ਬਾਲਕੇष੍ਵ੍ ਅਜ੍ਞਲੋਕੇषੁ ਲੀਲਾਪਕ੍ਸ਼ਿषੁ ਸਾਰਵਮ੍ । ਭੋਜਨਾਰ੍ਥਂ ਵਧੂਲੋਕਮ੍ ਉਪਰੁਨ੍ਧਤ੍ਸ੍ਵ੍ ਅਨਾਰਤਮ੍
ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਖੇਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ, ਸੁਭਾਵਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੂਲ ਭਾਵ ਸਦਾ ਹੀ ਸੁਆਦ ਲਈ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰਮਦ੍ਭ੍ਰਮਰਪਕ੍ਸ਼ੋਤ੍ਥਵਾਤਾਧੂਤੇ ਰਜਸ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਕੌਸੁਮੇ ਪਰਿਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਚਾਮਰੇष੍ਵ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਿਪਕ੍ਸ਼੍ਮਸੁ
ਭਟਕਦੇ ਭੌਰਿਆਂ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਧੂੜ ਵਿਚ, ਫੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਚਮਰਿਆਂ 'ਤੇ।
ਰਸ਼੍ਮਿष੍ਵ੍ ਅਗ੍ਰਗ੍ਰਹੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤਚ੍ਛਾਯਾਜਾਲਭਯਾਦ੍ ਇਵ । ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਾਦਿष੍ਵ੍ ਇਵੋਡ੍ਡੀਯ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇषੁ ਗृਹਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇਲੇ ਸਿਰਿਆਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਈਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਖਿੜਕੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਹੀਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ।
ਆਸੀਦ੍ ਦਿਨਚਤੁਰ੍ਭਾਗਸਤ੍ਤਾਵੇਦਨਤਤ੍ਪਰਃ । ਭੇਰੀਪਣਵਸ਼ਙ੍ਖਾਨਾਂ ਦਿਙ੍ਮੁਖਾਪੂਰਕੋ ਧ੍ਵਨਿਃ
ਦਿਨ ਦੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਡੰਗਰ, ਪਣਵਾ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤੇਨ ਤਤ੍ ਤਾਰਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਵਚੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਮ੍ ਆਯਯੌ । ਮੌਨਂ ਜਲਦਨਾਦੇਨ ਮਾਯੂਰ ਇਵ ਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨਃ
ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਬੋਲ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਘਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿੱਚ ਮੋਰ ਦੀ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚੁਕ੍ਸ਼ੁਭੇ ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਪਕ੍ਸ਼ਾਲੀ ਪਞ੍ਜਰਸ੍ਥਾ ਖਗਾਵਲੀ । ਭੂਕਮ੍ਪੇਨ ਲਸਤ੍ਤਾਲੀਪਲ੍ਲਵੇਵ ਵਨਾਵਲੀ
ਪੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਆਪਣੇ ਪਰ ਫੜਫੜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਪ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਆਯਯੁਰ੍ ਭਯਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਬਾਲਾ ਧਾਤ੍ਰੀਕੁਚਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਸਾਰਵਂ ਪ੍ਰਾਵृਸ਼ੀਵਾਬ੍ਦਾਃ ਪ੍ਰੋਨ੍ਨਤਂ ਸ਼ृਙ੍ਗਕੋਟਰਮ੍
ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧਾਇਆਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਲੁਕ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਵਣ ਦੇ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਖੱਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰ੍ ਅਵਤਂਸੇਭ੍ਯੋ ਭੂਭृਤਾਂ ਭ੍ਰਮਰਵ੍ਰਜਾਃ । ਦृषਤ੍ਕਰਾਲਵਾਹਾਭ੍ਯਸ੍ ਸਰਿਦ੍ਭ੍ਯੋ ऽਮ੍ਬੁਕਣਾ ਇਵ
ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਭੌਂਰਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਉੱਠੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦ ਉੱਠਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਗृਹੇ ਦਾਸ਼ਰਥੇ ਤਦਾ । ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਸਰਵृਦ੍ਧਤ੍ਵੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ਙ੍ਖਸ੍ਵਨੇ ਸ਼ਨੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਦਾਸਰਥ ਦਾ ਘਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤੇ ਦਿਨ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਜਦ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਥਮ ਗਈ।
ਸਂਹਰਨ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤਂ ਵਸ੍ਤੁ ਵਚੋ ਮਧੁਰਵृਤ੍ਤਿਮਤ੍ । ਉਵਾਚ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸ੍ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਰਘੂਦ੍ਵਹਮ੍
ਮੁੱਦਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਰਘੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਰਾਘਵਾਨਘ ਵਾਗ੍ਜਾਲਂ ਮਯੈਤਦ੍ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤਮ੍ । ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਖਗਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕ੍ਰੋਡੀਕृਤ੍ਯਾਤ੍ਮਤਾਂ ਨਯ
ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਜੋ ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਫੈਲਾਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆਓ।
ਕਚ੍ਚਿਦ੍ ਗृਹੀਤੋ ਭਵਤਾ ਮਦ੍ਗਿਰਾਮ੍ ਅਰ੍ਥ ਈਦृਸ਼ਃ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਬੋਧਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ੀਣੋ ਹਂਸੇਨੇਵਾਮ੍ਭਸਃ ਪਯਃ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਪਕੜ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਜਲ ਵਿੱਚੋਂ ਪੀਣਯੋਗ ਪਾਣੀ ਹੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਾਕੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
ਵਿਚਾਰ੍ਯੈਤਦ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣ ਸ੍ਵਧਿਯੈਵ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਅਨੇਨੈਵ ਪਥਾ ਸਾਧੋ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭਵਤਾਧੁਨਾ
ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਇਹੀ ਰਾਹ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ।
ਅਨਯੈਵ ਧਿਯਾ ਰਾਮ ਵਿਹਰਨ੍ ਨੈਵ ਬਧ੍ਯਸੇ । ਅਨ੍ਯਥਾਧਃ ਪਤਸ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਖਾਤੇ ਯਥਾ ਗਜਃ
ਇਸ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਮ, ਜਦ ਤੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਕਦੇ ਫਸੇਗਾ ਨਹੀਂ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਡਿੱਗ ਪਵੇਂਗਾ।
ਸੁਗृਹੀਤਂ ਧਿਯਾ ਰਾਮ ਮਦ੍ਵਚੋ ਨ ਕਰੋषਿ ਚੇਤ੍ । ਤਤ੍ ਪਤਸ੍ਯ੍ ਅਵਟੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤਦੀਪਃ ਪਾਨ੍ਥੋ ਯਥਾ ਨਿਸ਼ਿ
ਰਾਮਾ, ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਤਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੀਵਾ ਛੱਡ ਕੇ ਰਾਹ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀ ਵਾਂਗ, ਤੂੰ ਖੱਡ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪਵੇਂਗਾ।
ਅਸਙ੍ਗੇਨ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵ੍ਯਵਹਾਰਸ੍ ਸ੍ਵਸਿਦ੍ਧਯੇ । ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਦਾਯੋਦਯਵਾਨ੍ ਭਵ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਗAttachment ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਅਪਣਾਈਂ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਤਰੱਕੀ ਵਾਲਾ ਬਣ।
ਹੇ ਸਭ੍ਯਾ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਰਾਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਭੂਮਿਪਾਃ । ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਭਵਨ੍ਤੋ ऽਦ੍ਯ ਤਾਵਦ੍ ਵ੍ਯਾਪਾਰਮ੍ ਆਹ੍ਨਿਕਮ੍
ਹੇ ਸਭਾ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਰਾਮਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਲਈ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਯਂ ਹਿ ਦਿਵਸਃ ਪ੍ਰਾਯਃ ਪਰਿਣਤਾਕृਤਿਃ । ਸ਼ੇषਂ ਵਿਚਾਰਯਿष੍ਯਾਮੋ ਵਿਚਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ ਆਗਤਾਃ
ਇਹ ਦਿਨ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਵੇਰੇ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਚਾਰਾਂਗੇ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਮੁਨਿਨਾ ਤੇਨ ਸਾ ਸਰ੍ਵੈਵ ਸਭਾ ਤਦਾ । ਪ੍ਰੋਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਪਦ੍ਮਵਦਨਾ ਸਵਿਕਾਸੇਵ ਪਦ੍ਮਿਨੀ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਮুনি ਨੇ ਇਹ ਕਹਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਸਭਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਸਭ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਰਾਜਾਨਸ੍ ਸ੍ਤੁਤਰਾਜਾਨਃ ਕृਤਰਾਘਵਵਨ੍ਦਨਾਃ । ਪਰਿष੍ਟੁਤਵਸਿष੍ਠਾਸ੍ ਤੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਆਤ੍ਮਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨ, ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਸਹਿਤੋ ਵਸਿष੍ਠੋ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਮ੍ । ਉਤ੍ਤਸ੍ਥਾਵ੍ ਆਸਨਾਚ੍ ਛ੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨਮਸ੍ਕृਤਨਭਸ਼੍ਚਰਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉੱਠੇ। ਉਹ ਨਭ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਦਸ਼ਰਥਪ੍ਰਭृਤਯੋ ਰਾਜਾਨੋ ਮੁਨਯਸ੍ ਤਥਾ । ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਵਕ੍ਤਾਰਮ੍ ਅਨੁਗਮ੍ਯ ਚਿਰਂ ਮੁਨਿਮ੍
ਦਸ਼ਰਥ ਆਦਿ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਮੁਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਸੀ, ਮੂਲ ਵਕਤਾ ਮুনি ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤਕ ਚਲਦੇ ਰਹੇ।
ਆਪृਚ੍ਛ੍ਯ ਕੇਚਿਦ੍ ਗਗਨਂ ਯਯੁਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਵਨਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਕੇਚਿਦ੍ ਰਾਜਗृਹਂ ਸਨ੍ਤੋ ਭृਙ੍ਗਾਃ ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਥਿਤਾ ਇਵ
ਕਈ ਲੋਕ ਵਿਦਾ ਹੋ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਕੁਝ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਲ ਰੁਖਸਤ ਹੋਏ, ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਘਰ-ਵਾਲੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ-ਮਹਿਲਾਂ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਭੌਂਰੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਸਿष੍ਠਪਾਦਯੋਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਪਾਞ੍ਜਲਿਮ੍ ਅਨਾਬਿਲਮ੍ । ਪੌਰੈਰ੍ ਅਨੁਗਤੋ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਗृਹਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਸੁੱਚੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗੁਰੋਃ । ਅਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਚਰਣੌ ਭਕ੍ਤਾ ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਨृਪਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫਿਰ ਰਾਜ-ਮਹਿਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸਦਨਾਨਿ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ਼੍ਰੋਤਾਰਸ੍ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਤੇ । ਸਸ੍ਨੁਰ੍ ਆਨਰ੍ਚੁਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਦੇਵਾਨ੍ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਪਿਤॄਂਸ੍ ਤਥਾ
ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੋਤਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਛੇਤੀ ਨ੍ਹਾਏ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਯਥਾਕ੍ਰਮਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ ਭृਤ੍ਯਾਨ੍ਤੈਸ਼੍ ਚ ਪਰਿਚ੍ਛਦੈਃ । ਸਮਂ ਬੁਭੁਜਿਰੇ ਭੋਜ੍ਯਂ ਵਰ੍ਣਧਰ੍ਮਕ੍ਰਮੋਚਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੌਕਰਾਂ-ਚਾਕਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਰਗ ਅਤੇ ਫਰਜਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਸਨ।
ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤੇ ਦਿਨਕਰੇ ਸਮਂ ਦਿਵਸਕਰ੍ਮਭਿਃ । ਅਭ੍ਯਾਗਤੇ ਰਾਤ੍ਰਿਕਰੇ ਸਮਂ ਰਜਨਿਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿਨ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਰਾਤ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਦੇ ਫਰਜਾਂ 'ਚ ਜੁਟ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ ਤਲ੍ਪੇषੁ ਕੌਸ਼ੇਯਸ਼ਯਨੇष੍ਵ੍ ਆਸਨੇषੁ ਚ । ਭੂਚਰਾ ਮੁਨਿਰਾਜਾਨੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਰੇਸ਼ਮੀ ਪਲੰਗਾਂ ਤੇ ਅਤੇ ਆਸਣਾਂ 'ਤੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਸਂਸਾਰੋਤ੍ਤਰਣੋਪਾਯਂ ਵਸਿष੍ਠਵਚਨੇਰਿਤਮ੍ । ਯਥਾਵਦ੍ ਏਕਾਗ੍ਰਧਿਯਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਆਦृਤਾਃ
ਵਸੀਸ਼ਟ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਢੰਗ, ਉਹ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੋਚਦੇ ਸਨ।