ਅਨਿਚ੍ਛਤੋ ऽਪਿ ਤੇ ਸਾਧੋ ਵਿਚਾਰੇ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਆਗਤੇ । ਅਰ੍ਥਤੋ ऽਯਮ੍ ਉਪਾਯਾਤੋ ਵਿਨਾਸ਼ਸ੍ ਸੁਖਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਏ ਸਾਧੂ, ਚਾਹ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਜਦੋਂ ਵਿਚਾਰ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕ ਗਿਆ, ਤਦ ਇਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਅਸਲ ਸੁਖ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸਿ ਨਿਰ੍ਣੀਤਮ੍ ਇਤਿ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਯੁਕ੍ਤਿਭਿਃ । ਮਿਤ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸ਼੍ਵਰ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਭਵਤਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਤਮ੍ ਆਗਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਨਾਲ ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਦੋਸਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਹੋਵੇ ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈਂ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਭੂਤਾਯ ਨਾਸ੍ਤਿਰੂਪਾਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ । ਭਵਿष੍ਯਤੇ ਚ ਨੋਦਰ੍ਕਸ੍ ਸ੍ਵਮਨਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇ ऽਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ
ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਹੁਣ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ। ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੁਖ-ਚੈਨ ਮਿਲੇ।
ਪਰਿਨਿਰ੍ਵਾਮਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾਸ੍ਮਿ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਃ । ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵਾਵਤਿष੍ਠੇ ऽਹਂ ਤੁਰ੍ਯਰੂਪੇ ਪਦੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ, ਭਾਗ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹਾਂ।
ਅਤੋ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸਂਸਾਰੀ ਚਿਤ੍ਤਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਆਤ੍ਮਾ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਚਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਨ੍ਯਨ੍ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸੰਸਾਰੀ ਮਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਆਤਮਾ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਅਯਮ੍ ਆਤ੍ਮੇਤਿ ਕਲਨਾ ਮਨ੍ਯੇ ਨੋ ਨਿਰ੍ਮਲਾਨ੍ਤਰਾ । ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਿਵ੍ਯਵਚ੍ਛੇਦਕਲਨੈਕਸ੍ਯ ਵਾ ਕੁਤਃ
ਇਹ 'ਆਤਮਾ' ਦੀ ਸੋਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਫ਼ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਹਂ ਤੇਨਾਯਮ੍ ਆਤ੍ਮੇਤਿ ਕਲਨਾਮ੍ ਅਨੁਦਾਹਰਨ੍ । ਮੌਨੀ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਿ ਨਿਰ੍ਵਾਮਿ ਤਰਙ੍ਗ ਇਵ ਵਾਰਿਣਿ
'ਮੈਂ' ਜਾਂ 'ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ' ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਹੋ ਕੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰ ਖਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਵਾਸਨਮ੍ ਅਨਾਸ਼੍ਰਿਤਚੇਤਨਾਂਸ਼ਮ੍ ਅਪ੍ਰਾਣਸਞ੍ਚਰਣਮ੍ ਅਸ੍ਤਵਿਨਾਸ਼ਦੋषਮ੍ । ਸਂਵੇਦ੍ਯਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ਉਪੇਤ੍ਯ ਸੁਸਂਵਿਦਂਸ਼ਂ ਸ਼ਾਮ੍ਯਾਮਿ ਮੌਨਮ੍ ਅਯਮ੍ ਏਵ ਨਿਰੀਹਮ੍ ਅਨ੍ਤਃ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੁਝਾਨ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚੇਤਨਾ ਕਿਸੇ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਸਾਹ ਦੀ ਹਲਚਲ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾਸ ਅਤੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸਾਫ਼ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਉਥੇ ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਚੁੱਪ, ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ ਵੀਤਹਵ੍ਯੋ ਵਿਵਾਸਨਃ । ਆਸੀਤ੍ ਸਮਾਧਾਵ੍ ਅਚਲੋ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਪਰ੍ਵਤਕੋਟਰੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਨੀ ਵੀਤਹਵਯਾ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਅਪਰਿਸ੍ਪਨ੍ਦਿਤਾਸ਼ੇषਸ੍ਪਨ੍ਦਨਾਨਨ੍ਦਸੁਨ੍ਦਰਃ । ਬਭੂਵਾਸ੍ਤਙ੍ਗਤਮਨਾਸ੍ ਸ੍ਤਿਮਿਤਾਮ੍ਭੋਧਿਸ਼ੋਭਨਃ
ਉਸ ਦਾ ਮਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠਹਿਰ ਗਿਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲ-ਜੁਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲਹਿਰ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ ਏਵ ਸ਼ਸ਼ਾਮਾਸ੍ਯ ਕ੍ਰਮੇਣ ਪ੍ਰਾਣਸਨ੍ਤਤਿਃ । ਜ੍ਵਾਲਾਜਾਲਪਰਿਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ਦਗ੍ਧੇਨ੍ਧਨ ਇਵਾਨਲੇ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸਾਹ ਦੀ ਲੜੀ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਰੁਕ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰਾ ਈਂਧਨ ਸੜ ਜਾਣ ਤੇ ਲਪਟਾਂ ਵੀ ਠੰਡੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨਨ੍ਤਰ੍ਨਿष੍ਠਤਾਂ ਯਾਤੇ ਬਾਹ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਅਸਂਸ੍ਥਿਤੇ । ਸ਼ੇषੇ ਤੁ ਲਬ੍ਧਸਂਸ੍ਥਾਨੇ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਫੁਰਿਤਪਕ੍ਸ਼੍ਮਣੀ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਅੰਦਰਲੇ ਅਨੰਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਈ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਾ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਹਿਲ-ਚਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਰਹਿ ਗਈ।
ਘ੍ਰਾਣਪ੍ਰਾਨ੍ਤਗਤਾਲ੍ਪਾਲ੍ਪਸਮਾਲੋਕ ਇਵੇਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਅਰ੍ਧਕੁਟ੍ਮਲਿਤੈਃ ਪਦ੍ਮੈਸ਼੍ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ਆਯਯਤੁਸ੍ ਸਮਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ, ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਪਰ ਅੱਧ-ਖੁਲੀਆਂ ਕੌਂਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਖੁਲ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਨਜ਼ਰ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਸਮਕਾਯਸ਼ਿਰੋਗ੍ਰੀਵਸ੍ਥਾਨਕਸ੍ ਸ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਆਸੀਚ੍ ਛੈਲਾਦ੍ ਇਵੋਤ੍ਕੀਰ੍ਣਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਾਰ੍ਪਿਤ ਇਵਾਥ ਵਾ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ, ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਇਕਸਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਉਸ 'ਤੇ ਚਿੱਤਰ ਲਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਤਥਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਤਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍ । ਕੋਟਰੇ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਚ੍ਛਸ੍ਯ ਯਯਾਵ੍ ਅਰ੍ਧਮੁਹੂਰ੍ਤਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਐਸੇ ਲੰਘ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਅੱਧਾ ਪਲ ਹੋਵੇ।
ਏਤਾਵਨ੍ਤਮ੍ ਅਸੌ ਕਾਲਂ ਨਾਬੁਧ੍ਯਤ ਕਿਲਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਤਯਾ ਧ੍ਯਾਨੀ ਨ ਚ ਤਤ੍ਯਾਜ ਤਾਂ ਤਨੁਮ੍
ਉਹ ਆਤਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਜਾਗਿਆ ਨਹੀਂ; ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੁਕਤ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ।
ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਂ ਸ ਸੁਭਗੋ ਨ ਪ੍ਰਾਬੁਧ੍ਯਤ ਯੋਗਵਿਤ੍ । ਉਦ੍ਦਾਮੈਰ੍ ਅਮ੍ਬੁਦਾਰਾਵੈਰ੍ ਆਸਾਰਭਰਘਰ੍ਘਰੈਃ
ਉਹ ਸੁਭਾਗਾ ਜੋ ਯੋਗ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਇੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਗਿਆ ਨਹੀਂ, ਭਾਰੀ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਮੀਂਹ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਵਿਚ।
ਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮਣ੍ਡਲਾਧੀਸ਼ਮृਗਯਾਰਵਬृਂਹਿਤੈਃ । ऋਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਨਿਰ੍ਹ੍ਰਾਦੈਰ੍ ਮਾਤਙ੍ਗਾਸ੍ਫੋਟਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨੈਃ
ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹਲਚਲ, ਰੀਛਾਂ ਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ, ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਝਟਕਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਿਂਹਸਂਰਮ੍ਭਰਟਿਤੈਰ੍ ਨਿਰ੍ਝਰਾਰਾਵਝਾਙ੍ਕृਤੈਃ । ਵਿषਮਾਸ਼ਨਿਸਮ੍ਪਾਤੈਰ੍ ਗਜਕੋਲਾਹਲੈਰ੍ ਘਨੈਃ
ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ, ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਝਟਕੇ, ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤੀਬਰ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਸ਼ਰਭਾਸ੍ਫੋਟੈਰ੍ ਭੂਕਮ੍ਪਤਟਘਟ੍ਟਨੈਃ । ਵਨਦਾਹਧਮਦ੍ਧ੍ਵਾਨੈਰ੍ ਜਲੌਘਾਹਤਵੇਲ੍ਲਨੈਃ
ਪਾਗਲ ਸਰਭਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਟਕਰਾਓ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੰਪਣ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਗਰਜ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਹਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮਹੋਪਲਤਲਾਘਾਤੈਰ੍ ਧਰਣੀਤਲਮਜ੍ਜਨੈਃ । ਜਲੌਘਾਨ੍ਦੋਲਨਾਪਾਤੈਸ੍ ਤਾਪੈਰ੍ ਅਨਲਕਰ੍ਕਸ਼ੈਃ
ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਝਟਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ ਦਾ ਡੁੱਬ ਜਾਣਾ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਝਟਕਾ ਤੇ ਉਲਟ-ਪਲਟ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਤੀਖੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਤਬਾਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕੇਵਲਂ ਵਹਤਿ ਸ੍ਵੈਰਂ ਕਾਲੇ ਕਲਿਤਕਾਰਣੇ । ਪਰਿਯਾਨ੍ਤੀषੁ ਵਰ੍षਾਸੁ ਲਹਰੀष੍ਵ੍ ਇਵ ਵਾਰਿਣਿ
ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਬਿਲਕੁਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ, ਉਹ ਵਰਖਾ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਲ੍ਪੇਨੈਵ ਸ ਕਾਲੇਨ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਰ੍ਵਤਕਨ੍ਦਰੇ । ਪ੍ਰਾਵृਡੋਘਵਿਨੁਨ੍ਨੇਨ ਪਙ੍ਕੇਨੋਰ੍ਵੀਤਲੇ ਕृਤਃ
ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਵਰਖਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਉਪਰਲੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਚੜਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਢਕ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਸਾਵ੍ ਅਵਸਦ੍ ਭੂਮੇਃ ਕੋਟਰੇ ਸਙ੍ਕਟੋਦਰੇ । ਪਙ੍ਕਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਪਰ੍ਵਤੇ ऽਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ਿਲਾ ਯਥਾ
ਉਹ ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ, ਤੰਗ ਥਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿਆ; ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੱਥਰ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਤਤ੍ਰਯੇ ਤੁ ਵਰ੍षਾਣਾਮ੍ ਅਥ ਯਾਤੇ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਪ੍ਰਾਬੁਧ੍ਯਤਾਤ੍ਮਰੂਪਾਤ੍ਮਾ ਧਰਾਕੋਟਰਪੀਡਿਤਃ
ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਜਾਗ ਪਿਆ; ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।
ਸਂਵਿਦ੍ ਏਵਾਸ੍ਯ ਤਂ ਦੇਹਂ ਜਗ੍ਰਾਹੋਰ੍ਵੀਨਿਪੀਡਿਤਮ੍ । ਨ ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਮਯਸ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰਾਣਸਂਸਰਣਂ ਵਿਨਾ
ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਕੁਚਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਚਲਚਲਾਹਟ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਹੋਈ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਯ ਪ੍ਰੌਢਿਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਕਲਨਾ ਹृਦਯਾਮ੍ਬਰੇ । ਸ੍ਵਮਨੋਰੂਪਿਣੀ ਤਸ੍ਯ ਹृਦ੍ਯ੍ ਏਵਾਨੁਬਭੂਵ ਸਾ
ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਬਣੀ ਕਲਪਨਾ ਉਭਰੀ ਤੇ ਪੂਰੀ ਹੋਈ; ਉਹ ਕਲਪਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਹੋਈ।
ਕੈਲਾਸਕਾਨਨੇ ਕਾਨ੍ਤੇ ਕਦਮ੍ਬਸ੍ਯ ਤਰੋਸ੍ ਤਲੇ । ਮੁਨਿਤ੍ਵਂ ਸ਼ਤਮ੍ ਅਬ੍ਦਾਨਾਂ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮ ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਕਦੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਧੂ ਵਾਂਗ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਵਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਤ੍ਵਂ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਸ਼ਤਮ੍ ਆਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਯੁਗਪਞ੍ਚਕਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਣਤਂ ਸੁਰਚਾਰਣੈਃ
ਉਹ ਨੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸੌ ਸਾਲ ਤਕ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੁੱਖ ਦੇ, ਭੋਗੀ; ਪੰਜ ਯੁਗਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੁਤਬੇ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਚਾਰਣ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਮੁਨਿਤ੍ਵਾਦਿषੁ ਤੇष੍ਵ੍ ਅਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸੇषੁ ਭੋ ਮੁਨੇ । ਨਿਯਮੋ ऽਨਿਯਮਸ਼੍ ਚੈਵ ਦਿਕ੍ਕਾਲਨਿਯਤੇਃ ਕਥਮ੍
ਏ ਮুনি, ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੂਨੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਣ ਤੇ ਕਦੇ ਕਾਇਦਾ ਜਾਂ ਬੇਕਾਇਦਗੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?