ਨਾਨਨ੍ਦਮ੍ ਏਤ੍ਯ੍ ਉਪਵਨੇ ਨ ਖੇਦਮ੍ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ । ਨ ਖੇਦਮ੍ ਏਤਿ ਮਰੁषੁ ਨਾਨਨ੍ਦਮ੍ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ; ਰੇਤਲੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ।
ਪੂਤਾਙ੍ਗਾਰਸਮਾਨਲ੍ਪਸੈਕਤੇष੍ਵ੍ ਅਰਿਬਨ੍ਧੁषੁ । ਪੁष੍ਪਪ੍ਰਕਰਸਞ੍ਛਨ੍ਨਮृਦੁਸ਼ਾਦ੍ਵਲਭੂਮਿषੁ
ਚਾਹੇ ਸੜਦੇ ਕੋਲਿਆਂ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਰੇਤ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਢੇਰੀ ਅਤੇ ਨਰਮ ਘਾਹ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੋਵੇ,
ਕ੍ਸ਼ੁਰਧਾਰਾਸੁ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਸੁ ਸ਼ਯ੍ਯਾਸੁ ਚ ਨਵੋਤ੍ਪਲੈਃ । ਉਨ੍ਨਤਾਚਲਦੇਸ਼ੇषੁ ਕੂਪਕੋਸ਼ਤਲੇषੁ ਚ
ਚੁਭਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਉੱਤੇ, ਨਵੇਂ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈਆਂ ਖਟਾਂ ਉੱਤੇ, ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕੂਆਂ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ,
ਸ਼ਿਲਾਸ੍ਵ੍ ਅਰ੍ਕਾਂਸ਼ੁਤਪ੍ਤਾਸੁ ਮृਦ੍ਵੀषੁ ਲਲਨਾਸੁ ਚ । ਸਮ੍ਪਤ੍ਸ੍ਵ੍ ਆਪਤ੍ਸੁ ਚੋਗ੍ਰਾਸੁ ਮਰਣੇषੂਤ੍ਸਵੇषੁ ਚ
ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਗਰਮ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਨਰਮ ਗੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ, ਮੌਤ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਮੇਂ,
ਵਿਹਰਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਨੋਦ੍ਵੇਗਂ ਨਾਨਨ੍ਦਮ੍ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ । ਅਨ੍ਤਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਮਨੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਮਂ ਕृਤ੍ਵੈਵ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਚਲਦਿਆਂ ਵੀ ਨਾ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਦਰੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਯਸ਼੍ਸ਼ਙ੍ਕੁਚਿਤਾਙ੍ਗਾਸੁ ਨਰਕਾਰਣ੍ਯਭੂਮਿषੁ । ਪਰਸ੍ਪਰੇਰਿਤਾਨਨ੍ਤਕੁਨ੍ਤਤੋਮਰਵृष੍ਟਿषੁ
ਜਿੱਥੇ ਲੋੜ-ਲੋੜ ਕੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਝੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਰਕ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸੁੱਟੀਆਂ ਅੰਤਹੀਨ ਬਰਛੀਆਂ ਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ,
ਨ ਬਿਭੇਤਿ ਨ ਚਾਦਤ੍ਤੇ ਵੈਵਸ਼੍ਯਂ ਨ ਚ ਦੀਨਤਾਮ੍ । ਸਮਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਮਨਾ ਮੌਨੀ ਧੀਰਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸ਼ੈਲਵਤ੍
ਉਹ ਨਾ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚ ਗੁਮਰਾਹੀ ਜਾਂ ਉਦਾਸੀ ਨੂੰ ਵਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਮ, ਸੁਚੇਤ, ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਡਿੱਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ।
ਅਪਵਿਤ੍ਰਂ ਚ ਪਥ੍ਯਂ ਚ ਵਿषਪਙ੍ਕਗਰਾਦ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਰਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਂ ਨष੍ਟਂ ਚ ਮृष੍ਟਵਤ੍
ਚਾਹੇ ਗੰਦਗੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਾਫ਼ ਚੀਜ਼, ਜ਼ਹਰ ਜਾਂ ਕੀਚੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਧੋਤੀ ਹੋਈ।
ਨਿਮ੍ਬਪ੍ਰਤਿਵਿषਾਕਲ੍ਕਕ੍ਸ਼ੀਰੇਕ੍ਸ਼ੁਸਲਿਲਾਨ੍ਧਸਾਮ੍ । ਅਸਕ੍ਤਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੋ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਆਸ੍ਵਾਦਨੇ ਸਮਃ
ਨੀਮ, ਵਿਰੋਧੀ, ਦੁੱਧ, ਖੰਡ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹਨੇਰੇ—ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਸੁਆਦ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੈਰੇਯਮਦਿਰਾਕ੍ਸ਼ੀਰਰਕ੍ਤਮੇਦੋਵਸਾਸਵੈਃ । ਤੁषਾਸ੍ਥਿਤृਣਕੇਸ਼ਾਨ੍ਨੈਰ੍ ਨ ਹृष੍ਯਤਿ ਨ ਕੁਪ੍ਯਤਿ
ਮਦ, ਸ਼ਰਾਬ, ਦੁੱਧ, ਲਹੂ, ਚਰਬੀ, ਮੱਰੋ, ਸੂਪ ਜਾਂ ਚੂਹਾ, ਹੱਡੀਆਂ, ਘਾਹ ਜਾਂ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ—ਉਹ ਨਾ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਹਨ੍ਤਾਰਂ ਦਾਤਾਰਂ ਚੈਕਰੂਪਯਾ । ਦृਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸਾਦਮਾਧੁਰ੍ਯਸ਼ਾਲਿਨ੍ਯਾ ਪਰਿਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਹੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਰਾਸ੍ਥਿਰਸ਼ਰੀਰੇषੁ ਰਮ੍ਯਾਰਮ੍ਯੇषੁ ਵਸ੍ਤੁषੁ । ਨ ਹृष੍ਯਤਿ ਗ੍ਲਾਯਤਿ ਵਾ ਸਦਾ ਸਮਤਯੇਦ੍ਧਯਾ
ਸਥਿਰ ਜਾਂ ਅਸਥਿਰ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਹਣੀਆਂ ਜਾਂ ਨਸੁਹਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨਾ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਉਦਾਸ, ਸਦਾ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਸ੍ਥਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਨਾਦੇਯਰੂਪਤ੍ਵਾਜ੍ ਜਗਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤੇਃ । ਨੂਨਂ ਵਿਦਿਤਵੇਦ੍ਯਤ੍ਵਾਨ੍ ਨੀਰਾਗਤ੍ਵਾਤ੍ ਸ੍ਵਚੇਤਸਃ
ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਅਸਥਿਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਕੜ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਨ੍ ਨ ਕਸ੍ਯਾਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵਿषਯਸ੍ਥਿਤੌ । ਦਦਾਤਿ ਪ੍ਰਸਰਂ ਸਾਧੁਰ੍ ਆਧਿਪ੍ਰੋਜ੍ਝਿਤਯਾ ਧਿਯਾ
ਜਿਸ ਦੀ ਮਤ ਮਨ ਦੇ ਵਲੋਂ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਥਾਂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਅਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਮ੍ ਅਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਲਬ੍ਧਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਅਸ੍ਥਿਰਮ੍ । ਨਿਗਿਰਨ੍ਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਹਰਿਣਾ ਇਵ ਪਲ੍ਲਵਮ੍
ਜੋ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਚੈਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ, ਜੋ ਅਸਥਿਰ ਹੈ—ਉਸਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਉਸਨੂੰ ਝੱਟ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਣ ਨਰਮ ਪੱਤਾ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ੍ਯਮਾਨਂ ਭਵਾਮ੍ਭੋਧੌ ਵਾਸਨਾਵੀਚਿਵੇਲ੍ਲਿਤਮ੍ । ਨਿਗਿਰਨ੍ਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਰਾਹਾ ਹਾਹਾਕ੍ਰਨ੍ਦਪਰਾਯਣਮ੍
ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਾਸਨਾ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਮਗਰਮੱਛ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਤੋ ਲਬ੍ਧਪਦਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਧਿਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ । ਨ ਹਰਨ੍ਤਿ ਵਿਕਲ੍ਪੌਘਾ ਜਲੌਘਾ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਪਰ ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ।
ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸੀਮਾਨ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਨਾਂ ਪਰੇ ਪਦੇ । ਤੇषਾਂ ਲਬ੍ਧਸ੍ਵਰੂਪਾਣਾਂ ਮੇਰੁਰ੍ ਏਵ ਤृਣਾਯਤੇ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵੀ ਘਾਸ ਦੇ ਤਣੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਜਗਜ੍ ਜਰਤ੍ਤृਣਲਵੋ ਵਿषਂ ਚਾਮृਤਮ੍ ਏਵ ਚ । ਕ੍ਸ਼ਣਃ ਕਲ੍ਪਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਸਮਤਾ ਤਤਚੇਤਸਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਪੁਰਾਣਾ ਘਾਹ, ਜ਼ਹਿਰ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਇੱਕ ਪਲ ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁਗ — ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।
ਸਂਵਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਜਗਦ੍ ਇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਮੁਦਿਤਬੁਦ੍ਧਯਃ । ਸਂਵਿਨ੍ਮਯਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਜਗਤ੍ਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਮੀ
ਜਦ ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅੰਦਰਲੇ ਸੰਸਾਰ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।
ਸਂਵਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਪਰਿਸ੍ਪਨ੍ਦੇ ਜਾਗਤੇ ਵਸ੍ਤੁਪਞ੍ਜਰੇ । ਕਿਂ ਹੇਯਂ ਕਿਮ੍ ਉਪਾਦੇਯਮ੍ ਇਹ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦੋ ਮੁਨੇਃ
ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਹਿਲਚਲ ਵਿਚ, ਜਾਗਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕੀ ਛੱਡਣਾ ਤੇ ਕੀ ਲੈਣਾ ਹੈ?
ਸਂਵਿਦ੍ ਏਵੇਦਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਾਂ ਤ੍ਯਜਾਨਘ । ਸਂਵਿਨ੍ਮਯਵਪੁਸ੍ ਸ੍ਫਾਰਃ ਕਿਂ ਜਹਾਸਿ ਕਿਮ੍ ਈਹਸੇ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਭ੍ਰਮ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ। ਜਦ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਕੀ ਛੱਡੇਗਾ ਤੇ ਕੀ ਲੱਭੇਗਾ?
ਯਦ੍ ਏਤਜ੍ ਜਾਯਤੇ ਭੂਮੇਰ੍ ਭਵਿष੍ਯਤ੍ ਪੇਲਵਾਙ੍ਕੁਰਃ । ਤਤ੍ ਸਂਵਿਦ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਥਤੇ ਤਥਾ ਨ ਤ੍ਵ੍ ਅਙ੍ਕੁਰੋ ऽਸ੍ਤਿ ਸਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅੰਕੁਰ ਉੱਗਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਹੀ ਝਲਕ ਹੈ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਅੰਕੁਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਆਦਾਵ੍ ਅਨ੍ਤੇ ਚ ਯਨ੍ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ऽਪਿ ਤਸ੍ਯ ਯਾ । ਕਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਾਲਲਵਂ ਦृष੍ਟਾ ਸਤ੍ਤਾਸੌ ਸਂਵਿਦੋ ਭ੍ਰਮਃ
ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਭਟਕਣ ਵਾਲੀ ਝੂਠੀ ਹਸਤੀਆਂ ਹੈ।
ਇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਧਿਯਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਾਵਾਭਾਵਾਨੁਪਾਤਿਨੀਮ੍ । ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗਸਂਵਿਦ੍ਭਾਰੂਪੋ ਭਵ ਭਾਵਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਜੋ ਮਨ ਹਸਤੀਆਂ ਤੇ ਅਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ; ਸਾਰੇ ਭਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਨਿਰਲੇਪ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬਣ ਜਾ।
ਕਾਯੇਨ ਮਨਸਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਕੇਵਲੈਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ ਅਪਿ । ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗਸ੍ ਸਨ੍ ਨ ਲਿਪ੍ਯਸੇ
ਸਰੀਰ, ਮਨ, ਬੁਧੀ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜੇ ਤੂੰ ਨਿਰਲੇਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਲੱਗੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।
ਗਤਸਙ੍ਗੇਨ ਮਨਸਾ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਨ ਲਿਪ੍ਯਸੇ । ਸੁਖਦੁਃਖੈਰ੍ ਮਹਾਬਾਹੋ ਮਨੋਰਥਦਸ਼ਾਸ੍ਵ੍ ਇਵ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੂੰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਵਾਹੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਮਨ ਉਲਝਦਾ ਨਹੀਂ।
ਗਤਸਙ੍ਗਮਤਿਃ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗਯष੍ਟਿਭਿਃ । ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ ਸੁਖੈਰ੍ ਦੁਃਖੈਰ੍ ਮਨੋਰਥਕਲਾਸ੍ਵ੍ ਇਵ
ਜਿਸ ਦੀ ਮਤ ਲਗਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲੱਗਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਗਤਸਙ੍ਗਮਨਾ ਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਏਤਦ੍ ਅਨ੍ਯਸ੍ਥਚਿਤ੍ਤਤ੍ਵਾਦ੍ ਬਾਲੇਨਾਪ੍ਯ੍ ਅਨੁਭੂਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਇਹ ਗੱਲ ਉਹ ਬੱਚਾ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਗਤਸਙ੍ਗਂ ਮਨੋ ਜਨ੍ਤੋਃ ਪਸ਼੍ਯਂਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਨ ਸ਼ृਣੋਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਸ਼੍ ਚ ਨ ਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍
ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਦਾ ਮਨ ਲਗਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ, ਛੁਹਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੁਹਦਾ।