ਤਤੋ ਜਹੌ ਤਮੋਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਮ੍ ਇਵਾਨ੍ਤਰੇ । ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਤ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਦ੍ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਕੋਪਲਵਂ ਯਥਾ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਉਠੀ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਝਲਕ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਂ ਤਤਸ੍ ਤੇਜੋ ਨਿਮੇषਾਰ੍ਧਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਸਃ । ਜਹੌ ਬਭੂਵ ਚ ਤਦਾ ਨ ਤਮੋ ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਚਮਕ ਨੂੰ ਅੱਧੀ ਪਲ ਲਈ ਵਿਚਾਰਿਆ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾ ਹਨੇਰਾ ਸੀ, ਨਾ ਰੌਸ਼ਨੀ।
ਤਾਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਾਮ੍ ਅਥਾਸਾਦ੍ਯ ਮਨਸਾ ਤਨ੍ ਮਨਸ੍ਤृਣਮ੍ । ਸ੍ਫੁਰਿਤਂ ਨ ਮਨਾਗ੍ ਏਵ ਨਿਮੇषਾਰ੍ਧਾਦ੍ ਅਸ਼ਾਤਯਤ੍
ਉਹ ਹਾਲਤ ਪਾ ਕੇ, ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਘਾਹ ਵਾਂਗ ਬੇਮੁੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਅੱਧੀ ਪਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ऽਙ੍ਗਸਂਵਿਦਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਮ੍ ਉਪਾਗਤਾਮ੍ । ਸਦ੍ਯੋਜਾਤਸ਼ਿਸ਼ੁਜ੍ਞਾਨਸਮਾਮ੍ ਅਕਲਨਾਮਲਾਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਤੇ ਸਾਫ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਨਵਜਾਤ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਜਾਂ ਦਾਗ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਨਿਮੇਸ਼ਾਰ੍ਧਾਰ੍ਧਭਾਗੇਨ ਕਾਲੇਨਾਕਲਨਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਜਹੌ ਚਿਤਸ਼੍ ਚੇਤ੍ਯਦਸ਼ਾਂ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ਼ਕ੍ਤਿਮ੍ ਇਵਾਨਿਲਃ
ਅੱਖ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਝਪਕ ਦੇ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ, ਚਿੱਤ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਆਪਣੀ ਹਿਲਚਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀਪਦਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਸਤ੍ਤਾਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮਕਂ ਤਤਃ । ਸੁषੁਪ੍ਤਪਦਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਤਸ੍ਥੌ ਮੇਰੁਰ੍ ਇਵਾਚਲਃ
ਫਿਰ, ਪਸ਼ਯੰਤੀਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਵਜੂਦ ਦੀ ਮਿਆਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ ਸੁषੁਪ੍ਤਸਂਸ੍ਥਾਨਸ੍ਥਿਤ੍ਯਾ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੁਰ੍ ਮਨਾਕ੍ । ਸੁषੁਪ੍ਤੇ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਤੁਰ੍ਯਰੂਪਮ੍ ਉਪਾਯਯੌ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਟਿਕ ਕੇ, ਉਹ ਸਰਵਣ, ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਮਜਬੂਤੀ ਪਾ ਕੇ, ਚੌਥੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਿਰਾਨਨ੍ਦੋ ऽਪਿ ਸਾਨਨ੍ਦਸ੍ ਸਚ੍ ਚਾਸਚ੍ ਚਾਪਿ ਤਤ੍ਰ ਸਃ । ਆਸੀਨ੍ ਨਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸ੍ ਤਿਮਿਰਂ ਤਥਾ
ਉਥੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੀ; ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਵੀ ਸੀ ਤੇ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦ ਵੀ; ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਕੁਝ ਸੀ; ਚਾਨਣ ਵੀ ਸੀ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਵੀ।
ਅਚਿਨ੍ਮਯਂ ਚਿਨ੍ਮਯਂ ਚ ਨੇਤਿ ਨੇਤਿ ਯਦ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਤਤ੍ ਤਤਸ੍ ਸਮ੍ਬਭੂਵਾਸੌ ਮਦ੍ਗਿਰਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਗੋਚਰਃ
ਜੋ ਨ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਨ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, 'ਇਹ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਨਹੀਂ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਓਥੋਂ ਉਭਰਿਆ, ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ।
ਤਦ੍ ਅਸੌ ਸੁषਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪਦਂ ਪਰਮਪਾਵਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵਭਾਵਾਨ੍ਤਰਗਤਮ੍ ਅਭੂਤ੍ ਸਰ੍ਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਉਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ, ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਵੱਖਰੇਪਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਯਚ੍ ਛੂਨ੍ਯਵਾਦਿਨਾਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਮ੍ । ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨਵਿਦਾਂ ਯਦ੍ ਅਮਲਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਾਲੀਪਣ ਦੇ ਵਾਦੀ ਖਾਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਹਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਮਲ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪੁਰੁषਸ੍ ਸਾਙ੍ਖ੍ਯਦृष੍ਟੀਨਾਮ੍ ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਯੋਗਵਾਦਿਨਾਮ੍ । ਸ਼ਿਵਸ਼੍ ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਙ੍ਕਾਨਾਂ ਕਾਲਃ ਕਾਲਕਵਾਦਿਨਾਮ੍
ਸਾਂਖਿਆ ਦੇ ਵਿਚਾਰਕਾਂ ਲਈ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਯੋਗ ਸਿਖਿਆ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਾਦੀਆਂ ਲਈ ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਤ੍ਮਨਸ੍ ਤਦ੍ਵਿਦੁषਾਂ ਨੈਰਾਸ਼੍ਯਂ ਤਾਦृਸ਼ਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਮਧ੍ਯਂ ਮਾਧ੍ਯਮਿਕਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਸ਼ਮਚੇਤਸਾਮ੍
ਆਤਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਤਮ ਹੀ ਹੈ, ਨਿਰਲੇਪ ਜੀਵਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨਿਰਲੇਪਤਾ ਹੀ ਹੈ, ਮੱਧਮ ਰਾਹ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੱਧਮ ਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਹੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤੋ ਯਤ੍ ਸਰ੍ਵਹृਦਯਾਨੁਗਮ੍ । ਯਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਾਰ੍ਵਂ ਯਤ੍ ਸਤ੍ ਤਤ੍ ਸਦ੍ ਅਸੌ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਨਿਸਕਰਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਦਿਲ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ, ਹਰ ਥਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚਮੁਚ ਅਸਲ ਹੈ—ਉਹੀ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਨਿष੍ष੍ਯਨ੍ਦੋ ਦੀਪਂ ਯਤ੍ ਤੇਜਸਾਮ੍ ਅਪਿ । ਸ੍ਵਾਨੁਭੂਤ੍ਯੇਕਮਾਨਂ ਯਤ੍ ਤਤ੍ ਤਤ੍ ਤਤ੍ ਤਦ੍ ਅਸੌ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਕਦੇ ਨਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਹੀ, ਉਹੀ, ਉਹੀ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਏਕਂ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਅਨੇਕਂ ਚ ਸਾਞ੍ਜਨਂ ਚ ਨਿਰਞ੍ਜਨਮ੍ । ਯਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਅਸਰ੍ਵਂ ਚ ਤਤ੍ ਤਤ੍ ਤਤ੍ ਤਦ੍ ਅਸੌ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਇੱਕ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਅਨੇਕ ਵੀ, ਰੰਗੀਨ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਨਿਰਰੰਗ ਵੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੀ—ਉਹੀ, ਉਹੀ, ਉਹੀ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਜਮ੍ ਅਜਰਮ੍ ਅਨਾਦ੍ਯਮ੍ ਆਦ੍ਯਮ੍ ਏਕਂ ਪਦਮ੍ ਅਕਲਂ ਸਕਲਂ ਚ ਨਿष੍ਕਲਂ ਚ । ਸ੍ਥਿਤ ਇਤਿ ਸ ਤਦਾ ਨਭਸ੍ਸ੍ਵਰੂਪਾਦ੍ ਅਪਿ ਵਿਮਲਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਃ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ
ਜੋ ਨਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ, ਨਾ ਮਰਦਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੈ, ਇਕੋ ਹੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਨਾ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੈ, ਹਿੱਸੇ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਿਨਾ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਵੀ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸਥਾ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਂਸृਤਿਸੀਮਾਨ੍ਤਂ ਦੁਃਖਾਬ੍ਧੇਃ ਪਾਰਮ੍ ਆਗਤਃ । ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ਼੍ ਸ਼ਸ਼ਾਮੈਵਮ੍ ਅਪੁਨਰ੍ਮਨਸੇ ਮੁਨਿਃ
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵੀਤਹਵਯਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਥੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਹਿ ਪਰਾਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮ੍ ਆਗਤੇ । ਪਯਃਕਣ ਇਵਾਮ੍ਭੋਧੌ ਸ੍ਵੇ ਪਦੇ ਪਰਿਣਾਮਿਨਿ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੰਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ।
ਤਥੈਵ ਤਿष੍ਠਨ੍ ਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ ਸ ਕਾਯੋ ਮ੍ਲਾਨਿਮ੍ ਆਯਯੌ । ਅਨ੍ਤਰ੍ ਵਿਰਸਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षਾਨ੍ਤਪਰ੍ਣਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾ ਹਿਲੇ ਹੋਏ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਅੰਦਰੋਂ ਸੁਆਦ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ।
ਤਸ੍ਯ ਦੇਹਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹृਨ੍ਨੀਡਮ੍ ਆਯਯੁਃ । ਪ੍ਰੋਡ੍ਡੀਯ ਪ੍ਰਾਣਵਿਹਗਾ ਯਨ੍ਤ੍ਰੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਮਵਨ੍ ਨਭਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ-ਰੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ, ਜੀਵਨ-ਪੰਛੀਆਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਘੋਂਸਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਸ਼ੀਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਏ ਪੱਥਰ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਪਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਭੂਤੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਸਕਲਾਨ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਮਾਂਸਾਸ੍ਥਿਯਨ੍ਤ੍ਰਂ ਦੇਹਸ੍ ਤੁ ਵਨਾਵਨਿਤਲੇ ऽਵਸਤ੍
ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਏ; ਮਾਸ, ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਪਿਆ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਚਿਦਰ੍ਣਵਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਚਿਦ੍ ਧਾਤਵੋ ਧਾਤੁषੁ ਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਸ੍ਵੇ ਸ੍ਵਰੂਪੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮੁਨਾਵ੍ ਉਪਸ਼ਮਂ ਗਤੇ
ਚੇਤਨਾ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਮਿਲੀ; ਤੱਤ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੇ; ਜਦੋਂ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲਈ, ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਏषਾ ਤੇ ਕਥਿਤਾ ਰਾਮ ਵਿਚਾਰਸ਼ਤਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜ੍ਞਯੈਤਾਂ ਵਿਵੇਚਯ
ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਰਾਮਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ: ਵੀਤਹਵਯ ਦੀ ਆਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਪਰਖ।
ਏਵਮ੍ਪ੍ਰਕਾਰਯਾ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਵਿਚਾਰਣਯੇਦ੍ਧਯਾ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਤਤ੍ਸਾਰਮ੍ ਆਤਿष੍ਠੋਤ੍ਥਾਯ ਰਾਘਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨਾਲ ਹਕੀਕਤ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾ, ਰਾਘਵ।
ਯਦ੍ ਏਤਦ੍ ਅਖਿਲਂ ਰਾਮ ਭਵਤੇ ਵਰ੍ਣਿਤਂ ਮਯਾ । ਯਦ੍ ਇਦਂ ਵਰ੍ਣਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਵਰ੍ਣਯਿष੍ਯਾਮਿ ਯਚ੍ ਚ ਵਾ
ਰਾਮਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਕਾਲਦਰ੍ਸ਼ਿਨਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਿਰਂ ਚ ਕਿਲ ਜੀਵਤਾ । ਵਿਚਾਰਿਤਂ ਚ ਦृष੍ਟਂ ਚ ਮਯਾ ਤਦ੍ ਅਖਿਲਂ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖੀ ਹੈ, ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਜੀਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚਾਰਿਆ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਏਤਾਮ੍ ਅਮਲਾਂ ਦृष੍ਟਿਮ੍ ਅਵਲਮ੍ਬ੍ਯ ਮਹਾਮਤੇ । ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਆਸਾਦਯ ਪਰਂ ਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ ਹਿ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ ਨਿਰ੍ਦੁਃਖਤੋਦੇਤਿ ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਃ । ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ ਏਵ ਪਰਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਰਾਮ ਵਸ੍ਤੁਤਃ
ਜਾਣਨ ਨਾਲ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਅਗਿਆਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਰਾਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸਕਲਾਨ੍ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਵਿਨਿਕृਤ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਸ਼ਾਤਿਤਾਸ਼ੇषਚਿਤ੍ਤਾਦ੍ਰਿਰ੍ ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਗਿਆਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟ ਕੇ, ਵੀਤਹਵਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।