ਮਹਤਾਂ ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤਾਨਾਂ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਈਪ੍ਸਿਤਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯਾਤਾਨਾਂ ਨੋਪਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਯਃ
ਜੋ ਮਹਾਨ, ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ, ਸੱਚੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਿੱਧੀਆਂ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ।
ਅਯਂ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਸਾ ਤਨੁਃ । ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦੈਰ੍ ਨ ਕਥਂ ਭੁਕ੍ਤਾ ਕਥਂ ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਾ ਨ ਭੂਤਲੇ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਹੈ: ਵੀਤਹਵਿਆ ਦੀ ਦੇਹ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਖਾਈ ਗਈ, ਅਤੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੜੀ?
ਤਦੈਵ ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ऽਸੌ ਕਥਂ ਚ ਨ ਗਤਃ ਪ੍ਰਭੋ । ਵਿਦੇਹਮੁਕ੍ਤਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਥਾਵਦ੍ ਇਤਿ ਮੇ ਵਦ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵੀਤਹਵਯ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਬਿਨਾ-ਦੇਹੀ ਮੁਕਤੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਾਈ, ਪ੍ਰਭੂ? ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਯਾ ਸਂਵਿਦ੍ ਵਲਿਤਾ ਸਾਧੋ ਵਾਸਨਾਮਲਤਨ੍ਤੁਨਾ । ਸੁਖਦੁਃਖਦਸ਼ਾਦਾਹਭਾਗਿਨੀ ਭਵਤੀਹ ਸਾ
ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਚੇਤਨਾ ਜੋ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਅਤੇ ਜਾਗਣ ਆਦਿ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਬਰੀਕ ਡੋਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਵਾਸਨਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਂਵਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮਯੀ ਤੁ ਯਾ । ਤਨੁਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਤਚ੍ਛੇਦੇ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਨੇਹ ਹਿ ਕੇਚਨ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਹ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ।
ਸ਼ृਣੁ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਯਾ ਯੋਗਿਤਨੁਸ਼੍ ਛੇਦਾਦਿਭਿਰ੍ ਭ੍ਰਮੈਃ । ਨਾਕ੍ਰਮ੍ਯਤੇ ਮਹਾਬਾਹੋ ਬਹੁਵਰ੍षਸ਼ਤੈਰ੍ ਅਪਿ
ਸੁਣੋ, ਕਿਹੜੀ ਤਰਕ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਯੋਗੀ ਦੀ ਦੇਹ ਕੱਟਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਉਲਝਣਾਂ ਨਾਲ, ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਚੇਤਃ ਪਦਾਰ੍ਥੇ ਪਤਤਿ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਦਾ ਯਦਾ । ਤਨ੍ਮਯਂ ਤਦ੍ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਦਾ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਹੀ ਸੁਰਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾ ਦृष੍ਟਾਰਿ ਹਿ ਮਨੋ ਵਿਕਾਰਮ੍ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ । ਦृष੍ਟਮਿਤ੍ਰਂ ਚ ਹृਦ੍ਯਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵਾਭਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਾਗਦ੍ਵੇषਵਿਹੀਨੇ ਤੁ ਪਥਿਕੇ ਪਾਦਪੇ ਗਿਰੌ । ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਰਾਗਵਿਦ੍ਵੇषਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨੁਭੂਯਤੇ
ਪਰ ਜਿਸ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਲਗਾਵ ਜਾਂ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਦਰਖ਼ਤ ਹੇਠਾਂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਅਲਗਾਪਣ ਤੇ ਵੈਰ-ਰਹਿਤ ਭਾਵਨਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮृष੍ਟੇ ਲੌਲ੍ਯਮ੍ ਉਪਾਦਤ੍ਤੇ ਦੁਰ੍ਭੋਜ੍ਯੇ ਯਾਤਿ ਨਸ੍ਪृਹਾਮ੍ । ਵੈਰਸ੍ਯਂ ਯਾਤਿ ਕਟੁਨਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨੁਭੂਯਤੇ
ਸੁਆਦਲੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਮਨ ਵਿਚ ਲਾਲਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਾੜੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਕੋਈ ਚਾਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤੇ ਕੜਵੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਨਫ਼ਰਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮਸਂਵਿਦ੍ਵਿਲਾਸਾਢ੍ਯੇ ਯਦ੍ ਯਦਾ ਯੋਗਿਦੇਹਕੇ । ਹਿਂਸ੍ਰਂ ਚੇਤਃ ਪਤਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਸਮਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਤਤ੍ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਯੋਗੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਸਮਾਨ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਖੇਡ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਮਨ ਕਿਸੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਫੌਰਨ ਹੀ ਠੰਢ-ਚਿੱਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਂ ਸਦ੍ਭਾਵਮੁਕ੍ਤਤ੍ਵਾਚ੍ ਛੇਦਾਦੌ ਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਪਾਨ੍ਥੋ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪਥਿ ਗ੍ਰਾਮੇ ਯਥਾ ਗ੍ਰਾਮੀਣਕਰ੍ਮਣਿ
ਸਮਾਨ ਭਾਵ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਕੱਟਣ-ਵਗੈਰਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਹੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਯੋਗਿਦੇਹਸਮੀਪਾਤ੍ ਤੁ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਹਿਂਸ੍ਰਤਾਮ੍ । ਯਦ੍ ਯਦ੍ ਭਵਤਿ ਤਤ੍ਰਾਸ਼ੁ ਤਥਾਰੂਪਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਯੋਗੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਉਥੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫੌਰਨ ਹੀ ਉਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਹਿਂਸ੍ਰੈਰ੍ ਮृਗਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸਿਂਹਕੀਟਸਰੀਸृਪੈਃ । ਨ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਤਨੁਰ੍ ਭੂਤਲਸ਼ਾਯਿਨੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ—ਹਿਰਣ, ਬਾਘ, ਸਿੰਘ, ਕੀੜੇ ਤੇ ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ—ਦੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭੂਤਲ ਤੇ ਪਿਆ ਵਿਤਹਵਯਾ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸਂਵਿਤ੍ ਕਾष੍ਠਲੋष੍ਟੋਪਲਾਦਿਕੇ । ਸਤ੍ਤਾਸਾਮਾਨ੍ਯਰੂਪੇਣ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਬਾਲਮੂਕਵਤ੍
ਸਮਝ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ — ਲੱਕੜ, ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਵੀ — ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਗੂੰਗੇ ਵਾਂਗ ਅਣਜਾਣੀ ਹੋਈ।
ਪੋਪ੍ਲੂਯਮਾਨਾ ਤਰਲਾ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਤਨ੍ਵੀ ਪੁਰ੍ਯष੍ਟਕੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਂ ਜਲੇष੍ਵ੍ ਇਵ
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਤੇ ਛਣਭੰਗੀ ਪਰਛਾਂਈ ਵਾਂਗ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਰਛਾਂਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਭੂਜਲਵਾਯ੍ਵਗ੍ਨਿਸਂਵਿਤ੍ਤ੍ਯਾ ਸਮਰੂਪਯਾ । ਨ ਵਿਕਾਰਂ ਤਨੁਰ੍ ਨੀਤਾ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਰਾਘਵ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਘਵ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸਮਝ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ ਚ ਸ਼ृਣੁ ਹੇ ਰਾਮ ਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ਨਾਸ਼ਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍ । ਵਿਕਾਰਸ੍ਯ ਚ ਚਿਤ੍ਤੋਤ੍ਥੋ ਵਾਤਜੋ ਵਾ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤੌ
ਹੋਰ ਸੁਣੋ, ਰਾਮਾ: ਹਿਲਚਲ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤੇ ਬਦਲਾਅ ਮਨ ਤੋਂ ਜਾਂ ਹਵਾ ਤੋਂ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣਤਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਤ੍ ਤਚ੍ਛਾਨ੍ਤੌ ਤੇ ਦृषਤ੍ਸਮਾਃ । ਯਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾ ਧਾਰਣਯਾ ਤੇਨਾਨष੍ਟਾਸ੍ਯ ਸਾ ਤਨੁਃ
ਜੀਵਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹਿਲਚਲ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਹਿਲਚਲ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰੋਕ ਕੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਸਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ਼੍ ਚੇਤਸੋ ਵਾਤਜੋ ऽਥ ਵਾ । ਨ ਯਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਦੂਰਸ੍ਥੌ ਵਿਕृਤਿਕ੍ਸ਼ਯੌ
ਜੇ ਮਨ ਜਾਂ ਹਵਾ ਦੀ ਕੋਈ ਹਿਲਚਲ, ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ, ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਬਦਲਾਅ ਤੇ ਨਾਸ ਦੂਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਸ੍ਪਨ੍ਦੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦਾਂ ਵਰ । ਧਾਤਵਸ੍ ਸਂਸ੍ਥਿਤਿਂ ਦੇਹੇ ਨ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਕਦਾਚਨ
ਜਦੋਂ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀ ਹਿਲਚਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤਾਂ ਦੇਹ ਦੇ ਤੱਤ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।
ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਦੇਹਗੇਹਸ੍ਥੇ ਪ੍ਰਸ੍ਪਨ੍ਦੇ ਚਿਤ੍ਤਵਾਤਯੋਃ । ਧਾਤਵੋ ਮੈਰਵਂ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸਂਸ੍ਤਮ੍ਭਿਤਾਤ੍ਮਕਾਃ
ਜਦੋਂ ਦੇਹ ਦਾ ਘਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਹਵਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਹ ਦੇ ਤੱਤ ਪਾਰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਡੋਲ ਤੇ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਦृਢਾ ਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਦਾਰੂਣਾਮ੍ ਇਵ ਧੀਰਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਾਨਾਮ੍ ਅਚੋਪਤਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਹਿਲਚਲ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੱਕੀ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਹਰ ਹਿੱਸਾ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦੇਹਾ ਜਗਤਿ ਯੋਗਿਨਾਮ੍ । ਨ ਕ੍ਲਿਦ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਭਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ऽਭਗ੍ਨਵਜ੍ਰਲਵਾ ਇਵ
ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੜਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਟੁੱਟਦੇ ਹਨ, ਅਟੁੱਟ ਹੀਰੇ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਾਂਗ।
ਤਦੈਵ ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ऽਸੌ ਸ਼ृਣੁ ਕਿਂ ਨੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਵਾਨ੍ । ਦੇਹਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੋ ਜ੍ਞਾਤਜ੍ਞੇਯਤਯਾ ਪਰਃ
ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਵੀਤਹਵਯਾ, ਸੁਣ: ਉਹ ਕਿਉਂ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ? ਜੋ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਇਕਤਾ ਸਮਝ ਲਈ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯੇ ਹਿ ਵਿਜ੍ਞਾਤਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਵੀਤਰਾਗਾ ਮਹਾਧਿਯਃ । ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗ੍ਰਨ੍ਥਯਸ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ ਤਨੌ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਜੋ ਰਾਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ—ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਵਾਪਿ ਚ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਾਨ੍ਯ੍ ਐਹਿਕਾਨਿ ਵਾ । ਵਾਸਨਾ ਵਾ ਨ ਤੇषਾਂ ਤਚ੍ ਚੇਤੋ ਨਿਯਮਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਹੇ ਕਰਮ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦਾ, ਜਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਹੋਣ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਐਸੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਤੇਨ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦਾਂ ਤਾਤ ਕਾਕਤਾਲੀਯਵਨ੍ ਮਨਃ । ਯਦ੍ ਯਦ੍ ਭਾਵਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਤਤ੍ ਤਦ੍ ਆਸ਼ੁ ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਕੌਏ ਵਾਂਗ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਕਤਾਲੀਯਯੋਗੇਨ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਸਂਵਿਦਾ । ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਜੀਵਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਤਦ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਸ੍ਥਿਰੀਕृਤਮ੍
ਕੌਏ-ਨਾਰੀਅਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਗਦੀ ਹੋਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੁਰੰਤ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ।
ਯਦਾ ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਿਦੇਹੋਨ੍ਮੁਖਤਾਂ ਗਤਾ । ਤਦਾ ਵਿਦੇਹਮੁਕ੍ਤੋ ऽਭੂਦ੍ ਅਸੌ ਸ੍ਵਾਤਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬੁਝਣ ਦੇਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵੱਲ ਮੁੜੀ, ਤਦ ਉਹ ਦੇਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਿਆ।