ਵੀਤਹਵ੍ਯਮੁਨੇਸ੍ ਸਂਵਿਤ੍ ਸਾ ਪੁਰ੍ਯष੍ਟਕਰੂਪਿਣੀ । ਰਵਿਂ ਵਾਤਮਯੀ ਪੂਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਣਨਾਮਾਸ਼ੁ ਚੇਤਸਾ
ਵੀਤਹਵ੍ਯ ਮੁਨੀ ਦੀ ਚੇਤਨਾ, ਜੋ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਨੇ ਮਨੋਂ ਮਨ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨਵਾਇਆ।
ਭਾਨੁਨਾਥਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤੋ ਮਾਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ਅਗ੍ਰਗਮ੍ । ਵਿਵੇਸ਼ ਪਿਙ੍ਗਲਾਕਾਰਂ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਨ੍ਦਰਗਾਮਿਨਮ੍
ਭਾਨੁ ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਸੇਵਕ ਨੇ ਪਿੰਗਲਾ ਨਾਡੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਵਿਂਧਿਆ ਗੁਫਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਿਙ੍ਗਲੋ ऽਸੌ ਨਭਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਞ੍ਜਕੁਞ੍ਜਰਸੁਨ੍ਦਰਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਵਨਂ ਪ੍ਰਾਵृਣ੍ਮਤ੍ਤਾਭ੍ਰਾਮ੍ਬਰਭਾਸੁਰਮ੍
ਉਹ ਪਿੰਗਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ, ਵਿਂਧਿਆ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਬਰਸਾਤੀ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਦ੍ਦਧਾਰ ਧਰਾਕੋਸ਼ਾਨ੍ ਨਖਨਿष੍ਕृष੍ਟਭੂਧਰਃ । ਕਲੇਵਰਂ ਮੁਨੇਃ ਪਙ੍ਕਾਨ੍ ਮृਣਾਲਮ੍ ਇਵ ਸਾਰਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਢੇਰ ਉਠਾ ਲਏ, ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਕੱਢ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਕਾਦੋਂ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੌਨਂ ਪੁਰ੍ਯष੍ਟਕਮ੍ ਅਥ ਸ੍ਵਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਕਲੇਵਰਮ੍ । ਨਭਸ੍ਤਲਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਵਿਹਙ੍ਗਮ ਇਵਾਲਯਮ੍
ਫਿਰ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਕੇ ਥੱਕਿਆ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਘੋਂਸਲੇ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਸ਼ੁ ਮਿਥੋ ਮੂਰ੍ਤੀ ਵੀਤਹਵ੍ਯਨਭਸ਼੍ਚਰੌ । ਬਭੂਵਤੁਸ੍ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯੈਕਤਤ੍ਪਰੌ ਤੇਜਸਾਂ ਨਿਧੀ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵਿੱਤਹਵਯ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਏ, ਤੇ ਚਮਕ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਬਣ ਗਏ।
ਜਗਾਮ ਪਿਙ੍ਗਲੋ ਵ੍ਯੋਮ ਮੁਨਿਸ਼੍ ਚ ਵਿਮਲਂ ਸਰਃ । ਤਾਰਕਾਕਾਰਕੁਮੁਦਂ ਸੂਰ੍ਯਾਂਸ਼ੁਕਚਦਾਕृਤਿ
ਪਿੰਗਲੋ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲਿਆ, ਤੇ ਮুনি ਸਾਫ਼ ਝੀਲ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਮਲ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਤੇ ਕਿਰਣਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ਮਮਜ੍ਜਾਸ਼ੁ ਸਰਸ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਫੁਲ੍ਲਪਙ੍ਕਜੇ । ਪਙ੍ਕਪਲ੍ਵਲਲੀਲਾਨ੍ਤੇ ਵਨੇ ਕਲਭਕੋ ਯਥਾ
ਵਿੱਤਹਵਯ ਨੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਿਚ ਤੁਰੰਤ ਡੁੱਬੀ ਲਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪੰਕ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਕਾਲਾ ਹਾਥੀ ਖੇਡਦਾ ਹੋਵੇ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਜਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਕਰਮ੍ । ਤਪੋਭੂषਿਤਯਾ ਤਨ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ਪੁਨਰ੍ ਆਬਭੌ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ austerity ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦੇਹ ਨਾਲ ਫਿਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਮੈਤ੍ਰ੍ਯਾ ਤਯਾ ਸਮਤਯਾ ਪਰਯਾ ਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸਤ੍ਪ੍ਰਜ੍ਞਯਾ ਮੁਦਿਤਯਾ ਕृਪਯਾ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਚ । ਯੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਸ੍ ਸਕਲਸਙ੍ਗਵਿਮੁਕ੍ਤਚੇਤਾ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯੇ ਸਰਿਤ੍ਤਟਗਤੋ ਦਿਨਮ੍ ਏਵ ਰੇਮੇ
ਮਿਤਰਤਾ, ਸਮਤਾ, ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸੱਚੀ ਬੁੱਧੀ, ਖੁਸ਼ੀ, ਦਇਆ ਤੇ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਮੁਨੀ—ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸਾਰੇ ਲਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸੀ—ਵਿੰਧਿਆ ਦੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਲਈ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਾ।
ਦਿਨਾਨ੍ਤੇ ਸ ਸਮਾਧਾਤੁਂ ਪੁਨਰ੍ ਏਵ ਮਨੋ ਮੁਨਿਃ । ਵਿਵੇਸ਼ ਕਾਞ੍ਚਿਦ੍ ਵਿਤਤਾਂ ਵਿਜਨਾਂ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਨ੍ਦਰਾਮ੍
ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਲਿਆ ਕੇ, ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖੁਲ੍ਹੀ ਤੇ ਸੁੰਨੀਂ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਦ੍ ਏਵਾਥਾਨੁਸਨ੍ਧਾਨਮ੍ ਅਤ੍ਯਜਤ੍ ਸਮਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਃ । ਚੇਤਸਾ ਕਥਯਾਮ੍ ਆਸ ਦृष੍ਟਲੋਕਪਰਾਵਰਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਇੰਦਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵਿਚਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਏਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗਣੋ ਮਯਾ ਪਰਿਹृਤਸ੍ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਇਦਾਨੀਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾ ਨਾਰ੍ਥਃ ਪੁਨਰ੍ ਵਿਤਤਯਾ ਮਮ
ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕ ਲਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਅਸ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਕਲਨਾਂ ਭਙ੍ਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮृਦ੍ਵੀਂ ਲਤਾਮ੍ ਇਵ । ਸ਼ੇषੇ ਤੁ ਬਦ੍ਧਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯ੍ ਅਚਲਸ਼ृਙ੍ਗਵਤ੍
'ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ' ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਦੀ ਨਰਮ ਬੇਲ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਪੱਕਾ ਤੇ ਅਡੋਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਉਦਿਤੋ ऽਸ੍ਤਙ੍ਗਤ ਇਵ ਸ੍ਵਸ੍ਤਙ੍ਗਤ ਇਵੋਦਿਤਃ । ਸਮਸ੍ ਸਮਰਸਾਭਾਸਸ੍ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਸ੍ਵਸ੍ਥਤਾਂ ਗਤਃ
ਉਠ ਕੇ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਡੁੱਬ ਕੇ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਉਠ ਗਿਆ; ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਪਿ ਸੁषੁਪ੍ਤਸ੍ਥਸ੍ ਸੁषੁਪ੍ਤਸ੍ਥਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍ । ਤੁਰ੍ਯਮ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਸ੍ਤਮ੍ਭਿਤਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ, ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਵੀ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ; ਚੌਥੇ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਮੁਕਣ ਤੱਕ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਥਿਰਸ੍ ਸ੍ਥਾਣੁਰ੍ ਇਵੈਕਾਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਾਨ੍ਤਾਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤੇ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਾਮਾਨ੍ਯਸਾਮ੍ਯੇ ਹਿ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯ੍ ਅਪਗਤਾਮਯਃ
ਮੈਂ ਇਕੱਲੇ, ਠੋਸ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਥੰਮ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਸਾਫ ਸੁੱਥਰੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਦੁੱਖ-ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸ ਧ੍ਯਾਨੇ ਪੁਨਸ੍ ਤਸ੍ਥੌ ਦਿਨਾਨਿ षਟ੍ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਬੋਧਮ੍ ਆਪਨ੍ਨਃ ਕ੍ਸ਼ਣਸੁਪ੍ਤ ਇਵਾਧ੍ਵਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਛੇ ਦਿਨ ਤਕ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿਆ; ਫਿਰ, ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਵਾਂਗ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗ ਗਿਆ।
ਏਵਂਸਿਦ੍ਧਸ੍ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਵਿਜਹਾਰ ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਤਯਾ ਤਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਲ ਹੋ ਕੇ, ਵਡੇ ਤਪ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਵਿਤਹਵਯ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵਸ੍ਤੁ ਨਾਭਿਨਨਨ੍ਦਾਸੌ ਨ ਨਿਨਿਨ੍ਦ ਕਦਾਚਨ । ਨ ਜਗਾਮ ਤਥੋਦ੍ਵੇਗਂ ਨ ਚ ਹਰ੍षਮ੍ ਅਵਾਪ ਹ
ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਕਦੇ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਗਚ੍ਛਤਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਸ਼੍ ਚੈਵ ਤਸ੍ਯੇਯਮ੍ ਅਭਵਦ੍ ਧृਦਿ । ਵਿਨੋਦਾਯ ਸ੍ਵਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਥਾ ਸ੍ਵਮਨਸਾ ਸਹ
ਉਹ ਜਦੋਂ ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ ਰੱਜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਅਵ੍ਯਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਰ੍ਗੇਸ਼ ਮਨਸ਼੍ ਸ਼ਮਵਤਾ ਤ੍ਵਯਾ । ਪਸ਼੍ਯਾਨਨ੍ਦਸੁਖਂ ਕੀਦृਗ੍ ਇਦਮ੍ ਆਸਾਦਿਤਂ ਤਤਮ੍
ਅਵਿਨਾਸੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਤੂੰ ਵੇਖ ਕਿ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਆਨੰਦ ਤੇ ਸੁਖ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏषੈਵਾਨਾਰਤਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨੀਰਾਗੈਵ ਦਸ਼ਾ ਤ੍ਵਯਾ । ਅਵਲਮ੍ਬ੍ਯਾ ਪਰਿਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਚਾਪਲਂ ਚਲਤਾਂ ਵਰ
ਇਹੀ ਬੇਪਰਵਾਹ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਹਾਲਤ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖ; ਚੰਚਲਤਾ, ਓ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭੋ ਭੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਚੌਰਾ ਹੇ ਹਤਾਸ਼ਾ ਹਤਨਾਮਕਾਃ । ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਨਾਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਸ੍ਤਿ ਨ ਭਵਨ੍ਤਸ੍ ਤਥਾਤ੍ਮਨਿ
ਓ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਚੋਰੋ, ਓ ਨਿਰਾਸ ਹੋਏ ਤੇ ਨਾਸ ਹੋਏ ਨਾਂ ਵਾਲੋ! ਇਹ ਆਤਮਾ ਤੁਹਾਡੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ।
ਵ੍ਰਜਤਾਸ਼ੁ ਵਿਨਾਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਸ਼ਾ ਵੋ ਵਿਫਲੀਕृਤਾਃ । ਨ ਸਮਰ੍ਥਾਸ੍ ਸਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਭਵਨ੍ਤੋ ਭਙ੍ਗੁਰਾਸ਼੍ਰਯਾਃ
ਤੁਸੀਂ ਜਦੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਾਸ਼ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਆਸਾਂ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਪਕੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੱਚੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹੋ।
ਵਯਮ੍ ਆਤ੍ਮੇਤਿ ਯੈषਾ ਵੋ ਬਭੂਵ ਕਿਲ ਵਾਸਨਾ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਸ੍ਮृਤਿਜਾ ਸਾ ਹਿ ਦृष੍ਟਰਜ੍ਜੁਭੁਜਙ੍ਗਵਤ੍
‘ਅਸੀਂ ਆਪ ਹਾਂ’ ਇਹ ਸੋਚ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ, ਉਹ ਸੱਚ ਨੂੰ ਭੁੱਲਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ—ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸੱਪ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਤਾ ਸੈषਾ ਸੈषਾ ਵਸ੍ਤੁਨ੍ਯ੍ ਅਵਸ੍ਤੁਤਾ । ਅਵਿਚਾਰਾਦ੍ ਬਭੂਵੇਹ ਵਿਚਾਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਾ
ਜੋ ਆਪ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਹੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ—ਇਹ ਸਭ ਸੋਚਣ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਵਨ੍ਤੋ ऽਨ੍ਯੇ ਵਯਂ ਚਾਨ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨ੍ਯਤ੍ ਕਰ੍ਤृਤਾ ਪਰਾ । ਅਨ੍ਯੋ ਭੋਕ੍ਤਾਨ੍ਯ ਆਦਤ੍ਤੇ ਕੋ ਦੋषਃ ਕਸ੍ਯ ਕੀਦृਸ਼ਃ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਹੋਰ ਹਾਂ; ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਰਵੋਚਤਾਈ ਨੂੰ ਕਰਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਹੋਰ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਕਿਸ ਦੀ ਗਲਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ?
ਵਨੇਭ੍ਯੋ ਦਾਰੁ ਸਞ੍ਜਾਤਂ ਰਜ੍ਜਵੋ ਵੇਣੁਚਰ੍ਮਣੀ । ਵਾਸੀ ਚਾਯਃਫਲਾਨ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਤਕ੍ਸ਼ਾ ਗ੍ਰਾਸਾਰ੍ਥਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਃ
ਜੰਗਲਾਂ ਤੋਂ ਲੱਕੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਂਸ ਤੋਂ ਰੱਸੀਆਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਚਮੜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀਆਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਸਾਈ ਆਪਣੀ ਰੋਟੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਯਥੇਹ ਸਾਮਗ੍ਰ੍ਯਾ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਥਪਦਾਰ੍ਥਯਾ । ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਕਾਕਤਾਲੀਯਾਦ੍ ਰਥੋ ਗृਹਵਰਾਕृਤਿਃ
ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸੌਖੇ ਹੀ ਰਥ ਜਾਂ ਘਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਂ ਪਾਲਮ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।