ਧਰਾਕੋਟਰਨਿਰ੍ਮਗ੍ਨਵੀਤਹਵ੍ਯਚਿਦਾਤ੍ਮਸੁ । ਜਗਤ੍ਸੁ ਤੇष੍ਵ੍ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇषੁ ਨੀਰੂਪੇषੁ ਮਹਾਤ੍ਮਸੁ
ਉਹਨਾਂ ਗਿਣਤੀ-ਰਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੜ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਆਤਮਾ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਥੇ ਨਿਰ-ਰੂਪ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਯਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ऽਨਵਬੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਸੋ ऽਦ੍ਯ ਚੀਨੇषੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋ ਮृਗਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਨੀਪਕਾਨਨੇ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਵੇਲੇ ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯੋ ਹਂਸੋ ऽਨਵਬੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਪਦ੍ਮੇ ਪੈਤਾਮਹੇ ऽਭਵਤ੍ । ਸ੍ਥਿਤਸ੍ ਸ ਏष ਦਾਸ਼ੇਸ਼ਃ ਕੈਲਾਸਵਨਕੁਞ੍ਜਕੇ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਹੰਸ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹੀ ਦਾਸਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਰਾਜਾਨਵਬੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਭੂਮੌ ਸੌਰਾष੍ਟ੍ਰਮਣ੍ਡਲੇ । ਸ ਏष ਹਿ ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਨ੍ਧ੍ਰਾਣਾਂ ਗ੍ਰਾਮੇ ਵਿਪੁਲਪਾਦਪਃ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸੌਰਾਟ੍ਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹੀ ਆਂਧਰਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਨਸਃ ਕਿਲ ਸਰ੍ਗੋ ऽਸੌ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਯੇ । ਦੇਹਿਨੋ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਤੇ ਵਦੇਹਾਕਾਰਿਣਃ ਕਥਮ੍
ਵੀਤਹਵਿਆ ਦੀ ਇਹ ਰਚਨਾ ਮਨ ਦੀ ਹੈ; ਉਥੇ ਦੇ ਜੀਵ ਸਿਰਫ ਭਟਕਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਦਿ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯੇਕਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਤਜ੍ ਜਗਤ੍ । ਤਦ੍ ਇਦਂ ਭਾਸਤੇ ਨਾਮ ਕਿਮ੍ਮਯਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਤੇ
ਜੇ ਵੀਤਹਵਯਾ ਦਾ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭਟਕਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਨਾਮ ਨਾਲ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਵਸ੍ਤੁਤਸ੍ ਤੁ ਨ ਤਨ੍ ਨਾਮ ਜਗਨ੍ ਨੇਦਂ ਚ ਨੇਤਰਤ੍ । ਨ ਚਾਪਿ ਨ ਜਗਤ੍ਸਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਦਂ ਭਾਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ 'ਇਹ ਸੰਸਾਰ' ਹੈ, ਨਾ 'ਉਹ ਸੰਸਾਰ', ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵਿ ਭੂਤਂ ਭਵਿष੍ਯਚ੍ ਚ ਤਚ੍ ਚੇਦਂ ਚ ਤਥੇਤਰਤ੍ । ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਸਂਵਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮਨੋਮਯਮ੍
ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਜੋ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੇ ਉਹ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਦਿਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਮਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਵਂਰੂਪਮ੍ ਇਦਂ ਯਾਵਨ੍ ਨ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਮ੍ ਈਦृਸ਼ਮ੍ । ਵਜ੍ਰਸਾਰਂ ਦृਢਂ ਤਾਵਜ੍ ਜਾਤਂ ਸਤ੍ ਪਰਮਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਹ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਂ ਮਨ ਏਵੇਦਮ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਲ੍ਲਾਸਵਿਲਾਸਾਤ੍ਮ ਜਲਮ੍ ਅਮ੍ਬੁਨਿਧਾਵ੍ ਇਵ
ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਉੱਠਣ ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਖੇਡ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਹਿਰਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਸ੍ਥਿਤੇਨੈਵ ਚਿਦਮ੍ਬਰੇਣ ਸ੍ਵਚਿਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵੇਤਿ ਮਨੋऽਭਿਧਾਨਮ੍ । ਸ੍ਫਾਰੀਕृਤਂ ਤੇਨ ਜਗਚ੍ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਮ੍ ਏਵਂ ਤਤਂ ਨੈਵ ਤਤਂ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਖਾਲੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਮਨ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੂਝ ਹੈ, ਉਸੀ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਫੈਲਿਆ ਤੇ ਦਿਸਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਭਰਿਆ ਨਹੀਂ।
ਅਥ ਕਿਂ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਨੋਦਰੇ । ਕਥਮ੍ ਉਦ੍ਧृਤਵਾਨ੍ ਦੇਹਂ ਸ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ਼੍ ਚ ਕਿਂ ਕਥਮ੍
ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਗੂਹ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ?
ਅਨਨ੍ਤਰਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਤ੍ਮ ਵੀਤਹਵ੍ਯਾਭਿਧਂ ਮਨਃ । ਸ੍ਵਮ੍ ਏਵਾਤ੍ਮਚਮਤ੍ਕਾਰਮ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਤਮ੍ ਅਵਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ, ਹੇ ਅਨੰਤ ਆਤਮਾ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਨਾਮ ਦਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਗਣਸ੍ਯਾਭੂਤ੍ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਣੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਇਚ੍ਛਾ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸਕਲਪ੍ਰਾਗ੍ਜਨ੍ਮਾਲੋਕਨਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਇਸ ਸਾਰੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇਹ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸਿੱਧੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਣ।
ਅਸ਼ੇषਾਨ੍ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਨष੍ਟਾਨ੍ ਨष੍ਟਾਨ੍ ਸ੍ਵਦੇਹਕਾਨ੍ । ਅਨष੍ਟਾਨਾਂ ਤਤੋ ਮਧ੍ਯਾਤ੍ ਤਂ ਧਰਾਕੋਟਰਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਗੁਆਚੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਰੀਰ ਵੇਖ ਲਏ; ਅਤੇ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
ਯਦृਚ੍ਛਯੈਵ ਪ੍ਰੋਦ੍ਧਰ੍ਤੁਂ ਦੇਹਂ ਤਸ੍ਯਾਭਵਨ੍ ਮਤਿਃ । ਸ਼ਰੀਰਂ ਵੀਤਹਵ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਧਰਾਕੋਟਰਪੀਡਿਤਮ੍
ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਇਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਨਾਮ ਦਾ ਸਰੀਰ ਉਠਾ ਲਵੇ।
ਪ੍ਰਾਵृਡੋਘੋਪਨੀਤਂ ਸ੍ਵਪृष੍ਠਸ੍ਥਂ ਪਙ੍ਕਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਤृਣਜਾਲਾਵਕੀਰ੍ਣਤ੍ਵਂ ਦੇਹਪृष੍ਠਮृਦਸ੍ ਤਥਾ
ਮੋਨਸੂਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਾਰਸ਼ ਨਾਲ ਆਈ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪਰਤ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਘਾਹ ਦੀ ਜਾਲੀ ਵੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੀ।
ਏਤਦ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਤੇਜਾ ਧਰਾਵਿਵਰਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ । ਭੂਯੋ ऽਪਿ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਧਿਯਾ ਪਰਮਬੋਧਯਾ
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਹਾਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿਚ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁਬਾਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਾਙ੍ਗਤ੍ਵਾਤ੍ ਕਾਯੋ ਮੇ ਪ੍ਰਾਣਵਾਯੁਭਿਃ । ਮੂਕਸ਼੍ ਚਲਿਤੁਮ੍ ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਨ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ
ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਜੀਵਨ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ, ਹਵਾ ਦੇ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਵੀ, ਜਰਾ ਵੀ ਹਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਤਦ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਾਮ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਦੇਹਮ੍ ਏਤਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ । ਤਦੀਯਃ ਪਿਙ੍ਗਲੋ ਦੇਹਮ੍ ਉਦ੍ਧਰਿष੍ਯਤਿ ਮੇ ਤਤਃ
ਚਲੋ, ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੜ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਪੀਲਾ ਸਰੀਰ ਮੈਨੂੰ ਉਥੋਂ ਉਠਾ ਲਵੇਗਾ।
ਅਥ ਵਾ ਕਿਂ ਮਮੈਤੇਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ਅਵਿਘ੍ਨਤਃ । ਨਿਰ੍ਵਾਮਿ ਸ੍ਵਂ ਪਦਂ ਯਾਮਿ ਕੋ ऽਰ੍ਥੋ ਮੇ ਦੇਹਲੀਲਯਾ
ਜਾਂ ਫਿਰ, ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ, ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਹ ਖੇਡ ਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ਮਹਾਮਤੇ । ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਭੂਯਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਭੂਤਲੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਵੀਤਹਵਯਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਉਪਾਦੇਯੋ ਹਿ ਦੇਹਸ੍ਯ ਨ ਮੇ ਤ੍ਯਾਗੋ ਨ ਸਂਸ਼੍ਰਯਃ । ਯਾਦृਸ਼ੋ ਦੇਹਸਨ੍ਤ੍ਯਾਗਸ੍ ਤਾਦृਸ਼ੋ ਦੇਹਸਂਸ਼੍ਰਯਃ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਨਾ ਛੱਡਣਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਯਾਵਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਦੇਹੋ ऽਯਂ ਨ ਯਾਵਦ੍ ਅਣੁਤਾਂ ਗਤਃ । ਤਾਵਦ੍ ਏਨਮ੍ ਉਪਾਰੁਹ੍ਯ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਚਰਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਸਰੀਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
ਪਿਙ੍ਗਲੇਨ ਸ਼ਰੀਰਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਉਦ੍ਧਰ੍ਤੁਂ ਤਾਪਨਂ ਵਪੁਃ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਾਮਿ ਨਭਸ੍ਸਂਸ੍ਥਂ ਮਕੁਰਂ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਵਤ੍
ਪਿੰਗਲਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਆਇਨੇ ਵਾਂਗ, ਪਰਛਾਈ ਵਾਂਗ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਅਸੌ ਮੁਨਿਰ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਂ ਵਿਵੇਸ਼ਾਨਿਲਰੂਪਧृਤ੍ । ਪੁਰ੍ਯष੍ਟਕਵਪੁਰ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਿਣ੍ਡਮ੍ ਇਵਾਨਲਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮੁਨੀ ਨੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਵਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਬਣ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੋਹੇ ਦੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਵੜਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ।
ਭਗਵਾਨ੍ ਰਵਿਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਨਂ ਹृਦ੍ਗਤਂ ਮੁਨਿਨਾਯਕਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੋ ऽਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਪੌਰ੍ਵਾਪਰ੍ਯਮ੍ ਉਦਾਰਧੀਃ
ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਮੁਨੀ-ਸਰਪੰਚ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਨ੍ਦਰਭੂਦੇਸ਼ਮ੍ ਅਗ੍ਰਂ ਮੁਨਿਕਲੇਵਰਮ੍ । ਤृਣੋਪਲਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਗਤਸਂਵਿਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੁਹਾਂ ਤੇ, ਘਾਹ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਬੇਹੋਸ਼ ਪਿਆ ਮੁਨੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੇਖਿਆ।
ऋषੇਸ਼੍ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭਾਨੁਰ੍ ਗਗਨਮਧ੍ਯਗਃ । ਧਰਾਤੋ ਮੁਨਿਮ੍ ਉਦ੍ਧਰ੍ਤੁਮ੍ ਆਦਿਦੇਸ਼ਾਗ੍ਰਗਂ ਗਣਮ੍
ਮੁਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਵੀਤਹਵ੍ਯਮੁਨੇਸ੍ ਸਂਵਿਤ੍ ਸਾ ਪੁਰ੍ਯष੍ਟਕਰੂਪਿਣੀ । ਰਵਿਂ ਵਾਤਮਯੀ ਪੂਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਣਨਾਮਾਸ਼ੁ ਚੇਤਸਾ
ਵੀਤਹਵ੍ਯ ਮੁਨੀ ਦੀ ਚੇਤਨਾ, ਜੋ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਨੇ ਮਨੋਂ ਮਨ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨਵਾਇਆ।