ਅਥਾਸੌ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸ੍ ਤਯੈਵ ਸਹ ਸੇਨਯਾ । ਗृਹਂ ਦਾਸ਼ਰਥਂ ਕਲ੍ਯੇ ਰਾਮਾਦ੍ਯਨੁਗਤੋ ਯਯੌ
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਉਸੇ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਵੇਰੇ ਦਾਸਰਥ ਦੇ ਘਰ ਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹੋ ਕੇ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਨਂ ਪੂਰ੍ਵਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਃ ਕृਤਸਨ੍ਧ੍ਯੋ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਦੂਰਮ੍ ਅਗ੍ਰੇ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਪੂਜਯਾਮ੍ ਆਸ ਸਾਦਰਮ੍
ਉਥੇ, ਰਾਜਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਦੂਰ ਤੱਕ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪੁष੍ਪਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿਵ੍ਰਾਤੈਰ੍ ਭੂਯੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਧਿਕਭੂषਿਤਾਮ੍ । ਸਭਾਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ ਵਿष੍ਟਰਾਦਿषੁ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਮੋਤੀ-ਮਾਣਕਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੰਦਰ ਆਏ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ।
ਅਥੈਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਵਸਰੇ ਹ੍ਯਸ੍ਤਨਾਸ੍ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਤੇ । ਸ਼੍ਰੋਤਾਰਸ੍ ਸਮੁਪਾਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਨਭਸ਼੍ਚਰਮਹੀਚਰਾਃ
ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ — ਜਿਹੜੇ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ — ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਵਿਵੇਸ਼ ਸਾ ਸਭਾ ਸੋਮ੍ਯਂ ਕृਤਾਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਾਭਿਵਾਦਨਾ । ਬਭੌ ਸਮਸਮਾਭੋਗਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਵਾਤੇਵ ਪਦ੍ਮਿਨੀ
ਉਹ ਸਭਾ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਪਦਮ-ਪੋਖਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਯਥਾਪ੍ਰਦੇਸ਼ਮ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਨਿਵਿष੍ਟੇषੁ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ । ਤੇषੁ ਤਦ੍ਦੇਸ਼ਯੋਗ੍ਯੇषੁ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षਿਮੁਨਿਰਾਜਸੁ
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਏ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਮृਦੁਨਿ ਸ੍ਵਾਗਤਰਵੇ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ ਸ਼ਮਮ੍ ਉਪਾਗਤੇ । ਸਭਾਕੋਣੋਪਵਿष੍ਟੇषੁ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ਼ਬ੍ਦੇषੁ ਵਨ੍ਦਿषੁ
ਨਰਮ ਤੇ ਸੁਆਗਤ ਵਾਲੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਜਦ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਗਈ, ਸਭਾ ਦੇ ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਭਟਾਂ ਵਿਚ ਚੁੱਪੀ ਛਾ ਗਈ ਸੀ।
ਤ੍ਵਰਯੇਵੋਦਿਤੇष੍ਵ੍ ਆਸ਼ੁ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਗਤੇष੍ਵ੍ ਇਵ । ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਇਵ ਜਾਤੇषੁ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇष੍ਵ੍ ਅਰ੍ਕਰਸ਼੍ਮਿषੁ
ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਜਲਦੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਿੰਡੋ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਤ੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਚ੍ਛ੍ਰੋਤृਹਸ੍ਤਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਵਸ਼ੋਦ੍ਭਵੇ । ਮੁਕ੍ਤਾਜਾਲਝਣਤ੍ਕਾਰ ਓਙ੍ਕਾਰ ਇਵ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਜਦ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਆਏ, ਮੋਤੀ ਦੀ ਲੜੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਓਮ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਾਂਗ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ।
ਕੁਮਾਰਸ਼੍ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯੇਵ ਕਚੋ ਦੇਵਗੁਰੋਰ੍ ਇਵ । ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਇਵ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਸੁਪਰ੍ਣ ਇਵ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਿਣਃ
ਜਿਵੇਂ ਕੁਮਾਰਾ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ, ਕਚਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੇ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਸ਼ੁਕਰ ਦੇ, ਤੇ ਸੁਪਰਨਾ ਸ਼ਾਰੰਗਧਨੁ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋ।
ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯਾਨਨੇ ਰਾਮਸ਼੍ ਸ਼ਨੈਰ੍ ਦृष੍ਟਿਮ੍ ਅਪਾਤਯਤ੍ । ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੀਮ੍ ਅਮ੍ਬਰੇ ਵਾਤਃ ਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮ ਇਵਾਲਿਨੀਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਹੌਲ੍ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਪਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਤਰਦੇ ਹਨ।
ਮੁਨਿਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨੁਜ੍ਝਿਤੇਨਾਥ ਤੇਨੈਵ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਮ੍ । ਕ੍ਰਮੇਣੋਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਮ੍
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਬੜੀ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਅਰਥ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਮਰਸਿ ਯਤ੍ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਹ੍ਯੋ ਮਯਾ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ । ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਗੁਰ੍ਵਰ੍ਥਂ ਪਰਮਾਰ੍ਥਾਵਬੋਧਕਮ੍
ਰਘੁਨੰਦਨ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਸੀ? ਉਹ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਇਦਾਨੀਮ੍ ਅਵਬੋਧਾਰ੍ਥਮ੍ ਅਨ੍ਯਚ੍ ਚ ਰਿਪੁਮਰ੍ਦਨ । ਉਚ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯੇਦਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ृਣੁ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਲਈ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਸਦੀਵੀ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੇ।
ਵੈਰਾਗ੍ਯਾਭ੍ਯਾਸਵਸ਼ਤਸ੍ ਤਥਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਵਲੋਕਨਾਤ੍ । ਸਂਸਾਰਾਤ੍ ਤੀਰ੍ਯਤੇ ਤੇਨ ਤੇष੍ਵ੍ ਏਵਾਭ੍ਯਾਸਮ੍ ਆਹਰ
ਬੇਰੁਖੀ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਇਨਸਾਨ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਭਿਆਸਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਲਾਓ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਵਬੋਧੇਨ ਦੁਰ੍ਬੋਧੇ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਆਗਤੇ । ਗਲਿਤੇ ਵਾਸਨਾਵੇਸ਼ੇ ਵਿਸ਼ੋਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਪਦਮ੍
ਜਦੋਂ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ—ਜੋ ਪਾਉਣੀ ਔਖੀ ਹੈ—ਨਾਲ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਦ ਇਨਸਾਨ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸੁਖੀ ਅਵਸਥਾ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਕ੍ਕਾਲਾਦ੍ਯਨਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮ੍ ਅਦृष੍ਟੋਭਯਕੋਟਿਕਮ੍ । ਏਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਹਿ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਂ ਦ੍ਵਿਤ੍ਵਮ੍ ਇਵਾਗਤਮ੍
ਇੱਕ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਦਿਸ਼ਾ, ਸਮਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਇਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭਾਵਾਨਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਯਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸਮਸਮਾਭਾਸਂ ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯਤ੍ ਤਤ੍ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਤਿ ਮਤ੍ਵਾਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਕ੍ਤਵਪੁਰ੍ ਮਹਾਨ੍ । ਏਕਰੂਪਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਮੌਨੀ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਮਯੋ ਭਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਅੰਦਰੋਂ 'ਮੈਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਛੱਡ ਕੇ, ਬੰਧਨ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ, ਚੁੱਪ ਰਹਿ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਚਾਵਿਦ੍ਯਾ ਨ ਮਨੋ ਨ ਚ ਜੀਵਕਃ । ਏਤਾਸ਼੍ ਚ ਕਲਨਾ ਰਾਮ ਕृਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ ਏਵ ਤਾਃ
ਨਾ ਮਨ ਹੈ, ਨਾ ਅਗਿਆਨ, ਨਾ ਵਿਚਾਰ, ਨਾ ਜੀਵ ਆਤਮਾ; ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹੀ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ।
ਯਾਸ੍ ਸਮ੍ਪਦੋ ਯਾਸ਼੍ ਚ ਦृਸ਼ੋ ਯਾਸ਼੍ ਚਿਤੋ ਯਾਸ਼੍ ਚਿਦੇषਣਾਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਤਦ੍ ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮੇਹ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰ, ਜਾਂ ਚੇਤਨਾ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ; ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਪਾਤਾਲੇ ਭੂਤਲੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਤृਣਾਦਿ ਯਤ੍ । ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਤਤ੍ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚਿਦ੍ਰੂਪਂ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਹਿ
ਪਾਤਾਲ, ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਸ ਦੇ ਤਣੇ ਤਕ—ਇਹ ਸਭ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰੂਪ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਉਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਹੇਯਮ੍ ਆਦੇਯਂ ਬਨ੍ਧਵੋ ਵਿਭਵਾ ਵਪੁਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਵਿਗਤਾਦ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਅਬ੍ਧਿਵਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ
ਜੋ ਛੱਡਣਾ ਜਾਂ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਦੋਸਤ, ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਸਰੀਰ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ।
ਯਾਵਦ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਕਲਨਾ ਯਾਵਦ੍ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਸਨਾ । ਯਾਵਦ੍ ਆਸ੍ਥਾ ਜਗਜ੍ਜਾਲੇ ਤਾਵਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਾਦਿਕਲ੍ਪਨਾ
ਜਦ ਤੱਕ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਵਿਚਾਰ, ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਰੁਝਾਨ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਲਗਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਮਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੇਹੇ ਯਾਵਦ੍ ਅਹਮ੍ਭਾਵੋ ਦृਸ਼੍ਯੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਾਵਦ੍ ਆਤ੍ਮਤਾ । ਯਾਵਨ੍ ਮਮੇਦਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਸ੍ਥਾ ਤਾਵਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਾਦਿਵਿਭ੍ਰਮਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ, ਜੋ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾਪਣ, ਤੇ 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ' ਦੀ ਲਗਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਮਨ ਆਦਿ ਦੀ ਭਟਕਣ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਾਵਨ੍ ਨੋਦਿਤਮ੍ ਉਚ੍ਚੈਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਜ੍ਜਨਾਸਙ੍ਗਸ਼ृਙ੍ਗਤਃ । ਯਾਵਨ੍ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਂ ਨ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀਣਂ ਤਾਵਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਾਦਿਨਿਮ੍ਨਤਾ
ਜਦ ਤੱਕ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਤਦ ਤੱਕ ਮਨ ਆਦਿ ਦੀ ਹੇਠਾਂਵਾਂ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਾਵਚ੍ ਛਿਥਿਲਤਾਂ ਯਾਤਂ ਨੇਦਂ ਭੁਵਨਭਾਵਨਮ੍ । ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਨ੍ਤਸ੍ ਤਾਵਚ੍ ਚਿਤ੍ਤੋਦਯਸ੍ ਸ੍ਫੁਟਃ
ਜਦ ਤਕ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਢਿੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਉਭਰਦੀ, ਉਦੋਂ ਤਕ ਮਨ ਸਾਫ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਦ੍ ਅਜ੍ਞਤ੍ਵਮ੍ ਅਨ੍ਧਤ੍ਵਂ ਵੈਵਸ਼੍ਯਂ ਵਿषਯਾਸ਼ਯਾ । ਮੂਰ੍ਛਾਮੋਹਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਾਯਸ੍ ਤਾਵਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਾਦਿਕਲ੍ਪਨਾ
ਜਦ ਤਕ ਅਗਿਆਨ, ਅੰਧਤਾ, ਬੇਬਸੀ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਤੇ ਮੂੜਤਾ-ਭਰਮ ਦੀ ਉਚਾਈ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤਕ ਮਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਾਵਦ੍ ਆਸ਼ਾਵਿषਾਮੋਦਃ ਪਰਿਸ੍ਫੁਰਤਿ ਹृਦ੍ਵਨੇ । ਪ੍ਰਵਿਚਾਰਚਕੋਰੋ ऽਤ੍ਰ ਨ ਤਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍
ਜਦ ਤਕ ਦਿਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ ਦਾ ਸੁਗੰਧ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਕ ਤਕ ਵਿਆਕਰਨ ਦਾ ਚਕੋਰ-ਪੰਛੀ ਉਥੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੜਦਾ।
ਭੋਗੇष੍ਵ੍ ਅਨਾਸ੍ਥਮਨਸਸ਼੍ ਸ਼ੀਤਲਾਮਲਨਿਰ੍ਵृਤੇਃ । ਛਿਨ੍ਨਾਸ਼ਾਪਾਸ਼ਜਾਲਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਚਿਤ੍ਤਵਿਭ੍ਰਮਃ
ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਭੋਗਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਠੰਢੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਆਸਾਂ ਦੀ ਜਾਲ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਦਾ ਭਟਕਾਵ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।