ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਿਕੈषਾ ਚਿਚ੍ਛਕ੍ਤਿਰ੍ ਯਤ੍ਰੋਦੇਤਿ ਯਥਾ ਯਥਾ । ਤਥਾ ਤਥਾਸ਼ੁ ਭਵਤਿ ਤਦਾਤ੍ਮੈਕਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਇਹ ਚੇਤਨਾ-ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਤੇ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਅਸਲ ਦੀ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਦਾ ਯਤ੍ਰ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਨਿਯਮਸ੍ ਸ ਤਥਾ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦਿਨਿਯਮਕ੍ਰਮਾਣਾਂ ਤਨ੍ਮਯਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜਿੱਥੇ, ਜਦੋਂ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਓਥੇ ਹੀ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਾਇਦਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਤਮਾ ਥਾਂ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਤੇਨ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨ੍ਯ੍ ਏष ਜਗਨ੍ਤਿ ਪਰਿਦृष੍ਟਵਾਨ੍ । ਹृਦਿ ਸਂਵੇਦਨਾਕਾਸ਼ੇ ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ਵਿਵਾਸਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਛਾਪ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾ ਦੇ, ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵੇਖੇ।
ਸਮ੍ਯਗ੍ਬੋਧਵਤਾਮ੍ ਏषਾ ਵਾਸਨੈਵ ਨ ਵਾਸਨਾ । ਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਾ ਦਗ੍ਧਸ੍ਯ ਕੇਵ ਬੀਜਸ੍ਯ ਬੀਜਤਾ
ਜੋ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਰੁਝਾਨ ਰੁਝਾਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਬੀਜ ਹੁਣ ਬੀਜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਕਲ੍ਪਮ੍ ਏਕਂ ਗਣਤ੍ਵਂ ਸ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮੌਲੇਸ਼੍ ਚਕਾਰ ਹ । ਸਮਸ੍ਤਵਿਦ੍ਯਾਨਿਯਤਂ ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਮਲਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ, ਜਿਸਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚੰਦਰੀ ਕਿਰਨ ਹੈ, ਨੇ ਇਕ ਯੁਗ ਨੂੰ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਯੋ ਯਾਦृਗ੍ਦृਢਸਂਸ੍ਕਾਰਸ੍ ਸ ਸਮ੍ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਤਾਦृਸ਼ਮ੍ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਤਯੈਵੈਤਦ੍ ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ऽਨੁਭੂਤਵਾਨ੍
ਜਿਸ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਪੱਕਾ ਸੰਸਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀਤਹਵਿਆ ਨੇ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ।
ਏਵਂ ਸ੍ਥਿਤੇ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਮਤੇਰ੍ ਅਪਿ । ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਦृਸ਼ਸ੍ ਸਨ੍ਤਿ ਵੀਤਹਵ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਯਥਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਮਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੀਤਹਵਿਆ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਇਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਦृਸ਼ਃ ਕੁਤਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਾਫ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹਨ, ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਏਵਂ ਸਂਵਿਨ੍ਨਭੋ ਭਾਤਿ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਯਥਾ ਯਥਾ । ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਤਥਾ ਤਾਵਤ੍ ਤਾਵਤ੍ ਤਦ੍ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਤਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਚੇਤਨਾ-ਅਕਾਸ਼ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਓਥੇ, ਉਤਨੇ ਹੀ ਪੱਧਰ ਤੇ, ਉਹੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨਾਨੁਭੂਤਾਨਿ ਬਹੂਨ੍ਯ੍ ਅਨੁਭੂਯਨ੍ਤ ਏਵ ਚ । ਜਗਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਤਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪੇਣ ਰਾਘਵ
ਉਸ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ, ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਧਰਾਕੋਟਰਨਿਰ੍ਮਗ੍ਨਵੀਤਹਵ੍ਯਚਿਦਾਤ੍ਮਸੁ । ਜਗਤ੍ਸੁ ਤੇष੍ਵ੍ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇषੁ ਨੀਰੂਪੇषੁ ਮਹਾਤ੍ਮਸੁ
ਉਹਨਾਂ ਗਿਣਤੀ-ਰਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੜ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਆਤਮਾ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਥੇ ਨਿਰ-ਰੂਪ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਯਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ऽਨਵਬੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਸੋ ऽਦ੍ਯ ਚੀਨੇषੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋ ਮृਗਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਨੀਪਕਾਨਨੇ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਵੇਲੇ ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯੋ ਹਂਸੋ ऽਨਵਬੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਪਦ੍ਮੇ ਪੈਤਾਮਹੇ ऽਭਵਤ੍ । ਸ੍ਥਿਤਸ੍ ਸ ਏष ਦਾਸ਼ੇਸ਼ਃ ਕੈਲਾਸਵਨਕੁਞ੍ਜਕੇ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਹੰਸ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹੀ ਦਾਸਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਰਾਜਾਨਵਬੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਭੂਮੌ ਸੌਰਾष੍ਟ੍ਰਮਣ੍ਡਲੇ । ਸ ਏष ਹਿ ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਨ੍ਧ੍ਰਾਣਾਂ ਗ੍ਰਾਮੇ ਵਿਪੁਲਪਾਦਪਃ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸੌਰਾਟ੍ਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹੀ ਆਂਧਰਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਨਸਃ ਕਿਲ ਸਰ੍ਗੋ ऽਸੌ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਯੇ । ਦੇਹਿਨੋ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਤੇ ਵਦੇਹਾਕਾਰਿਣਃ ਕਥਮ੍
ਵੀਤਹਵਿਆ ਦੀ ਇਹ ਰਚਨਾ ਮਨ ਦੀ ਹੈ; ਉਥੇ ਦੇ ਜੀਵ ਸਿਰਫ ਭਟਕਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਦਿ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯੇਕਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਤਜ੍ ਜਗਤ੍ । ਤਦ੍ ਇਦਂ ਭਾਸਤੇ ਨਾਮ ਕਿਮ੍ਮਯਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਤੇ
ਜੇ ਵੀਤਹਵਯਾ ਦਾ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭਟਕਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਨਾਮ ਨਾਲ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਵਸ੍ਤੁਤਸ੍ ਤੁ ਨ ਤਨ੍ ਨਾਮ ਜਗਨ੍ ਨੇਦਂ ਚ ਨੇਤਰਤ੍ । ਨ ਚਾਪਿ ਨ ਜਗਤ੍ਸਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਦਂ ਭਾਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ 'ਇਹ ਸੰਸਾਰ' ਹੈ, ਨਾ 'ਉਹ ਸੰਸਾਰ', ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵਿ ਭੂਤਂ ਭਵਿष੍ਯਚ੍ ਚ ਤਚ੍ ਚੇਦਂ ਚ ਤਥੇਤਰਤ੍ । ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਸਂਵਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮਨੋਮਯਮ੍
ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਜੋ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੇ ਉਹ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਦਿਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਮਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਵਂਰੂਪਮ੍ ਇਦਂ ਯਾਵਨ੍ ਨ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਮ੍ ਈਦृਸ਼ਮ੍ । ਵਜ੍ਰਸਾਰਂ ਦृਢਂ ਤਾਵਜ੍ ਜਾਤਂ ਸਤ੍ ਪਰਮਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਹ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਂ ਮਨ ਏਵੇਦਮ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਲ੍ਲਾਸਵਿਲਾਸਾਤ੍ਮ ਜਲਮ੍ ਅਮ੍ਬੁਨਿਧਾਵ੍ ਇਵ
ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਉੱਠਣ ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਖੇਡ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਹਿਰਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਸ੍ਥਿਤੇਨੈਵ ਚਿਦਮ੍ਬਰੇਣ ਸ੍ਵਚਿਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵੇਤਿ ਮਨੋऽਭਿਧਾਨਮ੍ । ਸ੍ਫਾਰੀਕृਤਂ ਤੇਨ ਜਗਚ੍ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਮ੍ ਏਵਂ ਤਤਂ ਨੈਵ ਤਤਂ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਖਾਲੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਮਨ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੂਝ ਹੈ, ਉਸੀ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਫੈਲਿਆ ਤੇ ਦਿਸਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਭਰਿਆ ਨਹੀਂ।
ਅਥ ਕਿਂ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਨੋਦਰੇ । ਕਥਮ੍ ਉਦ੍ਧृਤਵਾਨ੍ ਦੇਹਂ ਸ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ਼੍ ਚ ਕਿਂ ਕਥਮ੍
ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਗੂਹ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ?
ਅਨਨ੍ਤਰਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਤ੍ਮ ਵੀਤਹਵ੍ਯਾਭਿਧਂ ਮਨਃ । ਸ੍ਵਮ੍ ਏਵਾਤ੍ਮਚਮਤ੍ਕਾਰਮ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਤਮ੍ ਅਵਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ, ਹੇ ਅਨੰਤ ਆਤਮਾ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਨਾਮ ਦਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਗਣਸ੍ਯਾਭੂਤ੍ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਣੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਇਚ੍ਛਾ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸਕਲਪ੍ਰਾਗ੍ਜਨ੍ਮਾਲੋਕਨਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਇਸ ਸਾਰੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇਹ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸਿੱਧੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਣ।
ਅਸ਼ੇषਾਨ੍ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਨष੍ਟਾਨ੍ ਨष੍ਟਾਨ੍ ਸ੍ਵਦੇਹਕਾਨ੍ । ਅਨष੍ਟਾਨਾਂ ਤਤੋ ਮਧ੍ਯਾਤ੍ ਤਂ ਧਰਾਕੋਟਰਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਗੁਆਚੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਰੀਰ ਵੇਖ ਲਏ; ਅਤੇ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
ਯਦृਚ੍ਛਯੈਵ ਪ੍ਰੋਦ੍ਧਰ੍ਤੁਂ ਦੇਹਂ ਤਸ੍ਯਾਭਵਨ੍ ਮਤਿਃ । ਸ਼ਰੀਰਂ ਵੀਤਹਵ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਧਰਾਕੋਟਰਪੀਡਿਤਮ੍
ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਇਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਨਾਮ ਦਾ ਸਰੀਰ ਉਠਾ ਲਵੇ।
ਪ੍ਰਾਵृਡੋਘੋਪਨੀਤਂ ਸ੍ਵਪृष੍ਠਸ੍ਥਂ ਪਙ੍ਕਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਤृਣਜਾਲਾਵਕੀਰ੍ਣਤ੍ਵਂ ਦੇਹਪृष੍ਠਮृਦਸ੍ ਤਥਾ
ਮੋਨਸੂਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਾਰਸ਼ ਨਾਲ ਆਈ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪਰਤ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਘਾਹ ਦੀ ਜਾਲੀ ਵੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੀ।
ਏਤਦ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਤੇਜਾ ਧਰਾਵਿਵਰਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ । ਭੂਯੋ ऽਪਿ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਧਿਯਾ ਪਰਮਬੋਧਯਾ
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਹਾਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿਚ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁਬਾਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਾਙ੍ਗਤ੍ਵਾਤ੍ ਕਾਯੋ ਮੇ ਪ੍ਰਾਣਵਾਯੁਭਿਃ । ਮੂਕਸ਼੍ ਚਲਿਤੁਮ੍ ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਨ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ
ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਜੀਵਨ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ, ਹਵਾ ਦੇ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਵੀ, ਜਰਾ ਵੀ ਹਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਤਦ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਾਮ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਦੇਹਮ੍ ਏਤਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ । ਤਦੀਯਃ ਪਿਙ੍ਗਲੋ ਦੇਹਮ੍ ਉਦ੍ਧਰਿष੍ਯਤਿ ਮੇ ਤਤਃ
ਚਲੋ, ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੜ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਪੀਲਾ ਸਰੀਰ ਮੈਨੂੰ ਉਥੋਂ ਉਠਾ ਲਵੇਗਾ।