ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ ਏਵ ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਤਂ ਮਯਾ ਮੁਨੇ । ਯਥਾਗਮਨਪੁਣ੍ਯੇਨ ਵਯਮ੍ ਆਯੋਜਿਤਾਸ੍ ਤ੍ਵਯਾ
ਮੁਨਿ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲਿਆ; ਪਿਛਲੇ ਆਉਣ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਾਏ ਗਏ ਹਾਂ।
ਚਿਰਜੀਵਿਤਚਰ੍ਚਾਭਿਰ੍ ਵਯਂ ਤੇ ਸ੍ਮृਤਿਮ੍ ਆਗਤਾਃ । ਤੇਨੇਮਂ ਪਾਦਪਂ ਪਾਦੈਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਪਵਿਤ੍ਰਿਤਵਾਨ੍ ਅਯਮ੍
ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਾਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਤਤ੍ਵਦਾਗਮੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪृਚ੍ਛਾਮੀਹ ਯਨ੍ ਮੁਨੇ । ਭਵਦ੍ਵਾਕ੍ਯਾਮृਤਾਸ੍ਵਾਦਵਾਞ੍ਛਾ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ
ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਮুনি, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਚੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੁੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਾਨ੍ ਅਸੌ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਭੁਸੁਣ੍ਡਸ਼੍ ਚਿਰਜੀਵਿਤਃ । ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਮਲਸਂਵੇਦੀ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮ੍ ਇਦਂ ਮਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਪੰਛੀ ਭੁਸੁੰਡਾ, ਜੋ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਜੀ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨਵੇਂ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿਆ।
ਵਿਹਙ੍ਗਮਮਹਾਰਾਜ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਏਤਤ੍ ਤ੍ਵਯੋਚ੍ਯਤੇ । ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਗਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਏਵ ਚਿਰਜੀਵਿਤਮ੍
ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਹਿਆ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਆਸ਼ੀਤਲਾਨ੍ਤਃਕਰਣੋ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਕੁਸ਼ਲਵਾਨ੍ ਅਸਿ । ਪਤਿਤੋ ऽਸਿ ਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਨ੍ ਭੀषਣਾਂ ਭਵਵਾਗੁਰਾਮ੍
ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਠੰਡਕ ਹੈ, ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ, ਤੂੰ ਭਿਆਨਕ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਫਾਂਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫਸਿਆ।
ਤਦ੍ ਏਤਂ ਸਂਸ਼ਯਂ ਛਿਨ੍ਦ੍ਧਿ ਭਗਵਨ੍ ਮਮ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ । ਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੁਲੇ ਭਵਾਞ੍ ਜਾਤੋ ਜ੍ਞਾਤਜ੍ਞੇਯਃ ਕਥਂ ਭਵਾਨ੍
ਇਸ ਲਈ, ਮਿਹਰਬਾਨ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰੋ: ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੀ?
ਕਿਯਦ੍ ਆਯੁਸ਼੍ ਚ ਤੇ ਸਾਧੋ ਵृਤ੍ਤਂ ਸ੍ਮਰਸਿ ਕਿਂ ਚ ਵਾ । ਕੇਨ ਵਾਯਂ ਨਿਵਾਸਸ੍ ਤੇ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟੋ ਦੀਰ੍ਘਦਰ੍ਸ਼ਿਨਾ
ਸਾਧੂ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਕਿੰਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਇਹ ਥਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤੀ, ਦੂਰ ਦੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਜੀ?
ਯਤ੍ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਮੁਨੇ ਸਰ੍ਵਂ ਤਦ੍ ਇਦਂ ਕਥਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਅਨੁਦ੍ਵੇਗਿਤਯੇਯਂ ਨਃ ਕਥਾ ਸ਼੍ਰਵ੍ਯਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਮੁਨੀ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਸਭ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ।
ਯੁष੍ਮਦ੍ਵਿਧਾਸ੍ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਪ੍ਰਭੁਪੂਜ੍ਯਰੂਪਾ ਆਕਰ੍ਣਯਨ੍ਤਿ ਯਦ੍ ਉਦਾਰਧਿਯੋ ਮਹਾਨ੍ਤਃ । ਤੇਨਾਸ਼ੁਭਂ ਪ੍ਰਕਥਿਤੇਨ ਵਿਨਾਸ਼ਮ੍ ਏਤਿ ਮੇਘਸ੍ਯ ਦੇਹਵਿਭਵੇਨ ਯਥਾਰ੍ਕਤਾਪਃ
ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ; ਐਸਾ ਪਵਿੱਤਰ ਬਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਅਸ਼ੁਭ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਬੱਦਲ ਦਾ ਰੂਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਰਾਮ ਭੁਸੁਣ੍ਡੋ ऽਸੌ ਨ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੋ ਨ ਜਿਹ੍ਮਧੀਃ । ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਸ਼੍ ਸ਼੍ਯਾਮਃ ਪ੍ਰਾਵृषੀਵ ਪਯੋਧਰਃ
ਤਦੋਂ, ਰਾਮਾ, ਉਹ ਭੁਸੁੰਡਾ ਨਾ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਕੋਈ ਢਿਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਮਾਨੋ ਸਾਵਣ ਦੀ ਘਣੀ ਬੱਦਲ ਹੋਵੇ।
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਗਮ੍ਭੀਰਵਚਨਸ੍ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਾਭਿਭਾषਣਃ । ਕਰਸ੍ਥਪਾਲੀਵਤਵਤ੍ਪ੍ਰਤੋਲਿਤਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਃ
ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨਰਮ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੱਥ ਵਿਚ ਛੜੀ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੋਲਦਾ ਜਾਪਦਾ ਸੀ।
ਤृਣਵਦ੍ਦृष੍ਟਸਕਲਃ ਪ੍ਰਮੇਯੀਕृਤਸਂਸृਤਿਃ । ਲੋਕਾਜਵਞ੍ਜਵੀਭਾਵੇ ਦृष੍ਟੇ ਜ੍ਞਾਤਪਰਾਵਰਃ
ਉਹ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਘਾਸ ਵਾਂਗ ਦੇਖਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੀ ਜਗਤ ਨੂੰ ਤੋਲ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਤੇ ਹੇਠਾ ਸਭ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।
ਧੀਰਸ੍ ਸ੍ਥਿਰਸਮਾਕਾਰੋ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤ ਇਵ ਮਨ੍ਦਰਃ । ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਸ੍ ਸਮਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਪੂਰ੍ਣਾਰ੍ਣਵ ਇਵਾਹਤਃ
ਉਹ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਤੇ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਮਾਨੋ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਪੂਰਾ, ਬਰਾਬਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਮਾਨੋ ਭਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਜੋ ਅਡੋਲ ਹੈ।
ਪਦਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਧੀਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਘੂਰ੍ਣਿਤਃ । ਆਵਿਰ੍ਭਾਵਤਿਰੋਭਾਵਤਜ੍ਜ੍ਞਸ੍ ਸਂਸਾਰਜਨ੍ਮਿਨਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਝੂਮ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਲੁਕਾਣ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਰਭਸਵਚਨਾਭਿਰਾਮਰੂਪਃ ਪ੍ਰਿਯਮਧੁਰੋਚਿਤਚਾਰੁਹृਦ੍ਯਵਾਕ੍ਯਃ । ਸ੍ਵਯਮ੍ ਇਵ ਨਵਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ ਸ਼ਰੀਰਂ ਸਕਲਭਯਾਪਹਰਃ ਪਰਃ ਪ੍ਰਕਰ੍षਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਚੁਸਤ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀ। ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਨਵਾਂ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕੇ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ।
ਇਦਮ੍ ਅਮਲਗਿਰਾਹ ਹਾਸਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਮृਦੁਪਦਮ੍ ਉਜ੍ਝਿਤਸਮ੍ਭ੍ਰਮਂ ਕ੍ਰਮੇਣ । ਕਥਯਿਤੁਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਨਿਜਂ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਮਧੁਰ ਇਵ ਸ੍ਤਨਿਤੇਨ ਮੁਗ੍ਧਮੇਘਃ
ਇਹ ਸੁੱਚੀ ਬੋਲੀ, ਹੌਲੀ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਨਿਖਰੀ ਹੋਈ, ਨਰਮ ਤੇ ਬੇਫਿਕਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਾਸੂਮ ਬੱਦਲ ਮਿੱਠੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਗਤਿ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ ਸਰ੍ਵਨਾਕਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍ । ਦੇਵਦੇਵੋ ਹਰੋ ਨਾਮ ਦੇਵਦੇਵਾਭਿਪੂਜਿਤਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
षਟ੍ਪਦਸ਼੍ਰੇਣਿਨਯਨਾ ਯਸ੍ਯੋਚ੍ਚਸ੍ਤਬਕਸ੍ਤਨੀ । ਵਿਲਾਸਿਨੀ ਸ਼ਰੀਰਾਰ੍ਧੇ ਲਤਾ ਚੂਤਤਰੋਰ੍ ਇਵ
ਜਿਸ ਦੇ ਅੱਧੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਉੱਭਰੇ ਹੋਏ ਛਾਤੀਆਂ ਖਿੜੇ ਗੁਲਦਸਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਰੀ ਅੰਬ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਬੇਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਹਿਮਹਾਰਸਿਤਾ ਯਸ੍ਯ ਲਹਰੀਸ੍ਤਬਕੋਮ੍ਭਿਤਾ । ਆਵੇष੍ਟਿਤਜਟਾਜੂਟਾ ਗਙ੍ਗਾ ਕੁਸੁਮਮਾਲਿਕਾ
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦੀ ਧਾਰ ਲਪਟੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਹਿਮ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁਲਦਸਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਇੱਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਾਗਰਸਮ੍ਭੂਤਃ ਪ੍ਰਸृਤਾਮृਤਨਿਰ੍ਝਰਃ । ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਸ਼ਸ਼ਸ਼੍ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਯਸ੍ਯ ਚੂਡਾਮਣਿਸ਼੍ ਸ਼ਸ਼ੀ
ਜੋ ਖੀਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਧਾਰ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੰਨਣੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ ਚੰਦ ਮਣੀ ਵਾਂਗ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਨਾਰਤਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਰਵੇਣਾਮਰੀਕृਤਃ । ਯਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਵਤ੍ ਕਾਲਕੂਟਃ ਕਣ੍ਠਸ੍ਯ ਭੂषਣਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੰਨਣੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਧਾਰ ਵਗਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਕਾਲਾ ਵਿਸ਼ ਨੀਲਮ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਧੂਲਿਲੇਖਾਮਹਾਵਰ੍ਤਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂ ਪਾਵਕਸਮ੍ਭਵਮ੍ । ਪਰਮਾਣੁਚਯਂ ਭਸ੍ਮ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਨਾਨਜਲਂ ਸਿਤਮ੍
ਜਿਸਦਾ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਸੁੱਚਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਣੇ ਸੁਆਹ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਧੂੜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਗੋਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਲਾਨਿ ਜਿਤੇਨ੍ਦੂਨਿ ਘृष੍ਟਾਨਿ ਘਟਿਤਾਨਿ ਚ । ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਥੀਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਦੇਹੇ ਕਾਨ੍ਤਿਮਯਾਨਿ ਚ
ਜਿਸਦੇ ਹੱਡੀਆਂ ਆਪ ਹੀ ਰਤਨ ਹਨ—ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੱਚੀਆਂ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਵੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਦਸ਼ਾਸ਼ਾਦਸ਼ਮ੍ ਅਮ੍ਭੋਦਨੀਲਂ ਸ਼ੀਤਲਪਲ੍ਲਵਮ੍ । ਤਾਰਕਾਬਿਨ੍ਦੁਸ਼ਬਲਂ ਯਸ੍ਯ ਚਾਮ੍ਬਰਮ੍ ਅਮ੍ਬਰਮ੍
ਉਸਦਾ ਆਕਾਸ਼ ਦੱਸ ਪਾਸਿਆਂ ਅਤੇ ਦੱਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਠੰਢਾ ਤੇ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗੂ ਨੀਲਾ, ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਬਿੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਛਿੱਟਿਆ ਹੋਇਆ।
ਭ੍ਰਮਚ੍ਛਿਵਾਙ੍ਗਨਂ ਪਕ੍ਵਮਹਾਮਾਂਸੌਦਨਾਕੁਲਮ੍ । ਬਹੁਭੂਤੇਰ੍ ਗृਹਂ ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਂ ਹਿਮਪਾਣ੍ਡੁਰਮ੍
ਉਸਦਾ ਘਰ ਸਮਾਧੀ ਭੂਮੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਰਫ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਟਕਦੇ ਗਣ, ਵੱਡੇ ਪੱਕੇ ਮਾਸ ਦੇ ਢੇਰ ਅਤੇ ਕਈ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕਪਾਲਮਾਲਾਭਰਣਾਃ ਪੀਤਰਕ੍ਤਰਸਾਸਵਾਃ । ਅਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਰਗ੍ਦਾਮਵਲਿਤਾ ਬਨ੍ਧਵੋ ਯਸ੍ਯ ਮਾਤਰਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਪੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਖੂਨ ਵਾਲਾ ਮਦ ਪੀਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਈਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਨ੍ਮੂਰ੍ਧਮਣਯਸ਼੍ ਚੋਪਨ੍ਤੋ ਮਸृਣਾਙ੍ਗਕਾਃ । ਭੁਜਗਾ ਵਲਯਾ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕਚਤ੍ਕਨਕਤ੍ਵਿषਃ
ਉਸ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਗਹਿਣੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੇ ਰਤਨਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਸਾਂ ਤੇ ਨਰਮ ਅੰਗ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸੱਪ ਹਨ ਜੋ ਕੰਗਣ ਵਾਂਗ ਲਪਟੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਦृਕ੍ਪਾਤਪ੍ਲੁष੍ਟਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਜਗਤ੍ਕਵਲਨਾਲਸਮ੍ । ਭੈਰਵਾਚਰਿਤਂ ਯਸ੍ਯ ਲੀਲਾਸਨ੍ਤ੍ਰਾਸਿਤਾਮਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਚਾਲ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਸ੍ਥੀਕृਤਜਗਜ੍ਜੀਵਸ੍ ਸ੍ਵਵ੍ਯਾਪਾਰਸ੍ਥਚੇਤਸਃ । ਯਦृਚ੍ਛਯਾ ਕਰਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ਯਸ੍ਯਾਸੁਰਪੁਰਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਦੀ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਹਰਕਤ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਾਹੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।