ਮਹੋਪਲਤਲਾਘਾਤੈਰ੍ ਧਰਣੀਤਲਮਜ੍ਜਨੈਃ । ਜਲੌਘਾਨ੍ਦੋਲਨਾਪਾਤੈਸ੍ ਤਾਪੈਰ੍ ਅਨਲਕਰ੍ਕਸ਼ੈਃ
ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਝਟਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ ਦਾ ਡੁੱਬ ਜਾਣਾ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਝਟਕਾ ਤੇ ਉਲਟ-ਪਲਟ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਤੀਖੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਤਬਾਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕੇਵਲਂ ਵਹਤਿ ਸ੍ਵੈਰਂ ਕਾਲੇ ਕਲਿਤਕਾਰਣੇ । ਪਰਿਯਾਨ੍ਤੀषੁ ਵਰ੍षਾਸੁ ਲਹਰੀष੍ਵ੍ ਇਵ ਵਾਰਿਣਿ
ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਬਿਲਕੁਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ, ਉਹ ਵਰਖਾ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਲ੍ਪੇਨੈਵ ਸ ਕਾਲੇਨ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਰ੍ਵਤਕਨ੍ਦਰੇ । ਪ੍ਰਾਵृਡੋਘਵਿਨੁਨ੍ਨੇਨ ਪਙ੍ਕੇਨੋਰ੍ਵੀਤਲੇ ਕृਤਃ
ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਵਰਖਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਉਪਰਲੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਚੜਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਢਕ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਸਾਵ੍ ਅਵਸਦ੍ ਭੂਮੇਃ ਕੋਟਰੇ ਸਙ੍ਕਟੋਦਰੇ । ਪਙ੍ਕਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਪਰ੍ਵਤੇ ऽਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ਿਲਾ ਯਥਾ
ਉਹ ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ, ਤੰਗ ਥਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿਆ; ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੱਥਰ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਤਤ੍ਰਯੇ ਤੁ ਵਰ੍षਾਣਾਮ੍ ਅਥ ਯਾਤੇ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਪ੍ਰਾਬੁਧ੍ਯਤਾਤ੍ਮਰੂਪਾਤ੍ਮਾ ਧਰਾਕੋਟਰਪੀਡਿਤਃ
ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਜਾਗ ਪਿਆ; ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।
ਸਂਵਿਦ੍ ਏਵਾਸ੍ਯ ਤਂ ਦੇਹਂ ਜਗ੍ਰਾਹੋਰ੍ਵੀਨਿਪੀਡਿਤਮ੍ । ਨ ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਮਯਸ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰਾਣਸਂਸਰਣਂ ਵਿਨਾ
ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਕੁਚਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਚਲਚਲਾਹਟ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਹੋਈ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਯ ਪ੍ਰੌਢਿਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਕਲਨਾ ਹृਦਯਾਮ੍ਬਰੇ । ਸ੍ਵਮਨੋਰੂਪਿਣੀ ਤਸ੍ਯ ਹृਦ੍ਯ੍ ਏਵਾਨੁਬਭੂਵ ਸਾ
ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਬਣੀ ਕਲਪਨਾ ਉਭਰੀ ਤੇ ਪੂਰੀ ਹੋਈ; ਉਹ ਕਲਪਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਹੋਈ।
ਕੈਲਾਸਕਾਨਨੇ ਕਾਨ੍ਤੇ ਕਦਮ੍ਬਸ੍ਯ ਤਰੋਸ੍ ਤਲੇ । ਮੁਨਿਤ੍ਵਂ ਸ਼ਤਮ੍ ਅਬ੍ਦਾਨਾਂ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮ ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਕਦੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਧੂ ਵਾਂਗ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਵਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਤ੍ਵਂ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਸ਼ਤਮ੍ ਆਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਯੁਗਪਞ੍ਚਕਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਣਤਂ ਸੁਰਚਾਰਣੈਃ
ਉਹ ਨੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸੌ ਸਾਲ ਤਕ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੁੱਖ ਦੇ, ਭੋਗੀ; ਪੰਜ ਯੁਗਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੁਤਬੇ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਚਾਰਣ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਮੁਨਿਤ੍ਵਾਦਿषੁ ਤੇष੍ਵ੍ ਅਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸੇषੁ ਭੋ ਮੁਨੇ । ਨਿਯਮੋ ऽਨਿਯਮਸ਼੍ ਚੈਵ ਦਿਕ੍ਕਾਲਨਿਯਤੇਃ ਕਥਮ੍
ਏ ਮুনি, ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੂਨੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਣ ਤੇ ਕਦੇ ਕਾਇਦਾ ਜਾਂ ਬੇਕਾਇਦਗੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਿਕੈषਾ ਚਿਚ੍ਛਕ੍ਤਿਰ੍ ਯਤ੍ਰੋਦੇਤਿ ਯਥਾ ਯਥਾ । ਤਥਾ ਤਥਾਸ਼ੁ ਭਵਤਿ ਤਦਾਤ੍ਮੈਕਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਇਹ ਚੇਤਨਾ-ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਤੇ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਅਸਲ ਦੀ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਦਾ ਯਤ੍ਰ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਨਿਯਮਸ੍ ਸ ਤਥਾ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦਿਨਿਯਮਕ੍ਰਮਾਣਾਂ ਤਨ੍ਮਯਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜਿੱਥੇ, ਜਦੋਂ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਓਥੇ ਹੀ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਾਇਦਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਤਮਾ ਥਾਂ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਤੇਨ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨ੍ਯ੍ ਏष ਜਗਨ੍ਤਿ ਪਰਿਦृष੍ਟਵਾਨ੍ । ਹृਦਿ ਸਂਵੇਦਨਾਕਾਸ਼ੇ ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ਵਿਵਾਸਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਛਾਪ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾ ਦੇ, ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵੇਖੇ।
ਸਮ੍ਯਗ੍ਬੋਧਵਤਾਮ੍ ਏषਾ ਵਾਸਨੈਵ ਨ ਵਾਸਨਾ । ਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਾ ਦਗ੍ਧਸ੍ਯ ਕੇਵ ਬੀਜਸ੍ਯ ਬੀਜਤਾ
ਜੋ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਰੁਝਾਨ ਰੁਝਾਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਬੀਜ ਹੁਣ ਬੀਜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਕਲ੍ਪਮ੍ ਏਕਂ ਗਣਤ੍ਵਂ ਸ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮੌਲੇਸ਼੍ ਚਕਾਰ ਹ । ਸਮਸ੍ਤਵਿਦ੍ਯਾਨਿਯਤਂ ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਮਲਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ, ਜਿਸਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚੰਦਰੀ ਕਿਰਨ ਹੈ, ਨੇ ਇਕ ਯੁਗ ਨੂੰ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਯੋ ਯਾਦृਗ੍ਦृਢਸਂਸ੍ਕਾਰਸ੍ ਸ ਸਮ੍ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਤਾਦृਸ਼ਮ੍ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਤਯੈਵੈਤਦ੍ ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ऽਨੁਭੂਤਵਾਨ੍
ਜਿਸ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਪੱਕਾ ਸੰਸਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀਤਹਵਿਆ ਨੇ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ।
ਏਵਂ ਸ੍ਥਿਤੇ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਮਤੇਰ੍ ਅਪਿ । ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਦृਸ਼ਸ੍ ਸਨ੍ਤਿ ਵੀਤਹਵ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਯਥਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਮਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੀਤਹਵਿਆ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਇਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਦृਸ਼ਃ ਕੁਤਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਾਫ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹਨ, ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਏਵਂ ਸਂਵਿਨ੍ਨਭੋ ਭਾਤਿ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਯਥਾ ਯਥਾ । ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਤਥਾ ਤਾਵਤ੍ ਤਾਵਤ੍ ਤਦ੍ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਤਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਚੇਤਨਾ-ਅਕਾਸ਼ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਓਥੇ, ਉਤਨੇ ਹੀ ਪੱਧਰ ਤੇ, ਉਹੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨਾਨੁਭੂਤਾਨਿ ਬਹੂਨ੍ਯ੍ ਅਨੁਭੂਯਨ੍ਤ ਏਵ ਚ । ਜਗਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਤਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪੇਣ ਰਾਘਵ
ਉਸ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ, ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਧਰਾਕੋਟਰਨਿਰ੍ਮਗ੍ਨਵੀਤਹਵ੍ਯਚਿਦਾਤ੍ਮਸੁ । ਜਗਤ੍ਸੁ ਤੇष੍ਵ੍ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇषੁ ਨੀਰੂਪੇषੁ ਮਹਾਤ੍ਮਸੁ
ਉਹਨਾਂ ਗਿਣਤੀ-ਰਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੜ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਆਤਮਾ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਥੇ ਨਿਰ-ਰੂਪ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਯਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ऽਨਵਬੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਸੋ ऽਦ੍ਯ ਚੀਨੇषੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋ ਮृਗਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਨੀਪਕਾਨਨੇ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਵੇਲੇ ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯੋ ਹਂਸੋ ऽਨਵਬੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਪਦ੍ਮੇ ਪੈਤਾਮਹੇ ऽਭਵਤ੍ । ਸ੍ਥਿਤਸ੍ ਸ ਏष ਦਾਸ਼ੇਸ਼ਃ ਕੈਲਾਸਵਨਕੁਞ੍ਜਕੇ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਹੰਸ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹੀ ਦਾਸਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਰਾਜਾਨਵਬੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਭੂਮੌ ਸੌਰਾष੍ਟ੍ਰਮਣ੍ਡਲੇ । ਸ ਏष ਹਿ ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਨ੍ਧ੍ਰਾਣਾਂ ਗ੍ਰਾਮੇ ਵਿਪੁਲਪਾਦਪਃ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸੌਰਾਟ੍ਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹੀ ਆਂਧਰਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਨਸਃ ਕਿਲ ਸਰ੍ਗੋ ऽਸੌ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਯੇ । ਦੇਹਿਨੋ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਤੇ ਵਦੇਹਾਕਾਰਿਣਃ ਕਥਮ੍
ਵੀਤਹਵਿਆ ਦੀ ਇਹ ਰਚਨਾ ਮਨ ਦੀ ਹੈ; ਉਥੇ ਦੇ ਜੀਵ ਸਿਰਫ ਭਟਕਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਦਿ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯੇਕਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਯ ਤਜ੍ ਜਗਤ੍ । ਤਦ੍ ਇਦਂ ਭਾਸਤੇ ਨਾਮ ਕਿਮ੍ਮਯਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਤੇ
ਜੇ ਵੀਤਹਵਯਾ ਦਾ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭਟਕਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਨਾਮ ਨਾਲ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਵਸ੍ਤੁਤਸ੍ ਤੁ ਨ ਤਨ੍ ਨਾਮ ਜਗਨ੍ ਨੇਦਂ ਚ ਨੇਤਰਤ੍ । ਨ ਚਾਪਿ ਨ ਜਗਤ੍ਸਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਦਂ ਭਾਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ 'ਇਹ ਸੰਸਾਰ' ਹੈ, ਨਾ 'ਉਹ ਸੰਸਾਰ', ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵਿ ਭੂਤਂ ਭਵਿष੍ਯਚ੍ ਚ ਤਚ੍ ਚੇਦਂ ਚ ਤਥੇਤਰਤ੍ । ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਸਂਵਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮਨੋਮਯਮ੍
ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਜੋ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੇ ਉਹ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਦਿਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਮਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਵਂਰੂਪਮ੍ ਇਦਂ ਯਾਵਨ੍ ਨ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਮ੍ ਈਦृਸ਼ਮ੍ । ਵਜ੍ਰਸਾਰਂ ਦृਢਂ ਤਾਵਜ੍ ਜਾਤਂ ਸਤ੍ ਪਰਮਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਹ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਂ ਮਨ ਏਵੇਦਮ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਲ੍ਲਾਸਵਿਲਾਸਾਤ੍ਮ ਜਲਮ੍ ਅਮ੍ਬੁਨਿਧਾਵ੍ ਇਵ
ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਉੱਠਣ ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਖੇਡ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਹਿਰਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।