ਸਮੁਪੈਤਿ ਮਤਿਰ੍ ਦੁਃਖਂ ਦੁਃਖਂ ਚ ਸ਼ਤਸ਼ਾਖਤਾਮ੍ । ਦੁਃਖਸ਼ਾਖਾਸੁ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਨਾਨਾਕਰ੍ਮਫਲਸ਼੍ਰਿਯਃ
ਮਨ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਸੌ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਕਈ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬਦ੍ਧਜਾਲਘਨਾਕਾਰਾਃ ਕਾਰਾਰ੍ਥਮ੍ ਇਵ ਰਜ੍ਜਵਃ । ਵੀਰੁਧਃ ਪ੍ਰਾਵृषੀਵਾਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਤਾਨਗਹਨਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇੱਛਾਵਾਂ, ਮੋਟੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਬੰਨ੍ਹਨ ਲਈ ਹੀ ਬਣੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ; ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬੇਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਰਤਾਂ ਮੋਹਮਿਹਿਕਾ ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਵਿਕਾਰਿਣੀ । ਯਮੁਨਾ ਪ੍ਰਾਵृषੀਵੈਤਿ ਤਿਮਿਰਸ਼੍ਯਾਮਲਾਚਿਰਮ੍
ਭਟਕਾਵੇ ਦੀ ਧੁੰਦ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸਲ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸਹੀ-ਗਲਤ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਯਮੁਨਾ ਵਾਂਗ ਘਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਟੂਕृਤਾਨ੍ਤਃਕਰਣੋ ਨਾਨਾਕਾਰਵਿਕਾਰਦਃ । ਸ੍ਵਦਤੇ ਵਿਗਤਸ੍ਨੇਹਂ ਜਨ੍ਮਪ੍ਰਤਿਵਿषਾਰਸਃ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਨ, ਜਦੋਂ ਕੜਵਾਹਟ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਤੇ ਬਦਲਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਦੁਬਾਰਾ-ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦਾ ਸੁਆਦ ਚੱਖਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਧੂਤਜਰ੍ਜਰਾਜੀਰ੍ਣਜਨਤਾਪਰ੍ਣਰਾਜਯਃ । ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਪਵਨਾ ਵਾਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਕਨਕਰੇਣਵਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਉਡਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਥੱਕੇ, ਬੁੱਢੇ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਧੂੜ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਸੇ ਵਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਲਃ ਕਵਲਿਤਾਨਨ੍ਤਜਗਤ੍ਪਕ੍ਵਫਲੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਯਮ੍ । ਘਸ੍ਮਰਾਪਾਰਜਠਰਃ ਕਲ੍ਪੈਰ੍ ਅਪਿ ਨ ਤृਪ੍ਯਤਿ
ਕਾਲ, ਜੋ ਅਣਗਿਣਤ ਸੰਸਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੁੱਖਾ ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਹੈ, ਕਈ ਯੁੱਗਾਂ ਬੀਤ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿੱਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਮੋਹਮਾਰੁਤਪਾ ਮਤ੍ਤਾਸ੍ ਤ੍ਵਰਾਵਿषਵਿਕਾਰਿਣਃ । ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤੀਹਾਹਯਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਬਿਲੇ ਬਲਵਦਾਪਦਃ
ਭਟਕਾਵਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਬਦਲ ਕੇ, ਮਨ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿਚ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਜੰਗਲੀ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚਿਨ੍ਤਾਪਿਸ਼ਾਚ੍ਯੋਪਹਤਾ ਵਿਵੇਕੇਨ੍ਦੂਦਯਂ ਵਿਨਾ । ਤਮਸੈਵ ਨਿਰਾਲੋਕਾ ਯਾਤਿ ਯੌਵਨਯਾਮਿਨੀ
ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਡੈਣੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਵਿਆਕਲਤਾ ਦਾ ਚੰਦ ਉੱਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਰੁਣਾਈ ਦੀ ਰਾਤ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਿਹ੍ਵਾ ਜਰ੍ਜਰਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਪ੍ਰਾਕृਤਾਨੁਨਯਜ੍ਵਰੈਃ । ਪਦ੍ਮਕੋਟਰਕੋਣਸ੍ਥਮ੍ ਅਪਿ ਪਤ੍ਤ੍ਰਂ ਹਿਮੈਰ੍ ਇਵ
ਜਿਹਵਾ ਸਧਾਰਣ ਲਾਲਚ ਦੇ ਬੁਖਾਰਾਂ ਨਾਲ ਥੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੌਲ ਦੇ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਪਿਆ ਪੱਤਾ ਠੰਡੀ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁਃਖਜੀਵਮਹਾष੍ਠੀਲਃ ਕष੍ਟਕਣ੍ਟਕਸਙ੍ਕਟਃ । ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਾਖਤਾਂ ਯਾਤਿ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਦृਢਸ਼ਲ੍ਮਲਿਃ
ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਥੰਮ, ਜੋ ਕਠਿਨ ਤੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਗਰੀਬੀ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੂਨ੍ਯੋਨ੍ਨਤਧ੍ਵਸ੍ਤਚਿਤ੍ਤਚੈਤ੍ਯਕृਤਾਲਯਃ । ਯਾਚ੍ਞਾਬਹੁਲਯਾਮਿਨ੍ਯਾਂ ਲੋਭੋਲੂਕੋ ਵਿਵਲ੍ਗਤਿ
ਅੰਦਰੋਂ ਖਾਲੀ, ਉੱਚਾ ਤੇ ਉਲਟਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨ, ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਲਾਲਚ ਦਾ ਉੱਲੂ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਮ੍ ਅਭਿਤਸ਼੍ ਚਿਰਮ੍ । ਜਰਾਜਰ੍ਜਰਮਾਰ੍ਜਾਰੀ ਯੌਵਨਾਖੁਂ ਨਿਕृਨ੍ਤਤਿ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬੁਢਾਪਾ ਦੀ ਬਿੱਲੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਸ੍ਸਾਰਾ ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਧਰਾਧਰਸਮੁਨ੍ਨਤਿਃ । ਦਿਣ੍ਡੀਰਪਿਣ੍ਡਿਕੇਵੇਯਂ ਸृष੍ਟਿਰ੍ ਆਯਾਤਿ ਪੁष੍ਟਤਾਮ੍
ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਅਸਲ ਮੱਤਲਬ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗੋਲੇ ਵਾਂਗ ਉਭਰਦੀ ਤੇ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਝੂਠੀ ਭਰਪੂਰੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਆਭਾਸਪੁष੍ਪਧਵਲਾ ਜਗਤ੍ਪਲ੍ਲਵਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਸਤ੍ਤਾਲਤਾ ਵਿਕਸਿਤਾ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਫਲਧਾਰਿਣੀ
ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਬੇਲ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਦਿੱਖ-ਰੂਪ ਫੁੱਲ ਚਿੱਟੇ ਹਨ, ਜਗਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪੱਤੇ ਹਨ, ਤੇ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਫਲ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੁਰਾਚਲਮਹਾਸ੍ਥੂਣਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਗਵਾਕ੍ਸ਼ਕਮ੍ । ਗਗਨਾਚ੍ਛਾਦਨਂ ਚਾਰੁ ਧ੍ਰਿਯਤੇ ਤ੍ਰਿਜਗਦ੍ਗृਹਮ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਘਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਥੂਣਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਉਸ ਦੇ ਵਿੰਡੇ ਹਨ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਛੱਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਸਰਸਿ ਸ੍ਫਾਰੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਣषਟ੍ਪਦਾਃ । ਸ਼ਰੀਰਪੁष੍ਕਰੇष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਸ਼੍ ਚਿਦ੍ਰੂਪਰਸਪਾਯਿਨਃ
ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਛੇ ਝੁੰਡ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਿਚ ਅੰਦਰ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰਸ ਪੀ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਭੋਮਾਰ੍ਗਮਹਾਨੀਲਕੁਟ੍ਟਿਮੇ ਕਾਨ੍ਤਿਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਭੁਵਨਾਵਵਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਦੀਪਿਕਾ
ਸਫ਼ਲ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਨੀਲ ਪੱਟੀ 'ਤੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਦੀਵਾ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਆਸ਼ਾਤਨ੍ਤੁਨਿਬਦ੍ਧਾਙ੍ਗੀ ਜਨਤਾਜੀਰ੍ਣਪਕ੍ਸ਼ਿਣੀ । ਸ੍ਵਵਾਸਨਾਸ਼ਲਾਕਾਨ੍ਤੇ ਨਿਬਦ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਞ੍ਜਰੇ
ਇਨਸਾਨੀ ਜਾਤ ਦੀ ਬੁੱਢੀ ਪੰਛੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਆਸ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਖੋਖੇ ਵਿੱਚ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ ਹੈ।
ਅਨਾਰਤਪਤਜ੍ਜਾਤਭੂਤਪਰ੍ਣਪਰਮ੍ਪਰਾ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ ऽਜਗਰਾਮृष੍ਟਾ ਸਂਸृਤਿਵ੍ਰਤਤਿਸ਼੍ ਚਿਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਪਤਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਸਦਾ ਸੜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੰਬਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਤ ਦੇ ਸੱਪ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਨਹੀਂ।
ਪृष੍ਠੇ ਕਤਿਪਯਂ ਕਾਲਮ੍ ਅਦृष੍ਟਾਃ ਕਾਲਜਾਲਿਨਾ । ਅਧਃਕृਤੋਗ੍ਰਨਰਕਪਙ੍ਕਾਸ਼੍ ਸ਼ਙ੍ਕੋਜ੍ਝਿਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਕੁਝ ਜੀਵ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਾਲੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕਵੇਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਉਹ ਨਰਕ ਦੇ ਗਹਿਰੀ ਚੀਕੜ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਕ ਦਮ ਨਜ਼ਰੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭੁਕ੍ਤੇਨ੍ਦੁਖਣ੍ਡਕਬਿਸਾ ਨੀਲਨੀਰਦਸ਼ੇਵਲੇ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗਸਰਸ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ ਸੁਰਸਾਰਸਾਃ
ਸਵਰਗ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ, ਕਮਲ ਦੇ ਡੰਡੇ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਕਾਈ ਵਿਚ ਅਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਨਾਨਾਫਲਾਵਲਿਮਤੀ ਵਾਸਨਾਜਲਮਾਲਿਤਾ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਮੋਦਮਯੀ ਸ੍ਫੀਤਾ ਕ੍ਰਿਯਾਵਿਕਸਿਤਾਬ੍ਜਿਨੀ
ਇਹ ਕ੍ਰਿਆ ਦੀ ਖਿੜੀ ਕਮਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ ਤੇ ਵਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਰਾਕੀ ਸृष੍ਟਿਸ਼ਫਰੀ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤੀ ਭਵਪਲ੍ਵਲੇ । ਕृਤਾਨ੍ਤਵृਦ੍ਧਗृਧ੍ਰੇਣ ਸ਼ਠੇਨ ਵਿਨਿਗੀਰ੍ਯਤੇ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਬਦਕਿਸਮਤ ਮਛੀ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਝੀਲ ਵਿਚ ਥਰਥਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਚਲਾਕ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਗ੍ਰਿਧ ਨੇ ਨਿਗਲ ਲਿਆ।
ਤਰਙ੍ਗਫੇਨਮਾਲੇਵ ਸੈਵਾਨ੍ਯੇਵ ਚ ਭਙ੍ਗੁਰਾ । ਸ਼੍ਵਸ਼੍ ਸ਼੍ਵੋ ऽਪਰੇਨ੍ਦੁਲੇਖੇਵ ਸਮੁਦੇਤਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਤਾ
ਝਾਗ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਦuniya ਵੀ ਕਿੰਨੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ; ਹਰ ਰੋਜ਼, ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਵਾਂਗ, ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਅਜੋਬਾ ਉਭਰਦਾ ਹੈ।
ਭੂਰਿਭੂਤਸ਼ਰਾਵਾਣਿ ਕ੍ਸ਼ਣਭਙ੍ਗੀਨਿ ਕੁਰ੍ਵਤਾ । ਇਦਂ ਕਾਲਕੁਲਾਲੇਨ ਚਕ੍ਰਂ ਵਿਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਅਣਗਿਣਤ ਜੀਵਨ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਜੋ ਹਰ ਪਲ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਚੱਕਰ ਕਾਲ ਦਾ ਕੁੰਭਾਰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਤੇ ਉਲਟਦਾ ਹੈ।
ਅਸਙ੍ਖ੍ਯਾਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਨਲ੍ਪਾਨਿ ਸਞ੍ਜਾਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਚਲੇ ਪਦੇ । ਜਗਜ੍ਜਙ੍ਗਲਜਾਲਾਨਿ ਦਗ੍ਧਾਨਿ ਯੁਗਵਹ੍ਨਿਨਾ
ਅਡੋਲ ਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੇਅੰਤ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਤੇ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਭਾਵਾਭਾਵੈਰ੍ ਅਪਰ੍ਯਨ੍ਤੈਸ੍ ਸੁਖਦੁਃਖਦਸ਼ਾਸ਼ਤੈਃ । ਵੈਪਰੀਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਾਤੀਯਮ੍ ਅਜਸ੍ਰਂ ਜਾਗਤੀ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਅੰਤਹੀਣ ਹੋਣ ਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ, ਤੇ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਾਂ ਦਸ਼ਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹਸਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧੈਰ੍ ਯੁਗਪਰਾਵਰ੍ਤੈਰ੍ ਵਾਸਨਾਸ਼ृਙ੍ਖਲੋਮ੍ਭਿਤਾ । ਮੋਹਾਸ਼ਨਿਨਿਪਾਤੈਸ਼੍ ਚ ਨ ਰੁਗ੍ਣਾ ਧ੍ਰੁਵਧੀਰਤਾ
ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਲਚਲਾਂ ਨਾਲ ਝੂਝ ਕੇ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਤੇ ਭਟਕਾਵੇ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ ਵੀ, ਅਟੱਲ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਕਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਵਿਦ੍ਰੁਤਾਰੀਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ ਦਨੁਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ ਅਭਿਦ੍ਰੁਤਾਮ੍ । ਭਗਭਗ੍ਨਤ੍ਰਪਾਮ੍ ਐਨ੍ਦ੍ਰੀਂ ਤਨੁਂ ਵਹਤਿ ਵਾਸਨਾ
ਵਾਸਨਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਲਾਜ ਸੈਂਕੜਾਂ ਤੇਜ਼ ਇੰਦਰਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭੱਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਰਤਂ ਧੂਤਸਰ੍ਗਪਾਂਸੁਪਰਮ੍ਪਰਾ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਯਤਿਵਾਤ੍ਯੇਯਂ ਕਾਲਵ੍ਯਾਲਗਲਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਇਹ ਤਕਦੀਰ ਦੀ ਹਵਾ, ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਧੂੜ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿਚੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਜਗਰ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।