ਪ੍ਰਾਣ ਏਵਾਰ੍ਕਤਾਂ ਯਾਤਿ ਸਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ऽਮ੍ਬਰੇ । ਆਪ੍ਯਾਯਨਕਰੀਂ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ ਛਸ਼ਿਤਾਮ੍ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਹ ਚੰਦ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣ ਏਵੇਨ੍ਦੁਤਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਰੀਰਾਪ੍ਯਾਯਕਾਰਿਣੀਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਆਯਾਤਿ ਸੂਰ੍ਯਤ੍ਵਂ ਸਂਸ਼ੋषਣਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਪ੍ਰਾਣ, ਜਿਸ ਨੇ ਚੰਦ ਦੀ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉੱਚੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਕਤਾਂ ਸਮ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਨ ਯਾਵਚ੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਤਾਂ ਗਤਃ । ਪ੍ਰਾਣਸ੍ ਤਾਵਦ੍ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਦੇਸ਼ਕਾਲੌ ਨ ਸ਼ੋਚ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਤਕ ਪ੍ਰਾਣ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਹਾਲਤ ਛੱਡ ਕੇ ਚੰਦ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਪਾਈ, ਉਹ ਵੇਖਣਯੋਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਥਾਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਹृਦਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਯੋਰ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਸ੍ਤਮਯੋਦਯਮ੍ । ਆਤ੍ਮਨੋ ਨਿਜਮ੍ ਆਧਾਰਂ ਨ ਭੂਯੋ ਜਾਯਤੇ ਮਨਃ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡੁੱਬਣ ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਆਧਾਰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਜੰਮਦਾ।
ਸੋਦਯਾਸ੍ਤਮਯਂ ਸੇਨ੍ਦੁਂ ਸਰਸ਼੍ਮਿਂ ਸਸਮਾਗਮਮ੍ । ਹृਦਯੇ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਦੇਵਂ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਡੁੱਬਦੇ, ਚੰਦ ਤੇ ਕਿਰਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਰੱਬੀ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਨਾਕ੍ਸ਼ੀਣਂ ਨ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਂ ਬਹਿਸ੍ਸ੍ਥਂ ਸਿਦ੍ਧਯੇ ਤਮਃ । ਹਾਰ੍ਦਂ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਪਯੇਦ੍ ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਂ ਯਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯੇ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ ਉਤ੍ਤਮਾ
ਬਾਹਰਲੇ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਘਟ ਜਾਂ ਵਧ ਜਾਣਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟੇ ਨਾ, ਕਿਸੇ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਪਰ ਜਦ ਦਿਲ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹ੍ਯੇ ਤਮਸਿ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਲੋਕਾਲੋਕਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਹਾਰ੍ਦੇ ਤੁ ਤਮਸਿ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਸ੍ਵਾਲੋਕੋ ਜਾਯਤੇ ਪਰਃ
ਜਦ ਬਾਹਰਲੇ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੀ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਦਿਲ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਚਾਨਣ ਉੱਭਰਦੀ ਹੈ।
ਹਾਰ੍ਦਾਨ੍ਧਕਾਰਕ੍ਸ਼ਯਦਂ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤਿਦਮ੍ । ਸੋਦਯਾਸ੍ਤਮਯਂ ਯਤ੍ਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਰ੍ਕਮ੍ ਅਵਲੋਕਯੇਤ੍
ਦਿਲ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਮੁਕ ਜਾਣਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਡੁੱਬਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖੇ।
ਅਪਾਨੇਨ੍ਦੁਃ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਤਂ ਯਤ੍ਰ ਹृਤ੍ਪਦ੍ਮਕੋਟਰੇ । ਪਦਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਉਦੇਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਣਾਰ੍ਕੋ ਬਹਿਰੁਨ੍ਮੁਖਃ
ਜਦੋਂ ਅਪਾਨ ਦਾ ਚੰਦ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਦਾ ਸੂਰਜ ਅੰਦਰੋਂ ਉਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਪਾਨੇ ऽਸ੍ਤਙ੍ਗਤੇ ਪ੍ਰਾਣਸ੍ ਸਮੁਦੇਤਿ ਹृਦਮ੍ਬੁਜਾਤ੍ । ਛਾਯਾਯਾਂ ਗਲਿਤਾਙ੍ਗਾਯਾਂ ਤਤ੍ਰੈਵਾਸ਼ੁ ਯਥਾਤਪਃ
ਜਦੋਂ ਅਪਾਨ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਣ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਗਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਛਾਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਧੁੱਪ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣੇ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤੇ ਬਾਹ੍ਯਾਦ੍ ਅਪਾਨਃ ਪ੍ਰੋਦਯੇਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਆਤਪੇ ਪਰਿਤੋ ਨष੍ਟੇ ਛਾਯੇਵਾਸ਼ੁ ਪਦੇ ਨਵਾ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਬਾਹਰ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਪਾਨ ਤੁਰੰਤ ਉਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧੁੱਪ ਮਿਟਣ ਤੇ ਨਵੀਂ ਛਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਜਨ੍ਮਾਵਨੌ ਨष੍ਟਮ੍ ਅਪਾਨਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸਨ੍ਮਤੇ । ਅਪਾਨਜਨ੍ਮਭੂਮੌ ਚ ਪ੍ਰਾਣਂ ਨष੍ਟਮ੍ ਅਵੈਹਿ ਹਿ
ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਅਪਾਨ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਅਪਾਨ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤਵਤਿ ਪ੍ਰਾਣੇ ਤ੍ਵ੍ ਅਪਾਨੇ ऽਭ੍ਯੁਦਯੋਨ੍ਮੁਖੇ । ਬਹਿਃਕੁਮ੍ਭਕਮ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਚਿਰਂ ਭੂਯੋ ਨ ਸ਼ੋਚ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣਾ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਪਾਨਾ ਚੜ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਾਹਰੋਂ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪਾਨੇ ऽਸ੍ਤਙ੍ਗਤੇ ਪ੍ਰਾਣੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਭ੍ਯੁਦਯੋਨ੍ਮੁਖੇ । ਅਨ੍ਤਃਕੁਮ੍ਭਕਮ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਚਿਰਂ ਭੂਯੋ ਨ ਸ਼ੋਚ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਅਪਾਨਾ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾ ਚੜ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਣਰੇਚਕਮੂਲਸ੍ਥਮ੍ ਅਪਾਨਾਪੂਰਕੋਟਿਗਮ੍ । ਸ੍ਵਸ੍ਥਂ ਕੁਮ੍ਭਕਮ੍ ਅਭ੍ਯਸ੍ਯ ਨ ਭੂਯਃ ਪਰਿਤਪ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣਾ ਦੇ ਸਾਹ ਛੱਡਣ ਦੀ ਜੜ ਤੇ ਅਪਾਨਾ ਦੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਕُمْਭਕਾ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਪਾਨਰੇਚਕਾਧਾਰਂ ਪ੍ਰਾਣਪੂਰਾਨ੍ਤਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸ੍ਵਸਂਸ੍ਥਂ ਕੁਮ੍ਭਕਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨ ਭੂਯਃ ਪਰਿਤਪ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਅਪਾਨਾ ਦੇ ਸਾਹ ਛੱਡਣ ਦੀ ਨੀਂਹ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾ ਦੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕُمْਭਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਕੋਈ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਾਵ੍ ਉਭਾਵ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਯਤ੍ਰੈਤੌ ਵਿਲਯਂ ਗਤੌ । ਤਦ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਪਦਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ ਨਾਨੁਤਪ੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਦੋਵੇਂ ਅੰਦਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਸ਼ਾਂਤ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ, ਆਤਮਾ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪ੍ਰਾਣਭਕ੍ਸ਼੍ਯੋਨ੍ਮੁਖਾਪਾਨਂ ਦੇਸ਼ਂ ਕਾਲਂ ਚ ਨਿष੍ਕਲਮ੍ । ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਬਹਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਵਾ ਨ ਭੂਯਃ ਪਰਿਸ਼ੋਚ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਅਪਾਨ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਲੈਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਚਾਹੇ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅੰਦਰ, ਫਿਰ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਅਪਾਨਭਕ੍ਸ਼ਣਪਰਂ ਪ੍ਰਾਣਂ ਹृਦਿ ਤਥਾ ਬਹਿਃ । ਦੇਸ਼ਂ ਕਾਲਂ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨ ਭੂਯੋ ਜਾਯਤੇ ਮਨਃ
ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਅਪਾਨ ਨੂੰ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬਾਹਰ, ਉਸ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਮੁੜ ਉਠਦਾ ਨਹੀਂ।
ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਪਾਨੇਨ ਪ੍ਰਾਣੇਨਾਪਾਨ ਏਵ ਚ । ਨਿਗੀਰ੍ਣੋ ਬਹਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਦੇਸ਼ੌ ਕਾਲੌ ਚ ਪਸ਼੍ਯ ਤੌ
ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਅਪਾਨ ਵੱਲੋਂ ਨਿਗਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਪ੍ਰਾਣ ਵੱਲੋਂ, ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰ, ਉਹ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।
ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤਪ੍ਰਾਣਮ੍ ਅਪਾਨੋਦਯਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਅਯਤ੍ਨਸਿਦ੍ਧਂ ਬਾਹ੍ਯਸ੍ਥਂ ਕੁਮ੍ਭਕਂ ਤਤ੍ ਪਦਂ ਵਿਦੁਃ
ਇਕ ਪਲ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਥਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਪਾਨ ਉਠਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ ਹੋਇਆ ਕੁੰਭਕ, ਉਹੀ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤਾਪਾਨਃ ਪ੍ਰਾਣੋਦਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਅਯਤ੍ਨਸਿਦ੍ਧੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਃ ਕੁਮ੍ਭਕਃ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਇਕ ਪਲ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਅਪਾਨ ਥਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਉਠਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ ਹੋਇਆ ਕੁੰਭਕ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ ਤਦ੍ ਆਤ੍ਮਨੋ ਰੂਪਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧੈषਾ ਸਾ ਪਰੈਵ ਚਿਤ੍ । ਏਤਤ੍ ਸਦ੍ ਅਸਦਾਭਾਸਮ੍ ਏਤਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨ ਸ਼ੋਚ੍ਯਤੇ
ਇਹੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਹੈ: ਪਵਿੱਤਰ, ਸਰਵੋਚਤ ਚੇਤਨਾ। ਇਹ ਸਤ ਅਤੇ ਅਸਤ ਦੋਹਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਪੁष੍ਪਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਇਵਾਮੋਦਂ ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਨ ਚ ਪ੍ਰਾਣਂ ਨ ਚਾਪਾਨਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੇਤਨਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਨਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਨਾ ਅਪਾਨ ਦੀ, ਸਗੋਂ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਾਣਕ੍ਸ਼ਯਪਦਾਨ੍ਤਸ੍ਥਮ੍ ਅਪਾਨਕ੍ਸ਼ਯਕੋਟਿਗਮ੍ । ਅਪਾਨਪ੍ਰਾਣਯੋਰ੍ ਮਧ੍ਯਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸਵੈ-ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਹ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੇ ਉੱਚੇ ਬਿੰਦੂ ਤੇ, ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਨਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਚੈਃ ਪਰਂ ਜੀਵਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਮ੍ । ਦੇਹਸ੍ਯ ਧਾਰਣਂ ਧੁਰ੍ਯਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਹ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜੀਵ ਦੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਯਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਯਸ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਤਸ਼੍ ਚ ਯਃ । ਯਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਮਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਆਲੋਕਾਲੋਕਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਪਾਵਨਪਾਵਨਮ੍ । ਭਾਵਾਭਾਵਨਮ੍ ਅਨ੍ਯੂਨਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਚਾਨਣ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਮਲ ਨੂੰ ਪਾਕ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਹਾਲਤ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਤੇ ਗੈਰ-ਹਾਜਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ।
ਪਰਸ੍ਪਰੋਪਸਙ੍ਘਟ੍ਟੇ ਹृਦਯੇ ਮਰੁਤੋਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਬਹਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤਥਾਕਾਸ਼ੇ ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ, ਦੋਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਪਾਨੋ ऽਸ੍ਤਙ੍ਗਤੋ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣੋ ਨਾਭ੍ਯੁਦਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਕਲਾਕਲਙ੍ਕਰਹਿਤਂ ਤਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਹਰਲੀ ਸਾਹ ਰੁਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਅੰਦਰਲੀ ਸਾਹ ਅਜੇ ਆਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ।