ਕਾਲਾਗਾਧਸਰਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਕਲ੍ਪਮਾਤ੍ਰਨਿਮੇषੇਣ ਡੀਨਂ ਸਂਸਾਰਸਾਰਸੈਃ
ਕਾਲ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਇਕ ਯੁਗ ਦੀ ਪਲਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਸਲ ਸੁਆਦ ਤੋਂ ਵੰਞ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਨਾਸ਼ਿਨ੍ਯਸ੍ ਸਨ੍ਤਤਾਸ੍ ਸृष੍ਟਿਵਿਦ੍ਯੁਤਃ । ਕਾਲਮੇਘੇ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਨੋਰਮਾਃ
ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਸਿਰਜਣ ਦੀਆਂ ਬਿਜਲੀਆਂ, ਕਾਲ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ।
ਪ੍ਰਧ੍ਵਨਦ੍ਭੂਤਵਿਹਗਾਃ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਰਤਦ੍ਰੁਤਾਃ । ਕਾਲਤਾਲਾਤ੍ ਕਿਲੋਤ੍ਤਾਲਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਫਲਪਾਲਯਃ
ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪੰਛੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਡਦੇ ਹਨ; ਕਾਲ ਦੇ ਤਾਲ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਮੇषਕृਤਵੈਰਿਞ੍ਚਸृष੍ਟਯੋ ਦੇਵਨਾਯਕਾਃ । ਨਿਮੇषਕृਤਸਂਹਾਰਾਸ੍ ਸਨ੍ਤਿ ਕੇਚਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਗਵੇ ਹਨ, ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਅੱਖਾਂ ਮੁੰਦਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਨਾਸ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਮੇषੋਨ੍ਮੇषਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀਣਕਲ੍ਪਜਾਲਾਸ੍ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਃ ਕੇਚਨ ਵਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪਰਮੇ ਪੁਰੇ
ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਿਟਣ ਤੇ ਖੁਲਣ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਹਾਨ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕਿਸੇ ਉੱਚ ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰੁਦਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਤੇ ऽਪਿ ਯਸ੍ਯ ਨਿਮੇषੇਣ ਭਵਨ੍ਤਿ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਾ । ਤਾਦृਸ਼ੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤੇਯਂ ਕ੍ਰਿਯਾਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਲਕਾਂ ਨਾਲ ਜਹਾਨ ਬਣਦੇ ਜਾਂ ਮਿਟਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਰਤ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਨੰਤ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮਯੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਦੇ । ਨ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਕਾ ਨਾਮ ਸ਼ਕ੍ਤਯਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਯੁਕ੍ਤਯਃ
ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਖਾਲੀ ਹੈ ਤੇ ਅਨੰਤ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿਹੜੀਆਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਏਵਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ੀਣਸਙ੍ਕਲ੍ਪਕਲ੍ਪਾਰ੍ਥਭਰਭਾਸ੍ਵਰਾ । ਜਾਗਤੀ ਕਲਨਾ ਯੇਯਂ ਤਦ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਨੰਤ ਇਰਾਦਿਆਂ ਤੇ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਇਹ ਜਗਤ ਦੀ ਚਲਣ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਹੀ ਫੈਲਾਵਟ ਹੈ।
ਯਤ੍ ਸਮ੍ਪਦੋ ਯਦ੍ ਉਤ ਸਨ੍ਤਤਮ੍ ਆਪਦਸ਼੍ ਚ ਯਦ੍ ਬਾਲ੍ਯਯੌਵਨਜਰਾਮਰਣੋਪਤਾਪਾਃ । ਯਨ੍ ਮਜ੍ਜਨਂ ਚ ਸੁਖਦੁਃਖਪਰਮ੍ਪਰਾਭਿਰ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਤੀਵ੍ਰਤਿਮਿਰਸ੍ਯ ਵਿਭੂਤਯਸ੍ ਤਾਃ
ਜੋ ਵੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਜੋ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ, ਜੋ ਵੀ ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ, ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ, ਜੋ ਵੀ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣਾ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗਹਿਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੀਆਂ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝਲਕਾਂ ਹਨ।
ਸਂਸਾਰਵਨषਣ੍ਡੇ ऽਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਪਰ੍ਵਤਤਟਸ੍ਥਿਤੇ । ਕੀਦृਸ਼ੀ ਖਲ੍ਵ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਲਤਾ ਵਿਕਸਿਤਾ ਤਤਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਚਿੱਤ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਂ ਦੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਬੇਲ ਫੁੱਲ ਕੇ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ?
ਬृਹਤ੍ਪਰ੍ਵਤਪਰ੍ਵਾਢ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਤ੍ਵਕ੍ਪਰਾਵृਤਾ । ਦੇਹਯष੍ਟਿਰ੍ ਇਯਂ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਲੋਕਲਾਸਿਨੀ
ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਕਰਤੀ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਖੋਲ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਭਵੋ ਭਾਵੋ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਏਵ ਚ । ਅਤ੍ਰੈਤਾਨ੍ਯ੍ ਉਰੁਵृਤ੍ਤਾਨਿ ਮੂਲਾਨਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਸੁਖ, ਦੁਖ, ਜੀਵਨ, ਭਾਵਨਾ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਸਮੇਤ।
ਸੁਖਾਦ੍ ਅਵਿਦ੍ਯੋਦੇਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਸ੍ ਤਦ੍ ਏਵਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਦੁਃਖਾਦ੍ ਅਵਿਦ੍ਯੋਦੇਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਸ੍ ਤਦ੍ ਏਵਾਨ੍ਤੇ ਫਲਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍
ਸੁਖ ਤੋਂ ਅਗਿਆਨ ਉੱਚੀ ਉਠਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਹੀ ਸੁਖ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਅਗਿਆਨ ਉੱਚੀ ਉਠਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਫਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਭਵਾਦ੍ ਅਵਿਦ੍ਯੋਦੇਤ੍ਯ੍ ਏषਾ ਤਮ੍ ਏਵ ਫਲਤਿ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਭਾਵਾਤ੍ ਸਤ੍ਤਾਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਮ੍ ਏਵ ਫਲਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਹੋਣ ਤੋਂ ਅਗਿਆਨ ਉਠਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਹੀ ਫਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਇਹ ਅਸਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਹੀ ਫਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ ਵृਦ੍ਧਿਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਤਦ੍ ਏਵਾਸ੍ਯਾਃ ਫਲਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਯਾਤਿ ਸਂਵਿਤ੍ਤਿਂ ਤਦ੍ ਏਵਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਇਹ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹੀ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਨਾਵਿਧੋਲ੍ਲਾਸਵਤੀ ਵਾਸਨਾਮੋਦਦਾਯਿਨੀ । ਘਨਪ੍ਰਵਾਲਪਟਲਾ ਤਨੁਰ੍ ਅਸ੍ਯਾ ਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ
ਇਹ ਦੀ ਦੇਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਤੇ ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਮਹਿਕ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਾੜ੍ਹੇ ਟਾਹਣੇ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਲਤ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਿਵਸਵ੍ਯੂਹਕੁਸੁਮਾ ਯਾਮਿਨੀਲੋਲषਟ੍ਪਦਾ । ਅਜਸ੍ਰਂ ਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਨੈषਾ ਪ੍ਰਪਤਦ੍ਭੂਤਪਲ੍ਲਵਾ
ਉਹ ਦਿਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਰਾਤ ਦੇ ਬੀਲੀਆਂ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਸਦਾ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਵਿਰਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਆਗਤ੍ਯਾਗਤ੍ਯ ਤਰਸਾ ਵਿਵੇਕਕਰਿਣਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਵਿਧੂਯਤੇ ਧੂਤਰਜਃਪ੍ਰਸਰਾ ਪੁਨਰ੍ ਏਤਿ ਚ
ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਸਮਝ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਧੂੜ ਉਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਾਯਮਾਨਪ੍ਰਵਾਲਾਢ੍ਯਾ ਸਞ੍ਜਾਤਾਙ੍ਕੁਰਦਨ੍ਤੁਰਾ । ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਕੁਸੁਮੋਪੇਤਾ ਸਮਗ੍ਰਰਸਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਨਿਕਲੇ ਕਲੀਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਹਰ ਰਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਪਰ੍ਵਾਲਿਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਾ ਵਿਨਾਸ਼ਚ੍ਛਿਦ੍ਰਦਦ੍ਰੁਲਾ । ਭੋਗਾਭੋਗਰਸਾਪੂਰ੍ਣਾ ਵਿਚਾਰੈਕਘੁਣਕ੍ਸ਼ਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਛੇਦ ਹਨ, ਨਾਸ ਦੇ ਦਰਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੈ; ਸੁਖ-ਦੁਖ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਕੀੜੀ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੈ।
ਵਿਕਸਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਾਵਲਯੋ ਹਿ ਯਾਃ । ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵਾਤਵਿਲੋਲਾਨਿ ਪੁष੍ਪਾਣ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯਾਃ ਕਿਲਾਙ੍ਗ ਤਾਃ
ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਖਿੜਦੀਆਂ ਹਨ — ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ — ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੁੱਲ ਹਨ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨਾਲ ਝੂਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਿਤਾਕਾਰਾਃ ਕੋਰਕਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਗਤਾਃ । ਪੂਰਿਤਾਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਾ ਯਾਸ੍ ਤਾਰਕਾ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਤੇ ਫੁਟਦੀਆਂ ਅਕੜਾਂ ਕਲੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਉਹ ਤਾਰੇ ਹਨ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਦਹਨਾਲੋਕਾ ਅਸ੍ਯਾਸ੍ ਤਤ੍ ਕੌਸੁਮਂ ਰਜਃ । ਅਨੇਨੇਯਂ ਹਿ ਗੌਰਾਙ੍ਗੀ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਚ੍ ਚੇਤਾਂਸਿ ਕਰ੍षਤਿ
ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਉਸ ਦਾ ਰੇੜਾ ਹੈ; ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਗੋਰੀ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਓਰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨੋਮਾਤਙ੍ਗਵਲਿਤਾ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਕਲਕੋਕਿਲਾ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵ੍ਯਾਲਸ਼ਬਲਾ ਤृष੍ਣਾਤ੍ਵਗੁਪਰਞ੍ਜਿਤਾ
ਉਹ ਮਨ ਦੇ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਝੁਕਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਕਿਲ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਚਿੱਟੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨੀਲਾਕਾਸ਼ਤਮਾਲਾਙ੍ਗਸਂਸ਼੍ਰਯੇਣੋਨ੍ਨਤਿਂ ਗਤਾ । ਰੋਦਸੀਜਾਨੁਸੁਸ੍ਤਮ੍ਭਾ ਭੁਵਨੋਦ੍ਯਾਨਭੂਸ੍ਥਿਤਾ
ਨੀਲਾ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਰਗੇ ਵਿਸਤਾਰ ਤੇ ਆਰਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਸਥੰਭਾਂ 'ਤੇ ਪੱਕੀ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਧੋਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਖਣ੍ਡੇਨ ਸ੍ਵਾਲਵਾਲੇਨ ਜਾਲਿਨਾ । ਵਿਹਿਤਾਸ਼ੇषਜਲਧਿਜਲਕ੍ਸ਼ੀਰਾਦਿਸੇਚਨਾ
ਕੋਸਮਿਕ ਅੰਡੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੜ੍ਹ ਬਣਾਕੇ, ਬਾਰੀਕ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਪਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਆਦਿ ਦੀ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯੀਵਿਲੋਲਭ੍ਰਮਰਾ ਰਮਣੀਪੁष੍ਪਰਞ੍ਜਿਤਾ । ਚਿਤ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਵਾਤਵਲਿਤਾ ਕ੍ਰਿਯਾਵਿਪੁਲਪਤ੍ਤ੍ਰਿਕਾ
ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਭੌਂਰੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸੁਖ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ, ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਘਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕੁਕਰ੍ਮਾਜਗਰਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ਼੍ਰੀਪੁष੍ਪਮਣ੍ਡਪਾ । ਜੀਵਜੀਵਕਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਾ ਨਾਨਾਮੋਦਮਦਪ੍ਰਦਾ
ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਵਰਗ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਮੰਡਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਛੇਦਾਂ ਨਾਲ ਰੰਨ-ਵੰਨ ਹੋਈ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖ ਤੇ ਮਸਤੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਨਾਨਾਰਸਮਯੀ ਚਿਤ੍ਰਾ ਨਾਨਾਕੁਸੁਮਹਾਸਿਨੀ । ਨਾਨਾਫਲਾਵਲਿਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਵਿਕਾਸਿਨੀ
ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਆਦਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਜੀਬ ਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੀ ਹੋਈ, ਕਈ ਫਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਾਨਾਲਵਾਲਵਲਯਾ ਨਾਨਾਵਿਹਗਧਾਰਿਣੀ । ਨਾਨਾਪਰਾਗਪਰੁषਾ ਨਾਨਾਭ੍ਰਲਵਲਾਞ੍ਛਿਤਾ
ਇਹ ਕਈ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਕਈ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।