ਅਨ੍ਤਰ੍ ਏਵ ਸ਼ਸ਼ਾਮਾਸ੍ਯ ਕ੍ਰਮੇਣ ਪ੍ਰਾਣਸਨ੍ਤਤਿਃ । ਜ੍ਵਾਲਾਜਾਲਪਰਿਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ਦਗ੍ਧੇਨ੍ਧਨ ਇਵਾਨਲੇ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸਾਹ ਦੀ ਲੜੀ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਰੁਕ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰਾ ਈਂਧਨ ਸੜ ਜਾਣ ਤੇ ਲਪਟਾਂ ਵੀ ਠੰਡੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨਨ੍ਤਰ੍ਨਿष੍ਠਤਾਂ ਯਾਤੇ ਬਾਹ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਅਸਂਸ੍ਥਿਤੇ । ਸ਼ੇषੇ ਤੁ ਲਬ੍ਧਸਂਸ੍ਥਾਨੇ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਫੁਰਿਤਪਕ੍ਸ਼੍ਮਣੀ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਅੰਦਰਲੇ ਅਨੰਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਈ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਾ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਹਿਲ-ਚਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਰਹਿ ਗਈ।
ਘ੍ਰਾਣਪ੍ਰਾਨ੍ਤਗਤਾਲ੍ਪਾਲ੍ਪਸਮਾਲੋਕ ਇਵੇਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਅਰ੍ਧਕੁਟ੍ਮਲਿਤੈਃ ਪਦ੍ਮੈਸ਼੍ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ਆਯਯਤੁਸ੍ ਸਮਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ, ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਪਰ ਅੱਧ-ਖੁਲੀਆਂ ਕੌਂਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਖੁਲ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਨਜ਼ਰ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਸਮਕਾਯਸ਼ਿਰੋਗ੍ਰੀਵਸ੍ਥਾਨਕਸ੍ ਸ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਆਸੀਚ੍ ਛੈਲਾਦ੍ ਇਵੋਤ੍ਕੀਰ੍ਣਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਾਰ੍ਪਿਤ ਇਵਾਥ ਵਾ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ, ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਇਕਸਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਉਸ 'ਤੇ ਚਿੱਤਰ ਲਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਤਥਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਤਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍ । ਕੋਟਰੇ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਚ੍ਛਸ੍ਯ ਯਯਾਵ੍ ਅਰ੍ਧਮੁਹੂਰ੍ਤਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਐਸੇ ਲੰਘ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਅੱਧਾ ਪਲ ਹੋਵੇ।
ਏਤਾਵਨ੍ਤਮ੍ ਅਸੌ ਕਾਲਂ ਨਾਬੁਧ੍ਯਤ ਕਿਲਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਤਯਾ ਧ੍ਯਾਨੀ ਨ ਚ ਤਤ੍ਯਾਜ ਤਾਂ ਤਨੁਮ੍
ਉਹ ਆਤਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਜਾਗਿਆ ਨਹੀਂ; ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੁਕਤ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ।
ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਂ ਸ ਸੁਭਗੋ ਨ ਪ੍ਰਾਬੁਧ੍ਯਤ ਯੋਗਵਿਤ੍ । ਉਦ੍ਦਾਮੈਰ੍ ਅਮ੍ਬੁਦਾਰਾਵੈਰ੍ ਆਸਾਰਭਰਘਰ੍ਘਰੈਃ
ਉਹ ਸੁਭਾਗਾ ਜੋ ਯੋਗ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਇੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਗਿਆ ਨਹੀਂ, ਭਾਰੀ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਮੀਂਹ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਵਿਚ।
ਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮਣ੍ਡਲਾਧੀਸ਼ਮृਗਯਾਰਵਬृਂਹਿਤੈਃ । ऋਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਨਿਰ੍ਹ੍ਰਾਦੈਰ੍ ਮਾਤਙ੍ਗਾਸ੍ਫੋਟਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨੈਃ
ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹਲਚਲ, ਰੀਛਾਂ ਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ, ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਝਟਕਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਿਂਹਸਂਰਮ੍ਭਰਟਿਤੈਰ੍ ਨਿਰ੍ਝਰਾਰਾਵਝਾਙ੍ਕृਤੈਃ । ਵਿषਮਾਸ਼ਨਿਸਮ੍ਪਾਤੈਰ੍ ਗਜਕੋਲਾਹਲੈਰ੍ ਘਨੈਃ
ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ, ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਝਟਕੇ, ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤੀਬਰ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਸ਼ਰਭਾਸ੍ਫੋਟੈਰ੍ ਭੂਕਮ੍ਪਤਟਘਟ੍ਟਨੈਃ । ਵਨਦਾਹਧਮਦ੍ਧ੍ਵਾਨੈਰ੍ ਜਲੌਘਾਹਤਵੇਲ੍ਲਨੈਃ
ਪਾਗਲ ਸਰਭਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਟਕਰਾਓ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੰਪਣ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਗਰਜ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਹਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮਹੋਪਲਤਲਾਘਾਤੈਰ੍ ਧਰਣੀਤਲਮਜ੍ਜਨੈਃ । ਜਲੌਘਾਨ੍ਦੋਲਨਾਪਾਤੈਸ੍ ਤਾਪੈਰ੍ ਅਨਲਕਰ੍ਕਸ਼ੈਃ
ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਝਟਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ ਦਾ ਡੁੱਬ ਜਾਣਾ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਝਟਕਾ ਤੇ ਉਲਟ-ਪਲਟ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਤੀਖੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਤਬਾਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕੇਵਲਂ ਵਹਤਿ ਸ੍ਵੈਰਂ ਕਾਲੇ ਕਲਿਤਕਾਰਣੇ । ਪਰਿਯਾਨ੍ਤੀषੁ ਵਰ੍षਾਸੁ ਲਹਰੀष੍ਵ੍ ਇਵ ਵਾਰਿਣਿ
ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਬਿਲਕੁਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ, ਉਹ ਵਰਖਾ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਲ੍ਪੇਨੈਵ ਸ ਕਾਲੇਨ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਰ੍ਵਤਕਨ੍ਦਰੇ । ਪ੍ਰਾਵृਡੋਘਵਿਨੁਨ੍ਨੇਨ ਪਙ੍ਕੇਨੋਰ੍ਵੀਤਲੇ ਕृਤਃ
ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਵਰਖਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਉਪਰਲੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਚੜਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਢਕ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਸਾਵ੍ ਅਵਸਦ੍ ਭੂਮੇਃ ਕੋਟਰੇ ਸਙ੍ਕਟੋਦਰੇ । ਪਙ੍ਕਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਪਰ੍ਵਤੇ ऽਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ਿਲਾ ਯਥਾ
ਉਹ ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ, ਤੰਗ ਥਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿਆ; ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੱਥਰ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਤਤ੍ਰਯੇ ਤੁ ਵਰ੍षਾਣਾਮ੍ ਅਥ ਯਾਤੇ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਪ੍ਰਾਬੁਧ੍ਯਤਾਤ੍ਮਰੂਪਾਤ੍ਮਾ ਧਰਾਕੋਟਰਪੀਡਿਤਃ
ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਜਾਗ ਪਿਆ; ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।
ਸਂਵਿਦ੍ ਏਵਾਸ੍ਯ ਤਂ ਦੇਹਂ ਜਗ੍ਰਾਹੋਰ੍ਵੀਨਿਪੀਡਿਤਮ੍ । ਨ ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਮਯਸ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰਾਣਸਂਸਰਣਂ ਵਿਨਾ
ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਕੁਚਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਚਲਚਲਾਹਟ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਹੋਈ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਯ ਪ੍ਰੌਢਿਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਕਲਨਾ ਹृਦਯਾਮ੍ਬਰੇ । ਸ੍ਵਮਨੋਰੂਪਿਣੀ ਤਸ੍ਯ ਹृਦ੍ਯ੍ ਏਵਾਨੁਬਭੂਵ ਸਾ
ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਬਣੀ ਕਲਪਨਾ ਉਭਰੀ ਤੇ ਪੂਰੀ ਹੋਈ; ਉਹ ਕਲਪਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਹੋਈ।
ਕੈਲਾਸਕਾਨਨੇ ਕਾਨ੍ਤੇ ਕਦਮ੍ਬਸ੍ਯ ਤਰੋਸ੍ ਤਲੇ । ਮੁਨਿਤ੍ਵਂ ਸ਼ਤਮ੍ ਅਬ੍ਦਾਨਾਂ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮ ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਕਦੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਧੂ ਵਾਂਗ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਵਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਤ੍ਵਂ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਸ਼ਤਮ੍ ਆਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਯੁਗਪਞ੍ਚਕਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਣਤਂ ਸੁਰਚਾਰਣੈਃ
ਉਹ ਨੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸੌ ਸਾਲ ਤਕ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੁੱਖ ਦੇ, ਭੋਗੀ; ਪੰਜ ਯੁਗਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੁਤਬੇ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਚਾਰਣ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਮੁਨਿਤ੍ਵਾਦਿषੁ ਤੇष੍ਵ੍ ਅਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸੇषੁ ਭੋ ਮੁਨੇ । ਨਿਯਮੋ ऽਨਿਯਮਸ਼੍ ਚੈਵ ਦਿਕ੍ਕਾਲਨਿਯਤੇਃ ਕਥਮ੍
ਏ ਮুনি, ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੂਨੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਣ ਤੇ ਕਦੇ ਕਾਇਦਾ ਜਾਂ ਬੇਕਾਇਦਗੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਿਕੈषਾ ਚਿਚ੍ਛਕ੍ਤਿਰ੍ ਯਤ੍ਰੋਦੇਤਿ ਯਥਾ ਯਥਾ । ਤਥਾ ਤਥਾਸ਼ੁ ਭਵਤਿ ਤਦਾਤ੍ਮੈਕਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਇਹ ਚੇਤਨਾ-ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਤੇ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਅਸਲ ਦੀ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਦਾ ਯਤ੍ਰ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਨਿਯਮਸ੍ ਸ ਤਥਾ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦਿਨਿਯਮਕ੍ਰਮਾਣਾਂ ਤਨ੍ਮਯਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜਿੱਥੇ, ਜਦੋਂ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਓਥੇ ਹੀ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਾਇਦਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਤਮਾ ਥਾਂ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਤੇਨ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨ੍ਯ੍ ਏष ਜਗਨ੍ਤਿ ਪਰਿਦृष੍ਟਵਾਨ੍ । ਹृਦਿ ਸਂਵੇਦਨਾਕਾਸ਼ੇ ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ਵਿਵਾਸਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਛਾਪ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾ ਦੇ, ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵੇਖੇ।
ਸਮ੍ਯਗ੍ਬੋਧਵਤਾਮ੍ ਏषਾ ਵਾਸਨੈਵ ਨ ਵਾਸਨਾ । ਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਾ ਦਗ੍ਧਸ੍ਯ ਕੇਵ ਬੀਜਸ੍ਯ ਬੀਜਤਾ
ਜੋ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਰੁਝਾਨ ਰੁਝਾਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਬੀਜ ਹੁਣ ਬੀਜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਕਲ੍ਪਮ੍ ਏਕਂ ਗਣਤ੍ਵਂ ਸ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮੌਲੇਸ਼੍ ਚਕਾਰ ਹ । ਸਮਸ੍ਤਵਿਦ੍ਯਾਨਿਯਤਂ ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਮਲਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ, ਜਿਸਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚੰਦਰੀ ਕਿਰਨ ਹੈ, ਨੇ ਇਕ ਯੁਗ ਨੂੰ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਯੋ ਯਾਦृਗ੍ਦृਢਸਂਸ੍ਕਾਰਸ੍ ਸ ਸਮ੍ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਤਾਦृਸ਼ਮ੍ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਤਯੈਵੈਤਦ੍ ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ऽਨੁਭੂਤਵਾਨ੍
ਜਿਸ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਪੱਕਾ ਸੰਸਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀਤਹਵਿਆ ਨੇ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ।
ਏਵਂ ਸ੍ਥਿਤੇ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਮਤੇਰ੍ ਅਪਿ । ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਦृਸ਼ਸ੍ ਸਨ੍ਤਿ ਵੀਤਹਵ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਯਥਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਮਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੀਤਹਵਿਆ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਇਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਦृਸ਼ਃ ਕੁਤਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਾਫ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹਨ, ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਏਵਂ ਸਂਵਿਨ੍ਨਭੋ ਭਾਤਿ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਯਥਾ ਯਥਾ । ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਤਥਾ ਤਾਵਤ੍ ਤਾਵਤ੍ ਤਦ੍ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਤਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਚੇਤਨਾ-ਅਕਾਸ਼ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਓਥੇ, ਉਤਨੇ ਹੀ ਪੱਧਰ ਤੇ, ਉਹੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨਾਨੁਭੂਤਾਨਿ ਬਹੂਨ੍ਯ੍ ਅਨੁਭੂਯਨ੍ਤ ਏਵ ਚ । ਜਗਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਤਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪੇਣ ਰਾਘਵ
ਉਸ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ, ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।