ਅਜ੍ਞਾਨਾਂ ਮਨ ਏਵੇਦਮ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਲ੍ਲਾਸਵਿਲਾਸਾਤ੍ਮ ਜਲਮ੍ ਅਮ੍ਬੁਨਿਧਾਵ੍ ਇਵ
ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਉੱਠਣ ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਖੇਡ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਹਿਰਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਸ੍ਥਿਤੇਨੈਵ ਚਿਦਮ੍ਬਰੇਣ ਸ੍ਵਚਿਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵੇਤਿ ਮਨੋऽਭਿਧਾਨਮ੍ । ਸ੍ਫਾਰੀਕृਤਂ ਤੇਨ ਜਗਚ੍ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਮ੍ ਏਵਂ ਤਤਂ ਨੈਵ ਤਤਂ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਖਾਲੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਮਨ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੂਝ ਹੈ, ਉਸੀ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਫੈਲਿਆ ਤੇ ਦਿਸਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਭਰਿਆ ਨਹੀਂ।
ਅਥ ਕਿਂ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਨੋਦਰੇ । ਕਥਮ੍ ਉਦ੍ਧृਤਵਾਨ੍ ਦੇਹਂ ਸ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ਼੍ ਚ ਕਿਂ ਕਥਮ੍
ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਗੂਹ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ?
ਅਨਨ੍ਤਰਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਤ੍ਮ ਵੀਤਹਵ੍ਯਾਭਿਧਂ ਮਨਃ । ਸ੍ਵਮ੍ ਏਵਾਤ੍ਮਚਮਤ੍ਕਾਰਮ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਤਮ੍ ਅਵਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ, ਹੇ ਅਨੰਤ ਆਤਮਾ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਨਾਮ ਦਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਗਣਸ੍ਯਾਭੂਤ੍ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਣੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਇਚ੍ਛਾ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸਕਲਪ੍ਰਾਗ੍ਜਨ੍ਮਾਲੋਕਨਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਇਸ ਸਾਰੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇਹ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸਿੱਧੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਣ।
ਅਸ਼ੇषਾਨ੍ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਨष੍ਟਾਨ੍ ਨष੍ਟਾਨ੍ ਸ੍ਵਦੇਹਕਾਨ੍ । ਅਨष੍ਟਾਨਾਂ ਤਤੋ ਮਧ੍ਯਾਤ੍ ਤਂ ਧਰਾਕੋਟਰਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਗੁਆਚੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਰੀਰ ਵੇਖ ਲਏ; ਅਤੇ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
ਯਦृਚ੍ਛਯੈਵ ਪ੍ਰੋਦ੍ਧਰ੍ਤੁਂ ਦੇਹਂ ਤਸ੍ਯਾਭਵਨ੍ ਮਤਿਃ । ਸ਼ਰੀਰਂ ਵੀਤਹਵ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਧਰਾਕੋਟਰਪੀਡਿਤਮ੍
ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਇਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਨਾਮ ਦਾ ਸਰੀਰ ਉਠਾ ਲਵੇ।
ਪ੍ਰਾਵृਡੋਘੋਪਨੀਤਂ ਸ੍ਵਪृष੍ਠਸ੍ਥਂ ਪਙ੍ਕਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਤृਣਜਾਲਾਵਕੀਰ੍ਣਤ੍ਵਂ ਦੇਹਪृष੍ਠਮृਦਸ੍ ਤਥਾ
ਮੋਨਸੂਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਾਰਸ਼ ਨਾਲ ਆਈ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪਰਤ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਘਾਹ ਦੀ ਜਾਲੀ ਵੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੀ।
ਏਤਦ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਤੇਜਾ ਧਰਾਵਿਵਰਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ । ਭੂਯੋ ऽਪਿ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਧਿਯਾ ਪਰਮਬੋਧਯਾ
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਹਾਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿਚ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁਬਾਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਾਙ੍ਗਤ੍ਵਾਤ੍ ਕਾਯੋ ਮੇ ਪ੍ਰਾਣਵਾਯੁਭਿਃ । ਮੂਕਸ਼੍ ਚਲਿਤੁਮ੍ ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਨ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ
ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਜੀਵਨ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ, ਹਵਾ ਦੇ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਵੀ, ਜਰਾ ਵੀ ਹਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਤਦ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਾਮ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਦੇਹਮ੍ ਏਤਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ । ਤਦੀਯਃ ਪਿਙ੍ਗਲੋ ਦੇਹਮ੍ ਉਦ੍ਧਰਿष੍ਯਤਿ ਮੇ ਤਤਃ
ਚਲੋ, ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੜ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਪੀਲਾ ਸਰੀਰ ਮੈਨੂੰ ਉਥੋਂ ਉਠਾ ਲਵੇਗਾ।
ਅਥ ਵਾ ਕਿਂ ਮਮੈਤੇਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ਅਵਿਘ੍ਨਤਃ । ਨਿਰ੍ਵਾਮਿ ਸ੍ਵਂ ਪਦਂ ਯਾਮਿ ਕੋ ऽਰ੍ਥੋ ਮੇ ਦੇਹਲੀਲਯਾ
ਜਾਂ ਫਿਰ, ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ, ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਹ ਖੇਡ ਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ਮਹਾਮਤੇ । ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਭੂਯਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਭੂਤਲੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਵੀਤਹਵਯਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਉਪਾਦੇਯੋ ਹਿ ਦੇਹਸ੍ਯ ਨ ਮੇ ਤ੍ਯਾਗੋ ਨ ਸਂਸ਼੍ਰਯਃ । ਯਾਦृਸ਼ੋ ਦੇਹਸਨ੍ਤ੍ਯਾਗਸ੍ ਤਾਦृਸ਼ੋ ਦੇਹਸਂਸ਼੍ਰਯਃ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਨਾ ਛੱਡਣਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਯਾਵਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਦੇਹੋ ऽਯਂ ਨ ਯਾਵਦ੍ ਅਣੁਤਾਂ ਗਤਃ । ਤਾਵਦ੍ ਏਨਮ੍ ਉਪਾਰੁਹ੍ਯ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਚਰਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਸਰੀਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
ਪਿਙ੍ਗਲੇਨ ਸ਼ਰੀਰਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਉਦ੍ਧਰ੍ਤੁਂ ਤਾਪਨਂ ਵਪੁਃ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਾਮਿ ਨਭਸ੍ਸਂਸ੍ਥਂ ਮਕੁਰਂ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਵਤ੍
ਪਿੰਗਲਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਆਇਨੇ ਵਾਂਗ, ਪਰਛਾਈ ਵਾਂਗ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਅਸੌ ਮੁਨਿਰ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਂ ਵਿਵੇਸ਼ਾਨਿਲਰੂਪਧृਤ੍ । ਪੁਰ੍ਯष੍ਟਕਵਪੁਰ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਿਣ੍ਡਮ੍ ਇਵਾਨਲਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮੁਨੀ ਨੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਵਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਬਣ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੋਹੇ ਦੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਵੜਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ।
ਭਗਵਾਨ੍ ਰਵਿਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਨਂ ਹृਦ੍ਗਤਂ ਮੁਨਿਨਾਯਕਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੋ ऽਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਪੌਰ੍ਵਾਪਰ੍ਯਮ੍ ਉਦਾਰਧੀਃ
ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਮੁਨੀ-ਸਰਪੰਚ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਨ੍ਦਰਭੂਦੇਸ਼ਮ੍ ਅਗ੍ਰਂ ਮੁਨਿਕਲੇਵਰਮ੍ । ਤृਣੋਪਲਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਗਤਸਂਵਿਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੁਹਾਂ ਤੇ, ਘਾਹ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਬੇਹੋਸ਼ ਪਿਆ ਮੁਨੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੇਖਿਆ।
ऋषੇਸ਼੍ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭਾਨੁਰ੍ ਗਗਨਮਧ੍ਯਗਃ । ਧਰਾਤੋ ਮੁਨਿਮ੍ ਉਦ੍ਧਰ੍ਤੁਮ੍ ਆਦਿਦੇਸ਼ਾਗ੍ਰਗਂ ਗਣਮ੍
ਮੁਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਵੀਤਹਵ੍ਯਮੁਨੇਸ੍ ਸਂਵਿਤ੍ ਸਾ ਪੁਰ੍ਯष੍ਟਕਰੂਪਿਣੀ । ਰਵਿਂ ਵਾਤਮਯੀ ਪੂਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਣਨਾਮਾਸ਼ੁ ਚੇਤਸਾ
ਵੀਤਹਵ੍ਯ ਮੁਨੀ ਦੀ ਚੇਤਨਾ, ਜੋ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਨੇ ਮਨੋਂ ਮਨ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨਵਾਇਆ।
ਭਾਨੁਨਾਥਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤੋ ਮਾਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ਅਗ੍ਰਗਮ੍ । ਵਿਵੇਸ਼ ਪਿਙ੍ਗਲਾਕਾਰਂ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਨ੍ਦਰਗਾਮਿਨਮ੍
ਭਾਨੁ ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਸੇਵਕ ਨੇ ਪਿੰਗਲਾ ਨਾਡੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਵਿਂਧਿਆ ਗੁਫਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਿਙ੍ਗਲੋ ऽਸੌ ਨਭਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਞ੍ਜਕੁਞ੍ਜਰਸੁਨ੍ਦਰਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਵਨਂ ਪ੍ਰਾਵृਣ੍ਮਤ੍ਤਾਭ੍ਰਾਮ੍ਬਰਭਾਸੁਰਮ੍
ਉਹ ਪਿੰਗਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ, ਵਿਂਧਿਆ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਬਰਸਾਤੀ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਦ੍ਦਧਾਰ ਧਰਾਕੋਸ਼ਾਨ੍ ਨਖਨਿष੍ਕृष੍ਟਭੂਧਰਃ । ਕਲੇਵਰਂ ਮੁਨੇਃ ਪਙ੍ਕਾਨ੍ ਮृਣਾਲਮ੍ ਇਵ ਸਾਰਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਢੇਰ ਉਠਾ ਲਏ, ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਕੱਢ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਕਾਦੋਂ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੌਨਂ ਪੁਰ੍ਯष੍ਟਕਮ੍ ਅਥ ਸ੍ਵਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਕਲੇਵਰਮ੍ । ਨਭਸ੍ਤਲਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਵਿਹਙ੍ਗਮ ਇਵਾਲਯਮ੍
ਫਿਰ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਕੇ ਥੱਕਿਆ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਘੋਂਸਲੇ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਸ਼ੁ ਮਿਥੋ ਮੂਰ੍ਤੀ ਵੀਤਹਵ੍ਯਨਭਸ਼੍ਚਰੌ । ਬਭੂਵਤੁਸ੍ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯੈਕਤਤ੍ਪਰੌ ਤੇਜਸਾਂ ਨਿਧੀ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵਿੱਤਹਵਯ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਏ, ਤੇ ਚਮਕ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਬਣ ਗਏ।
ਜਗਾਮ ਪਿਙ੍ਗਲੋ ਵ੍ਯੋਮ ਮੁਨਿਸ਼੍ ਚ ਵਿਮਲਂ ਸਰਃ । ਤਾਰਕਾਕਾਰਕੁਮੁਦਂ ਸੂਰ੍ਯਾਂਸ਼ੁਕਚਦਾਕृਤਿ
ਪਿੰਗਲੋ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲਿਆ, ਤੇ ਮুনি ਸਾਫ਼ ਝੀਲ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਮਲ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਤੇ ਕਿਰਣਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ਮਮਜ੍ਜਾਸ਼ੁ ਸਰਸ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਫੁਲ੍ਲਪਙ੍ਕਜੇ । ਪਙ੍ਕਪਲ੍ਵਲਲੀਲਾਨ੍ਤੇ ਵਨੇ ਕਲਭਕੋ ਯਥਾ
ਵਿੱਤਹਵਯ ਨੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਿਚ ਤੁਰੰਤ ਡੁੱਬੀ ਲਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪੰਕ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਕਾਲਾ ਹਾਥੀ ਖੇਡਦਾ ਹੋਵੇ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਜਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਕਰਮ੍ । ਤਪੋਭੂषਿਤਯਾ ਤਨ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ਪੁਨਰ੍ ਆਬਭੌ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ austerity ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦੇਹ ਨਾਲ ਫਿਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਮੈਤ੍ਰ੍ਯਾ ਤਯਾ ਸਮਤਯਾ ਪਰਯਾ ਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸਤ੍ਪ੍ਰਜ੍ਞਯਾ ਮੁਦਿਤਯਾ ਕृਪਯਾ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਚ । ਯੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਸ੍ ਸਕਲਸਙ੍ਗਵਿਮੁਕ੍ਤਚੇਤਾ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯੇ ਸਰਿਤ੍ਤਟਗਤੋ ਦਿਨਮ੍ ਏਵ ਰੇਮੇ
ਮਿਤਰਤਾ, ਸਮਤਾ, ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸੱਚੀ ਬੁੱਧੀ, ਖੁਸ਼ੀ, ਦਇਆ ਤੇ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਮੁਨੀ—ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸਾਰੇ ਲਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸੀ—ਵਿੰਧਿਆ ਦੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਲਈ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਾ।