ਪ੍ਰਾਣੇ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤੇ ਬਾਹ੍ਯਾਦ੍ ਅਪਾਨਃ ਪ੍ਰੋਦਯੇਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਆਤਪੇ ਪਰਿਤੋ ਨष੍ਟੇ ਛਾਯੇਵਾਸ਼ੁ ਪਦੇ ਨਵਾ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਬਾਹਰ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਪਾਨ ਤੁਰੰਤ ਉਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧੁੱਪ ਮਿਟਣ ਤੇ ਨਵੀਂ ਛਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਜਨ੍ਮਾਵਨੌ ਨष੍ਟਮ੍ ਅਪਾਨਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸਨ੍ਮਤੇ । ਅਪਾਨਜਨ੍ਮਭੂਮੌ ਚ ਪ੍ਰਾਣਂ ਨष੍ਟਮ੍ ਅਵੈਹਿ ਹਿ
ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਅਪਾਨ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਅਪਾਨ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤਵਤਿ ਪ੍ਰਾਣੇ ਤ੍ਵ੍ ਅਪਾਨੇ ऽਭ੍ਯੁਦਯੋਨ੍ਮੁਖੇ । ਬਹਿਃਕੁਮ੍ਭਕਮ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਚਿਰਂ ਭੂਯੋ ਨ ਸ਼ੋਚ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣਾ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਪਾਨਾ ਚੜ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਾਹਰੋਂ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪਾਨੇ ऽਸ੍ਤਙ੍ਗਤੇ ਪ੍ਰਾਣੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਭ੍ਯੁਦਯੋਨ੍ਮੁਖੇ । ਅਨ੍ਤਃਕੁਮ੍ਭਕਮ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਚਿਰਂ ਭੂਯੋ ਨ ਸ਼ੋਚ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਅਪਾਨਾ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾ ਚੜ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਣਰੇਚਕਮੂਲਸ੍ਥਮ੍ ਅਪਾਨਾਪੂਰਕੋਟਿਗਮ੍ । ਸ੍ਵਸ੍ਥਂ ਕੁਮ੍ਭਕਮ੍ ਅਭ੍ਯਸ੍ਯ ਨ ਭੂਯਃ ਪਰਿਤਪ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣਾ ਦੇ ਸਾਹ ਛੱਡਣ ਦੀ ਜੜ ਤੇ ਅਪਾਨਾ ਦੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਕُمْਭਕਾ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਪਾਨਰੇਚਕਾਧਾਰਂ ਪ੍ਰਾਣਪੂਰਾਨ੍ਤਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸ੍ਵਸਂਸ੍ਥਂ ਕੁਮ੍ਭਕਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨ ਭੂਯਃ ਪਰਿਤਪ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਅਪਾਨਾ ਦੇ ਸਾਹ ਛੱਡਣ ਦੀ ਨੀਂਹ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾ ਦੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕُمْਭਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਕੋਈ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਾਵ੍ ਉਭਾਵ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਯਤ੍ਰੈਤੌ ਵਿਲਯਂ ਗਤੌ । ਤਦ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਪਦਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ ਨਾਨੁਤਪ੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਦੋਵੇਂ ਅੰਦਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਸ਼ਾਂਤ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ, ਆਤਮਾ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪ੍ਰਾਣਭਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖਾਪਾਨਂ ਦੇਸ਼ਂ ਕਾਲਂ ਚ ਨਿष੍ਕਲਮ੍ । ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਬਹਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਵਾ ਨ ਭੂਯਃ ਪਰਿਸ਼ੋਚ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਅਪਾਨ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਲੈਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਚਾਹੇ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅੰਦਰ, ਫਿਰ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਅਪਾਨਭਕ੍ਸ਼ਣਪਰਂ ਪ੍ਰਾਣਂ ਹृਦਿ ਤਥਾ ਬਹਿਃ । ਦੇਸ਼ਂ ਕਾਲਂ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨ ਭੂਯੋ ਜਾਯਤੇ ਮਨਃ
ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਅਪਾਨ ਨੂੰ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬਾਹਰ, ਉਸ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਮੁੜ ਉਠਦਾ ਨਹੀਂ।
ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਪਾਨੇਨ ਪ੍ਰਾਣੇਨਾਪਾਨ ਏਵ ਚ । ਨਿਗੀਰ੍ਣੋ ਬਹਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਦੇਸ਼ੌ ਕਾਲੌ ਚ ਪਸ਼੍ਯ ਤੌ
ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਅਪਾਨ ਵੱਲੋਂ ਨਿਗਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਪ੍ਰਾਣ ਵੱਲੋਂ, ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰ, ਉਹ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।
ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤਪ੍ਰਾਣਮ੍ ਅਪਾਨੋਦਯਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਅਯਤ੍ਨਸਿਦ੍ਧਂ ਬਾਹ੍ਯਸ੍ਥਂ ਕੁਮ੍ਭਕਂ ਤਤ੍ ਪਦਂ ਵਿਦੁਃ
ਇਕ ਪਲ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਥਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਪਾਨ ਉਠਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ ਹੋਇਆ ਕੁੰਭਕ, ਉਹੀ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤਾਪਾਨਃ ਪ੍ਰਾਣੋਦਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਅਯਤ੍ਨਸਿਦ੍ਧੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਃ ਕੁਮ੍ਭਕਃ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਇਕ ਪਲ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਅਪਾਨ ਥਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਉਠਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ ਹੋਇਆ ਕੁੰਭਕ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ ਤਦ੍ ਆਤ੍ਮਨੋ ਰੂਪਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧੈषਾ ਸਾ ਪਰੈਵ ਚਿਤ੍ । ਏਤਤ੍ ਸਦ੍ ਅਸਦਾਭਾਸਮ੍ ਏਤਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨ ਸ਼ੋਚ੍ਯਤੇ
ਇਹੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਹੈ: ਪਵਿੱਤਰ, ਸਰਵੋਚਤ ਚੇਤਨਾ। ਇਹ ਸਤ ਅਤੇ ਅਸਤ ਦੋਹਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਪੁष੍ਪਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਇਵਾਮੋਦਂ ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਨ ਚ ਪ੍ਰਾਣਂ ਨ ਚਾਪਾਨਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੇਤਨਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਨਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਨਾ ਅਪਾਨ ਦੀ, ਸਗੋਂ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਾਣਕ੍ਸ਼ਯਪਦਾਨ੍ਤਸ੍ਥਮ੍ ਅਪਾਨਕ੍ਸ਼ਯਕੋਟਿਗਮ੍ । ਅਪਾਨਪ੍ਰਾਣਯੋਰ੍ ਮਧ੍ਯਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸਵੈ-ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਹ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੇ ਉੱਚੇ ਬਿੰਦੂ ਤੇ, ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਨਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਚੈਃ ਪਰਂ ਜੀਵਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਮ੍ । ਦੇਹਸ੍ਯ ਧਾਰਣਂ ਧੁਰ੍ਯਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਹ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜੀਵ ਦੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਯਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਯਸ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਤਸ਼੍ ਚ ਯਃ । ਯਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਮਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਆਲੋਕਾਲੋਕਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਪਾਵਨਪਾਵਨਮ੍ । ਭਾਵਾਭਾਵਨਮ੍ ਅਨ੍ਯੂਨਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਚਾਨਣ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਮਲ ਨੂੰ ਪਾਕ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਹਾਲਤ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਤੇ ਗੈਰ-ਹਾਜਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ।
ਪਰਸ੍ਪਰੋਪਸਙ੍ਘਟ੍ਟੇ ਹृਦਯੇ ਮਰੁਤੋਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਬਹਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤਥਾਕਾਸ਼ੇ ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ, ਦੋਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਪਾਨੋ ऽਸ੍ਤਙ੍ਗਤੋ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣੋ ਨਾਭ੍ਯੁਦਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਕਲਾਕਲਙ੍ਕਰਹਿਤਂ ਤਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਹਰਲੀ ਸਾਹ ਰੁਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਅੰਦਰਲੀ ਸਾਹ ਅਜੇ ਆਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ।
ਨਾਪਾਨੋ ऽਭ੍ਯੁਦਿਤੋ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣਸ਼੍ ਚਾਸ੍ਤਮ੍ ਉਪਾਗਤਃ । ਨਾਸਾਗ੍ਰਗਗਨਾਵਰ੍ਤਂ ਤਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਉੱਤੇ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਰੁਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਨੱਕ ਦੇ ਆਗੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨੋਦ੍ਭਵਸ੍ਥਾਨੇ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਸਂਸ੍ਥਿਤੇ । ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਯੋਗਿਪਦਾਧਾਰਂ ਤਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੋ ਯੋਗ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਰਥਾਰੂਢਮ੍ ਅਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਮ੍ ਆਤਤਮ੍ । ਯਚ੍ ਛਕ੍ਤਿਰੂਪਂ ਸ਼ਕ੍ਤੀਨਾਂ ਤਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਉਪਰਲੇ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਸਾਹ ਦੀ ਗੱਡੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਹृਤ੍ਪ੍ਰਾਣਕੁਮ੍ਭਕਂ ਦੇਵਂ ਬਹਿਸ਼੍ ਚਾਪਾਨਕੁਮ੍ਭਕਮ੍ । ਪੂਰਕਾਂਸ਼ਵਿਮृष੍ਟਂ ਯਤ੍ ਤਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸਾਹ ਰੋਕਣ ਦੀ ਦਿਵਿਆਤਾ ਹੈ, ਬਾਹਰ ਹੇਠਲੇ ਸਾਹ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਛੂਹਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਪਰਾਮਰ੍ਸ਼ਸਤ੍ਤਾਰੂਪਾਵਬੋਧਕਮ੍ । ਯਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣਮਨਨਾਤ੍ ਤਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਉਪਰਲੇ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਸਾਹ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਸੂਝ ਰਾਹੀਂ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਤਕ ਸਾਹ ਤੇ ਮਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ ਪ੍ਰਾਣਪਵਨਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ਯਤ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਨਨ੍ਦਕਾਰਣਮ੍ । ਕਾਰਣਂ ਕਾਰਣਾਨਾਂ ਯਤ੍ ਤਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਜੀਵਨ ਸਾਹ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ, ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਜ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਅਖਿਲਕਲਨਾਕਲਙ੍ਕਹੀਨਂ ਪਰਿਵਲਿਤਂ ਚ ਸਦਾ ਕਲਾਗਣੇਨ । ਅਨੁਭਵਵਿਭਵਂ ਪਦਂ ਤਦ੍ ਅਗ੍ਰ੍ਯਂ ਸਕਲਸੁਰਾਵਨਤਂ ਪਰਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ
ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਦਾ ਸਾਰੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਜਾਂ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏषਾ ਹਿ ਚਿਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਣਸਮਾਧਿਨਾ । ਕ੍ਰਮੇਣਾਨੇਨ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਨਿਰ੍ਮਲੇ
ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਆਰਾਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ, ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਏਤਾਂ ਦृष੍ਟਿਮ੍ ਅਵष੍ਟਭ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਨ ਚਲਾਮਿ ਨਿਮੇषਾਂਸ਼ਮ੍ ਅਪਿ ਮੇਰੁਰ੍ ਇਵਾਚਲਃ
ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਅਟੱਲ ਖੜਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਪਲਕ ਭਰ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡੋਲਦਾ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ।
ਗਚ੍ਛਤਸ੍ ਤਿष੍ਠਤੋ ਵਾਪਿ ਜਾਗ੍ਰਤਸ੍ ਸ੍ਵਪਤੋ ऽਪਿ ਵਾ । ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ऽਪਿ ਨ ਚਲਤ੍ਯ੍ ਏष ਸੁਸਮਾਧਿਰ੍ ਮਮਾਤ੍ਮਨਿ
ਚਲਣ ਜਾਂ ਖੜੇ ਰਹਿਣ, ਜਾਗਣ ਜਾਂ ਸੁੱਤਿਆਂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਹਿਰੀ ਸਮਾਧੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦੀ।