮਿਤਂ ਚ ਭ੍ਰਮਦ੍ਰੂਪਂ ਪਤਦ੍ਰੂਪਂ ਚ ਪਾਤਿਤਮ੍ । ਹਤਂ ਚ ਹਨ੍ਯਮਾਨਂ ਚ ਵਪੁਰ੍ ਦੁਰ੍ਵਾਸਨਾਵਸ਼ਾਤ੍
ਮੰਦੇ ਸੁਭਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦਾ, ਹਿਲਦਾ, ਡਿੱਗਦਾ, ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਜਂ ਭ੍ਰਮਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਾਂ ਦृष੍ਟਿਮ੍ ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ । ਧੀਰਤਾਮ੍ ਅਲਮ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਘਨਂ ਭ੍ਰਮਮ੍ ਇਦਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਭਟਕਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੱਚੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਟਿਕ ਕੇ, ਇਹ ਗੂੜ੍ਹ ਭਟਕਣ ਤਿਆਗ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇਨ ਕृਤੋ ਦੇਹੋ ਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸਨ੍ ਨ ਸਨ੍ । ਅਸਤ੍ਯੇਨ ਕृਤਂ ਯਤ੍ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਨ ਤਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਕਦਾਚਨ
ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸਰੀਰ, ਝੂਠੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਹੀ ਹੈ, ਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚ ਹੈ, ਨਾ ਝੂਠ; ਜੋ ਝੂਠ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਅਸਦਭ੍ਯੁਤ੍ਥਿਤੋ ਦੇਹੋ ਰਜ੍ਜ੍ਵਾਮ੍ ਇਵ ਭੁਜਙ੍ਗਮਃ । ਅਸਤ੍ਯਾਮ੍ ਏਵ ਚੇਮਾਂ ਚ ਕਰੋਤਿ ਚ ਜਗਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਝੂਠ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ, ਰੱਸੀ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਦੇਖਣ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਝੂਠ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਡੇਨ ਰਾਮ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਯਤ੍ ਤਨ੍ ਨ ਕृਤਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਤਤੋ ਦੇਹੋ ਨ ਕਰ੍ਤਾ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਏਵ ਹਿ
ਰਾਮਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੂੜ੍ਹ ਸਰੀਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਸਰੀਰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨਿਰੀਹੋ ਹਿ ਜਡੋ ਦੇਹੋ ਨਾਤ੍ਮਨੋ ऽਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਭਿਵਾਞ੍ਛਿਤਮ੍ । ਕਰ੍ਤਾ ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਏਵਾਤੋ ਦ੍ਰष੍ਟਾ ਕੇਵਲਮ੍ ਅਸ੍ਯ੍ ਅਜਃ
ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਲ ਸਰੀਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਚਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ—ਸਿਰਫ਼ ਅਜਨਮਾ ਦਰਸ਼ਕ ਹੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਦੀਪੋ ਨਿਵਾਤਸ੍ਥਸ੍ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਹਿ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਵਤ੍ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇषੁ ਤਥਾ ਤਿष੍ਠ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤੌ
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੋਅ ਆਪਣੀ ਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੀ, ਸਾਕਸ਼ੀ ਵਾਂਗ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਹਸਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿ।
ਯਥਾ ਦਿਵਸਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥ ਏਵ ਸਨ੍ । ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਏਵਮ੍ ਇਮਾਂ ਰਾਮ ਕੁਰੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸਂਸ੍ਥਿਤਿਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਦਿਨ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੀ, ਰਾਮਾ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਜਸੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਹ੍ਯ੍ ਅਸਨ੍ਮਯੇ ਦੇਹਗੇਹੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤੇ । ਸਤ੍ਤਾਮ੍ ਉਪਗਤੇ ਮਿਥ੍ਯਾ ਬਾਲਕਲ੍ਪਿਤਯਕ੍ਸ਼ਵਤ੍
ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਤੇ ਝੂਠਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਨੀ ਹੋਈ ਹਸਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੱਚੇ ਵੱਲੋਂ ਸੋਚੀ ਗਈ ਝੂਠੀ ਭੂਤ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੁਤੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਆਗਤ੍ਯ ਨਿਸ੍ਸਾਰਸ੍ ਸਰ੍ਵਸਜ੍ਜਨਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਕੁਵੇਤਾਲਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਨਾਮਭृਤ੍
ਕਿਤੇ ਤੋਂ ਆ ਕੇ, ਇਹ ਨਿਕੰਮਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਭੂਤ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮਨ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਅੰਦਰ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭृਤ੍ਯਤਾਂ ਮਾਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਮਤੇਃ । ਅਸ੍ਯ ਭृਤ੍ਯਤਯਾ ਰਾਮ ਨਿਰਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਫਲਮ੍
ਤੂੰ ਇਸ ਮੰਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਨੌਕਰ ਨਾ ਬਣ, ਹੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ; ਇਸ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣਾ।
ਸ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਿਲਾਸੇਨ ਦੇਹਗੇਹੇ ਨਿਰਾਕृਤਿਃ । ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵੇਤਾਲਃ ਪਰਿਵਲ੍ਗਤਿ ਲੀਲਯਾ
ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ, ਇਹ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਪਾਗਲ ਮਨ ਦਾ ਭੂਤ ਸਰੀਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਦੇਹਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਯਕ੍ਸ਼ੇਣ ਤਤ੍ ਕृਤਮ੍ । ਭੀਤਾ ਯੇਨ ਮਹਾਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਸਮਾਧਿਨਿਰਤਾਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਨ ਦਾ ਭੂਤ ਖਾਲੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਡਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਤਵੇਤਾਲਮ੍ ਉਦ੍ਵਾਸ੍ਯ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰੈਕਮਨ੍ਦਿਰਾਤ੍ । ਸਂਸਾਰਸ਼ੂਨ੍ਯਨਗਰੇ ਨ ਬਿਭੇषਿ ਕਦਾਚਨ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਮਨ ਦੇ ਭੂਤ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਖਾਲੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਚਿਤ੍ਤਭੂਤਾਭਿਭੂਤੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਯੇ ਸ਼ਰੀਰਗृਹੇ ਰਤਾਃ । ਚਿਤ੍ਰਮ੍ ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਤੇ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ ਘਟ੍ਟਿਤਾ ਨਾਸ਼੍ਮਵਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਮਨ ਦੇ ਭੂਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਮਜ਼ੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਅਜੀਬ ਹਨ—ਅਜੇ ਵੀ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਤੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ?
ਗ੍ਰਸ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਪਿਸ਼ਾਚੇਨ ਦੇਹਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਯਾ ਧृਤਿਃ । ਪਿਸ਼ਾਚਸ੍ਯੈਵ ਸਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਨਾਪਿਸ਼ਾਚਸ੍ਯ ਰਾਘਵ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਦਾ ਭੂਤ ਸਰੀਰ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੌਸਲਾ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੂਤ ਦਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਨਹੀਂ, ਰਾਘਵ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਬृਹਦ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇ ਗृਹੇ ਦਗ੍ਧਸ਼ਰੀਰਕੇ । ਵਿਹਰਾਨਾਸ੍ਥਯਾ ਸਾਧੋ ਨ ਤਵੈਤਤ੍ ਕਿਲ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਹੇ ਸਾਧੂ, ਜਿੱਥੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਜੋ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਦੇ ਟਿਕਦੀ ਨਹੀਂ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਾਨੁਚਰਤਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਤਤਯਾ ਧਿਯਾ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਮृਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮੈਵਾਸ਼੍ਵ੍ ਅਵਲਮ੍ਬ੍ਯਤਾਮ੍
ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਸੰਗਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਮੌਤ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਆਪ ਤੇ ਹੀ ਭਰੋਸਾ ਕਰੋ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਪਿਸ਼ਾਚੇਨ ਗ੍ਰਸ੍ਤਾ ਯੇ ਨਿਰਯੈषਿਣਃ । ਤੇषਾਂ ਮੋਹਾਮਯਾਨ੍ਧਾਨਾਂ ਨ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਬਨ੍ਧਵਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਤ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਨਰਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੋਹ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰੋਪਹਤਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕ੍ਰਿਯਾ । ਵਿषਵਲ੍ਲ੍ਯਾ ਇਵ ਫਲਂ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਮਰਣਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਜਦੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਵਿਸ਼ ਵਾਲੀ ਬੇਲ ਦੇ ਫਲ ਵਾਂਗ ਮੌਤ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵੇਕਧੈਰ੍ਯਹੀਨੇਨ ਸ੍ਵਾਹਙ੍ਕਾਰਮਹਾਸ਼ਵਮ੍ । ਮੂਰ੍ਖੇਣਾਲਮ੍ਬਿਤਂ ਯੇਨ ਨष੍ਟਮ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਮ੍
ਜੋ ਮੂਰਖ ਵਿਵੇਕ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਤੋਂ ਵੰਝਿਆ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਵੀ ਪਕੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਪਿਸ਼ਾਚੇਨ ਵਰਾਕਾ ਯੇ ਵਸ਼ੀਕृਤਾਃ । ਤ ਏਤੇ ਨਰਕਾਗ੍ਨੀਨਾਂ ਰਾਘਵੇਨ੍ਧਨਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੇਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਨਰਕ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਲਈ ਈਂਧਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰੋਰਗੋ ਯਸ੍ਯ ਪਰਿਸ੍ਫੁਰਤਿ ਕੋਟਰੇ । ਸ ਦੇਹਪਾਦਪੋ ਧੀਰੈਰ੍ ਅਚਿਰੇਣ ਨਿਪਾਤ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਖੋਹ ਵਿਚ ਹਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇਹ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਜਲਦੀ ਹੀ ਢਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਪਿਸ਼ਾਚੋ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਹੇ ਤਿष੍ਠਤੁ ਯਾਤੁ ਵਾ । ਤ੍ਵਮ੍ ਏਨਮ੍ ਆਲੋਕਯ ਮਾ ਮਨਸਾ ਮਹਤਾਂ ਵਰ
ਇਸ ਦੇਹ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਭੂਤ ਰਹੇ ਜਾਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਵੇਖ, ਮਨ ਵਿਚ ਉਸ ਨਾਲ ਨਾ ਜੁੜ, ਹੇ ਮਹਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਅਵਧੂਤੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਵਜ੍ਞਾਤਸ਼੍ ਚੇਤਸੈਵ ਤਿਰਸ੍ਕृਤਃ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਪਿਸ਼ਾਚਸ੍ ਤੇ ਨੇਹ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਭੂਤ ਮਨ ਵੱਲੋਂ ਨਕਾਰਿਆ, ਤਿਰਸਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਅਣਦੇਖਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਦੇਹਾਲਯੇ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਾਮ ਚਿਤ੍ਤਪਿਸ਼ਾਚਕੇ । ਅਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਵਿਲਾਸਸ੍ਯ ਕਿਮ੍ ਇਵਾਗਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ
ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ, ਰਾਮਾ, ਮਨ ਦੇ ਭੂਤ ਉਥਲ ਪਥਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਆਤਮਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਚਿਤ੍ਤਯਕ੍ਸ਼ਾਭਿਭੂਤਾਨਾਂ ਯਾਃ ਪੁਂਸਾਂ ਵਿਤਤਾਪਦਃ । ਸ਼ਕ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪਰਿਸਙ੍ਖ੍ਯਾਤੁਂ ਨ ਤਾ ਵਰ੍षਸ਼ਤੈਰ੍ ਅਪਿ
ਮਨ ਦੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁੱਖਾਂ ਇੰਨੀ ਵਿਆਪਕ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਹਤੋ ਮृਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਦਗ੍ਧੋ ऽਸ੍ਮੀਤ੍ਯ੍ ਏਤਾ ਦੁਰ੍ਭਗਵृਤ੍ਤਯਃ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਪਿਸ਼ਾਚਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਯੋ ऽਨ੍ਯਸ੍ਯ ਨਾਨਘ
‘ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਸੜ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਮਾਰੇਆ ਗਿਆ’—ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੁਖੀ ਹਾਲਾਤ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਤ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਹਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਗੋ ऽਪਿ ਯਥਾਕਾਸ਼ਸ੍ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋ ਨੇਹ ਕੇਨਚਿਤ੍ । ਸਰ੍ਵਗੋ ऽਪਿ ਤਥੈਵਾਤ੍ਮਾ ਨਾਹਙ੍ਕਾਰੇਣ ਸਙ੍ਗਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਵੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੋ ਕੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ।