ਸੁਖਦੁਃਖਕ੍ਸ਼ਯਕਰਂ ਮਹਾਨਨ੍ਦੈਕਸਾਧਨਮ੍ । ਮੋਕ੍ਸ਼ੋਪਾਯਮ੍ ਇਤੋ ਰਾਮ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਂ ਇਮਂ ਸ਼ृਣੁ
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਸੁਣ, ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਨੰਦ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਮਾਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਥਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਹ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ ਵਿਵੇਕਿਭਿਃ । ਪਦਂ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਨਿਰ੍ਦੁਃਖਂ ਨਾਸ਼ੋ ਯਤ੍ਰ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ, ਸਾਰੇ ਸਮਝਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਸੁਣੇਂਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਉਹ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਇਦਮ੍ ਉਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾਕਲ੍ਪੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ । ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਕ੍ਸ਼ਯਕਰਂ ਪਰਮਾਸ਼੍ਵਾਸਨਂ ਧਿਯਃ
ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੇਨੋਕ੍ਤਂ ਕਾਰਣੇਨੇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ । ਕਥਂ ਚ ਭਵਤਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਏਤਤ੍ ਕਥਯ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੇ, ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ? ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤਵਿਲਾਸਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਗਸ੍ ਸਰ੍ਵਸਂਸ਼੍ਰਯਃ । ਚਿਦਾਕਾਸ਼ੋ ऽਵਿਨਾਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਦੀਪਸ੍ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤੁषੁ
ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਅਕਾਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਬੇਅੰਤ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਕਰਦਾ ਚਿਰਾਗ।
ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਸ੍ਪਨ੍ਦਸਮਾਕਾਰਾਤ੍ ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਅਜਾਯਤ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਨਰਸਾਪੂਰਾਤ੍ ਤਰਙ੍ਗਸ੍ ਸਾਗਰਾਦ੍ ਇਵ
ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਹਿਲਣ ਤੇ ਨਿਹਲਣ ਤੋਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹਿਲਦੇ ਰਸ ਵਿਚੋਂ ਉੱਠਦੀ ਹੈ।
ਸੁਮੇਰੁਕਰ੍ਣਿਕਾਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਦਿਗ੍ਦਲਾਦ੍ ਧृਦਯਾਮ੍ਬੁਜਾਤ੍ । ਤਾਰਕਾਕੇਸਰਵਤਃ ਪਰਮੇष੍ਠੀ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਸੁਮੇਰੁ ਪਹਾੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਕੌਲ ਦੇ ਦਿਲ-ਫੁੱਲ ਤੋਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਦਿਲ-ਫੁੱਲ ਤੋਂ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਕੇਸਰਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉੱਚਾ ਸਰਜਣਹਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਵੇਦਵੇਦਾਰ੍ਥਦੇਵੇਸ਼ਮੁਨਿਮਣ੍ਡਲਮਾਲਿਤਮ੍ । ਸੋ ऽਸृਜਤ੍ ਸਕਲਂ ਸਰ੍ਗਂ ਵਿਕਲ੍ਪੌਘਂ ਯਥਾ ਮਨਃ
ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਮਨ ਵਾਂਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਦਾਂ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਜਮ੍ਬੁਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਕੋਣੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍षੇ ਭਾਰਤਨਾਮਨਿ । ਸ ਸਸਰ੍ਜ ਜਨਂ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ ਆਧਿਵ੍ਯਾਧਿਪਰਿਪ੍ਲੁਤਮ੍
ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੇ ਇਕ ਕੋਨੇ 'ਭਾਰਤ' ਨਾਮ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੁੱਖ, ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ।
ਭਾਵਾਭਾਵਵਿषਣ੍ਣਾਰ੍ਥਮ੍ ਉਤ੍ਪਾਤਧ੍ਵਂਸਤਤ੍ਪਰਮ੍ । ਸਰ੍ਗੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਭੂਤਜਾਤੀਨਾਮ੍ ਆਪ੍ਯਾਯਨਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਜੋ ਜੀਵ ਆਵ-ਜਾਵ ਅਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਤੇ ਨਾਸ ਵੱਲ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਬਣਾਇਆ।
ਜਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਦੁਃਖਂ ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਕਲਲੋਕਕृਤ੍ । ਜਗਾਮ ਕਰੁਣਾਮ੍ ਈਸ਼ਃ ਪੁਤ੍ਰਦੁਃਖਾਦ੍ ਯਥਾ ਪਿਤਾ
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਰਜਣਹਾਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਕ ਏਤੇषਾਂ ਹਤਾਸ਼ਾਨਾਂ ਦੁਃਖਸ੍ਯਾਨ੍ਤੋ ਹਤਾਯੁषਾਮ੍ । ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਏਕਾਗ੍ਰਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਭੂਤਪਃ
ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ ਤੇ ਸੋਚਿਆ: 'ਇਹ ਨਿਰਾਸ਼, ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਮੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?'
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਸਰ੍ਜ ਪੁਨਰ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਃ । ਤਪੋ ਧਰ੍ਮਂ ਚ ਦਾਨਂ ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਚੈਵ ਹ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਦਇਆਲੁ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੁੜ ਤਪ, ਧਰਮ, ਦਾਨ, ਸਚਾਈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਏਤਤ੍ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ ਦੇਵਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਭੂਤਕृਤ੍ । ਪੁਂਸਾਂ ਨਾਨੇਨ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਦੁਃਖਸ੍ਯਾਨ੍ਤ ਇਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: 'ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।'
ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਨਾਮ ਪਰਮਂ ਸੁਖਂ ਯੇਨ ਪੁਨਰ੍ ਜਨਃ । ਨ ਜਾਯਤੇ ਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਤਜ੍ ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ ਏਵ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਨਿਰਵਾਣ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰੋਤ੍ਤਰਣੇ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ ਉਪਾਯੋ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਏਵ ਹਿ । ਤਪੋ ਦਾਨਂ ਤਥਾ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਅਣੂਪਾਯਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਜੀਵ ਲਈ ਗਿਆਨ ਹੀ ਸਚਾ ਰਸਤਾ ਹੈ; ਤਪ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਛੋਟੇ ਸਹਾਇਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ ਤਾਵਦ੍ ਦੁਃਖਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਜਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਰਂ ਤਰਣੋਪਾਯਮ੍ ਆਸ਼ੁ ਪ੍ਰਕਟਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਇਸ ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਮੈਂ ਸਿੱਧਾ ਰਸਤਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਮਲਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਮਨਸਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਲ੍ਪ੍ਯ ਮਾਮ੍ ਉਤ੍ਪਾਦਿਤਵਾਨ੍ ਇਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਕੁਤੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਏਵਾਸ਼ੁ ਤਤੋ ऽਹਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ । ਪਿਤੁਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਸ਼੍ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ ਊਰ੍ਮੇਰ੍ ਊਰ੍ਮਿਰ੍ ਇਵਾਨਘ
ਕਿਤੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਕਮਣ੍ਡਲੁਧਰੋ ਨਾਥਸ੍ ਸਕਮਣ੍ਡਲੁਨਾ ਮਯਾ । ਸਾਕ੍ਸ਼ਮਾਲਸ੍ ਸਾਕ੍ਸ਼ਮਾਲਂ ਸ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਭਿਵਾਦਿਤਃ
ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਘੜਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਹ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਹਿ ਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਮਾਮ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਸ੍ਵਾਬ੍ਜਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਦਲੇ । ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ऽਭ੍ਰ ਇਵ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਂ ਯੋਜਯਾਮ੍ ਆਸ ਪਾਣਿਨਾ
ਉਹ ਨੇ ਮੈਨੂੰ 'ਆ, ਪੁੱਤਰ' ਕਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਕਮਲ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਪੰਖੜੀ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟਾ ਬੱਦਲ ਚੰਦ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋੜ ਲਿਆ।
ਮृਗਕृਤ੍ਤਿਪਰੀਧਾਨੋ ਮृਗਕृਤ੍ਤਿਨਿਜਾਮ੍ਬਰਮ੍ । ਮਾਮ੍ ਉਵਾਚ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ ਹਂਸਸ੍ ਸਾਰਸਂ ਯਥਾ
ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਆਪਣਾ ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਲ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਕਮਲ ਨੂੰ, ਮੈਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਾਤ੍ਰਂ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਚੇਤੋ ਵਾਨਰਚਞ੍ਚਲਮ੍ । ਅਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਵਿਸ਼ਤੁ ਸ਼ਸ਼ਸ਼੍ ਸ਼ਸ਼ਧਰਂ ਯਥਾ
ਇਕ ਪਲ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਵਾਂਗੂ ਬਾਂਦਰ ਵਾਂਗ ਚਲਾਕ ਹੋ ਕੇ, ਅਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ 'ਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਛਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਤੇਨਾਸ਼ੁ ਸ਼ਪ੍ਤਸ੍ ਸਨ੍ ਵਿਚਾਰਸਮਨਨ੍ਤਰਮ੍ । ਅਹਂ ਵਿਸ੍ਮृਤਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍ ਅਮਲਂ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਹ ਵਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਵਰੂਪ ਭੁੱਲ ਗਿਆ।
ਅਥਾਹਂ ਦੀਨਤਾਂ ਯਾਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਯਾ ਧਿਯਾ । ਦੁਃਖਸ਼ੋਕਾਭਿਸਨ੍ਤਪ੍ਤੋ ਜਾਤੋ ਜਨ ਇਵਾਧਮਃ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦ ਮੇਰਾ ਮਨ ਜਾਗਰੂਕ ਸੀ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਗਮੀ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜੇ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ।
ਕष੍ਟਂ ਸਂਸਾਰਨਾਮਾਯਂ ਦੋषਃ ਕਥਮ੍ ਇਵਾਗਤਃ । ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਵਾਨ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤੂष੍ਣੀਮ੍ ਏਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਨਾਂ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਕਿਵੇਂ ਆਈ? ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠਾ।
ਅਥਾਭ੍ਯਧਾਤ੍ ਸ ਮਾਂ ਤਾਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਕਿਂ ਦੁਃਖਵਾਨ੍ ਅਸਿ । ਦੁਃਖੋਪਘਾਤਂ ਮਾਂ ਪृਚ੍ਛ ਸੁਖੀ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਉਦਾਸ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਦੁੱਖ ਦਾ ਇਲਾਜ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹੇਗਾ।'
ਤਤਃ ਪृष੍ਟਸ੍ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਯਾ ਸਕਲਲੋਕਕृਤ੍ । ਹੈਮਪਦ੍ਮਦਲਸ੍ਥੇਨ ਸਂਸਾਰਵ੍ਯਾਧਿਭੇषਜਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੱਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਦਿੱਤਾ।
ਕਥਂ ਨਾਮ ਮਹਦ੍ ਦੁਃਖਮ੍ ਅਯਂ ਸਂਸਾਰ ਆਗਤਃ । ਕਥਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ ਇਤਿ ਪृष੍ਟੇਨ ਤੇਨ ਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ? ਤੇ ਜੀਵ ਲਈ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਤਜ੍ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸੁਬਹੁ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯਜ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪਾਵਨਂ ਪਰਮ੍ । ਅਹਂ ਪਿਤੁਰ੍ ਅਪਿ ਪ੍ਰਾਯਃ ਕਿਲਾਧਿਕ ਇਵ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ ਜਾਪਦਾ ਹਾਂ।