ਯੇਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਚਾਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਬੁਧ੍ਯਤੇ । ਤਜ੍ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਜ੍ਞੇਯਾਦ੍ ਅਭਿਨ੍ਨਮ੍ ਇਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜਿਸ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਮੂਲ ਤੱਤ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਗਿਆਨ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰੋ ऽਧ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਙ੍ਗ ਵਿਦੁਰ੍ ਬੁਧਾਃ । ਜ੍ਞੇਯਮ੍ ਅਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਏਵਾਸ੍ਤਿ ਮਾਧੁਰ੍ਯਂ ਪਯਸੋ ਯਥਾ
ਸਿਆਣੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਤਮਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਮਝ-ਵਿਚਾਰ ਉਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨਸਮਾਲੋਕਃ ਪੁਮਾਞ੍ ਜ੍ਞੇਯਮਯਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਭਵਤ੍ਯ੍ ਆਪੀਤਮੈਰੇਯੋ ਮਦਾਨਨ੍ਦਮਯੋ ਯਥਾ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਮੌਜ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਦਸਦ੍ਰੂਪਮ੍ ਅਮਲਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਂ ਵਿਦੁਃ । ਜ੍ਞਾਨਾਧਿਗਮਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤਤ੍ ਸ੍ਵਯਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਸਿਆਣੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਉੱਚਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਤ ਅਤੇ ਅਸਤ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ ਉਦਿਤਾਨਨ੍ਦੋ ਨ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪਰਿਮਜ੍ਜਤਿ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਗਤਾਸਙ੍ਗਂ ਸਮ੍ਰਾਡਾਤ੍ਮੈਵ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਆਨੰਦ ਉਗ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ। ਜਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ, ਲਗਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ ਹृਦ੍ਯਸ਼ਬ੍ਦੇषੁ ਵੀਣਾਵਂਸ਼ਰਵਾਦਿषੁ । ਕਾਮਿਨ੍ਯਾਃ ਕਾਮਗੀਤੇषੁ ਸਮ੍ਭੋਗਮਣਿਤੇषੁ ਚ
ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸੁਹਣੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿਚ—ਜਿਵੇਂ ਵੀਂਨਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼—ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਰਸ ਭਰੇ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਸੁਆਦ ਵਿਚ,
ਵਸਨ੍ਤਮਦਮਤ੍ਤਾਨਾਂ षਟ੍ਪਦਾਨਾਂ ਸ੍ਵਨੇषੁ ਚ । ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਪ੍ਰਸਰਪੁष੍ਟੇषੁ ਜਲਦਸ੍ਤਨਿਤੇषੁ ਚ
ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਏ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਸਾਵਣ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਿਚ,
ਉਤ੍ਤਾਣ੍ਡਵਸ਼ਿਖਣ੍ਡੇषੁ ਕੇਕਾਕਲਰਵੇषੁ ਚ । ਰਣਿਤਾਮ੍ਭੋਜषਣ੍ਡੇषੁ ਸਾਰਸਕ੍ਵਣਿਤੇषੁ ਚ
ਜੰਗਲੀ ਨਾਚ ਦੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਵਿਚ, ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੁਲਾਹਟ ਵਿਚ, ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਸਾਰਸਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ,
ਕਰ੍ਤਰ੍ਯਾਦਿਕਰਾਨ੍ਤੇषੁ ਗਮ੍ਭੀਰਮੁਰਜੇषੁ ਚ । ਤਤਾਵਨਦ੍ਧਸੁषਿਰਚਿਤ੍ਰਵਾਦ੍ਯਸ੍ਵਨੇषੁ ਚ
ਕਰਤਬ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਅੰਤ ਦੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਡੰਗਰ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਡੋਲਕਾਂ ਦੇ ਵੱਜਣ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਵਾਲੇ ਵਾਦਯਾਂ ਦੀਆਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ,
ਕੇषੁਚਿਨ੍ ਨ ਨਿਬਧ੍ਨਾਤਿ ਰੂਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਮਧੁਰੇषੁ ਚ । ਰਣਿਤੇषੁ ਰਤਿਂ ਰਾਮ ਪਦ੍ਮੇष੍ਵ੍ ਇਵ ਨਿਸ਼ਾਕਰਃ
ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਫਸਦਾ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਰੁੱਖਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਿੱਠਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਨ ਭਾਉਂਦਾ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ।
ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ ਬਾਲਕਦਲੀਸ੍ਤਮ੍ਭਪਲ੍ਲਵਪਾਣਿषੁ । ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਮਨ੍ਦਾਰਲਤਾਸ੍ਤਬਕਸਦ੍ਮਸੁ
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਤੇ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ, ਜਾਂ ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਤੇ ਮੰਦਾਰ ਲਤਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ।
ਕੌਸ਼ੇਯਹਾਰਕੁਨ੍ਦੇਨ੍ਦੁਕਮਲੋਤ੍ਪਲਭੂਮਿषੁ । ਦ੍ਰਵਤ੍ਕਾਞ੍ਚਨਕਾਨ੍ਤੇषੁ ਨਿਤਮ੍ਬਸ੍ਤਨਬਾਹੁषੁ
ਰੇਸ਼ਮੀ ਬਿਸਤਰੇ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਚੰਬੇ, ਸਫੈਦ ਕਮਲ, ਨੀਲੇ ਉਤਪਲ, ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਚਮਕਦਾਰ ਨਾਰੀ ਦੇ ਕਮਰ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ।
ਊਰੁष੍ਵ੍ ਅਨਙ੍ਗਸਦਨਹੇਮਤੋਰਣਸ਼ੋਭਿषੁ । ਸੁਰਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕਨ੍ਯਾਙ੍ਗਲਤਾਨਨ੍ਦਨਕੇਲਿषੁ
ਜੋ ਪਿਆਰ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ, ਦੇਵੀਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਦੇ ਲਤਾ-ਵਾਂਗ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦਾ।
ਕੇषੁਚਿਨ੍ ਨ ਨਿਬਧ੍ਨਾਤਿ ਸ੍ਵਾਯਤ੍ਤੇष੍ਵ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸਕ੍ਤਧੀਃ । ਰਾਮ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਰਤਿਂ ਧੀਰੋ ਹਂਸੋ ਮਰੁਮਹੀष੍ਵ੍ ਇਵ
ਕਈ ਵਾਰ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬੇਪਰਵਾਹ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਮਨ ਰਾਮਾ, ਛੂਹਣ ਦੇ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਰੇਤ ਦੇ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ।
ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ ਪਿਣ੍ਡਖਰ੍ਜੂਰਕਦਮ੍ਬਪਨਸਾਦਿषੁ । ਮृਦ੍ਵੀਕੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਰੁਕਾਕ੍ਸ਼ੋਟਬਿਸਜਮ੍ਬੀਰਜਾਤਿषੁ
ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਖਜੂਰ, ਅੰਜੀਰ, ਕਦੰਬ, ਫਣਸ, ਅੰਗੂਰ, ਗੰਨੇ, ਆਮ, ਬੇਰੀ, ਕਮਲ ਦੇ ਜੜ, ਜਾਮੁਨ ਜਾਂ ਜੰਬੀਰਾ ਵਰਗੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦਾ।
ਮਦਿਰਾਮਧੁਮੈਰੇਯਮਾਰ੍ਦ੍ਵੀਕਾਸਵਭੂਤਿषੁ । ਦਧਿਕ੍ਸ਼ੀਰਘृਤਾਮਿਕ੍ਸ਼ਾਨਵਨੀਤੌਦਨੇषੁ ਚ
ਮਦਰਾ, ਸ਼ਹਿਦ, ਮੀਰ, ਅੰਗੂਰ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ, ਜਾਂ ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਘੀ, ਗੰਨਾ, ਤਾਜਾ ਮੱਖਣ, ਜਾਂ ਚਾਵਲ ਦੀ ਖੀਰ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦਾ।
षਡ੍ਰਸੇषੁ ਵਿਚਿਤ੍ਰੇषੁ ਲੇਹ੍ਯਪੇਯਵਿਲਾਸਿषੁ । ਫਲੇष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਨੇषੁ ਮੂਲੇषੁ ਸ਼ਾਕੇष੍ਵ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਮਿषੇषੁ ਚ
ਛੇ ਰਸਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਆਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਫਲਾਂ, ਪਕਾਏ ਹੋਏ ਚਾਵਲ, ਜੜਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਕੇषੁਚਿਨ੍ ਨ ਨਿਬਧ੍ਨਾਤਿ ਤृਪ੍ਤਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ ਅਸਕ੍ਤਧੀਃ । ਆਸ੍ਵਾਦਨਰਤਿਂ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ ਸ਼੍ਵਸ਼ਰੀਰਪਲੇष੍ਵ੍ ਇਵ
ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਲਗਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਆਦ ਦੇ ਮਜ਼ੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ—ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ ਯਮਚਨ੍ਦ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਰੁਦ੍ਰਵਿष੍ਣ੍ਵਬ੍ਜਜਾਦਿषੁ । ਮੇਰੁਮਨ੍ਦਰਕੈਲਾਸਸਹ੍ਯਦਰ੍ਦੁਰਸਾਨੁषੁ
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਯਮ, ਚੰਦ, ਇੰਦਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮੇਰੂ, ਮੰਦਰ, ਕੈਲਾਸ, ਸਹਿਆ, ਦਰਦੁਰ ਆਦਿ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਕੌਸ਼ੇਯਦਲਜਾਲੇषੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰਬਿਮ੍ਬਫਲਾਦਿषੁ । ਕਲ੍ਪਪਾਦਪਕੁਞ੍ਜੇषੁ ਦੇਵੀਦੋਲਾਵਿਲਾਸਿषੁ
ਉਹ ਰੇਸ਼ਮੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ, ਫਲਾਂ, ਕਲਪਵ੍ਰਖ਼ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਝੂਲਿਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵਟ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਰਤ੍ਨਕਾਞ੍ਚਨਕੁਡ੍ਯੇषੁ ਮਣਿਮੁਕ੍ਤਾਮਯੇषੁ ਚ । ਤਿਲੋਤ੍ਤਮੋਰ੍ਵਸ਼ੀਰਮ੍ਭਾਮੇਨਕਾਙ੍ਗਲਤਾਸੁ ਚ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹੀਰੇ-ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ, ਮੋਤੀ-ਮਾਣਕਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਜਾਂ ਤਿਲੋਤਮਾ, ਉਰਵਸ਼ੀ, ਰੰਭਾ, ਮੇਨਕਾ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਲਤਾਂ ਵੱਲ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਕੇषੁਚਿਦ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨਾਭਿਵਾਞ੍ਛਤ੍ਯ੍ ਅਸਕ੍ਤਧੀਃ । ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਮਨਾ ਮੌਨੀ ਮਾਨੀ ਸ਼ਤ੍ਰੁष੍ਵ੍ ਇਵਾਬਲਃ
ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰਾ, ਚੁੱਪ, ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ ਕੁਨ੍ਦਮਨ੍ਦਾਰਕਲ੍ਹਾਰਕੁਮੁਦਾਦਿषੁ । ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਪੁਨ੍ਨਾਗਕੇਤਕਾਗੁਰੁਜਾਤਿषੁ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁੰਦ, ਮੰਦਾਰਾ, ਕਲਹਾਰ, ਕੁਮੁਦ ਆਦਿ ਫੁੱਲਾਂ ਜਾਂ ਕਮਲ, ਨੀਲਕਮਲ, ਪੁਨਾਗਾ, ਕੇਤਕਾ, ਅਗਰ, ਜਾਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵੱਲ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਕਦਮ੍ਬਚੂਤਜਮ੍ਬੀਰਕਿਂਸ਼ੁਕਾਸ਼ੋਕਸ਼ਾਖਿषੁ । ਜਪਾਤਿਮੁਕ੍ਤਸੌਵੀਰਨਿਮ੍ਬਪਾਟਲਦਾਮਸੁ
ਉਹ ਕਦੰਬ, ਆਮ, ਜੰਬੀਰ, ਕਿੰਸ਼ੁਕ, ਅਸ਼ੋਕ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਜਾਂ ਜਪਾ, ਮੁਕਤਾ, ਸੌਵੀਰ, ਨਿੰਬ, ਪਾਟਲਾ ਦੇ ਹਾਰਾਂ ਵੱਲ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਕਰ੍ਪੂਰਰਜੋਮृਗਮਦੇषੁ ਚ । ਕਸ਼੍ਮੀਰਜਲਵਙ੍ਗੈਲਾਕਕ੍ਕੋਲਤਗਰਾਦਿषੁ
ਉਹ ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਦੀ ਧੂੜ, ਕੇਸਰ, ਪਾਣੀ, ਲਵੰਗ, ਇਲਾਈਚੀ, ਕੱਕੋਲ, ਤਗਰ ਆਦਿ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਕੇषੁਚਿਨ੍ ਨ ਨਿਬਧ੍ਨਾਤਿ ਸੌਗਨ੍ਧ੍ਯਰਤਿਮ੍ ਏਕਧੀਃ । ਸਮਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਅਵਿਕ੍ਸ਼ੋਭੀ ਮਧ੍ਵਾਮੋਦੇष੍ਵ੍ ਇਵ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਕਈ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਫਸਦਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਜਾਂ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ, ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਬ੍ਧੌ ਗੁਲੁਗੁਲਾਰਾਵੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਕਸ੍ਵਨੇ ਗਿਰੌ । ਨਿਨਦੇ ਚ ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਨ ਕ੍ਸ਼ੁਭ੍ਯਤਿ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ
ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਜਾਂ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਦਹਾੜ, ਉਸ ਨੂੰ ذਰਾ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ,
ਮਤ੍ਤਮਾਤਙ੍ਗਬृਂਹਾਸੁ ਵੇਤਾਲਵਲਨਾਸੁ ਚ । ਪਿਸ਼ਾਚਯਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਾਸੁ ਨ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ ਕਮ੍ਪਤੇ
ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਭੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੰਗਲੀ ਨਚਾਂ, ਜਾਂ ਪਿਸਾਚ ਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼ਨਿਸ੍ਵਨਘੋषੇਣ ਨਗਾਸ੍ਫੋਟਰਵੇਣ ਚ । ਐਰਾਵਣਨਿਨਾਦੇਨ ਸਾਮ੍ਯਧ੍ਯਾਨਾਨ੍ ਨ ਕਮ੍ਪਤੇ
ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਜਾਂ ਐਰਾਵਤ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਧਿਆਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।
ਵਹਤ੍ਕ੍ਰਕਚਕਾषੇਣ ਸ਼ਿਤਾਸਿਦਲਨੇਨ ਚ । ਸ਼ਿਲਾਸ਼ਨਿਨਿਪਾਤੇਨ ਕਮ੍ਪਤੇ ਨ ਸ੍ਵਰੂਪਤਃ
ਚਾਹੇ ਆਰੀ ਦੀ ਘਸਾਈ ਹੋਵੇ, ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵੱਜਣ, ਉਸ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਝਟਕਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।