ਸ੍ਵਯਂ ਤਾਵਦ੍ ਭਵਾਨ੍ ਏष ਜਡੋ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਜਡਸ੍ਯ ਕੀਦृਕ੍ ਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਂ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ਕਥਂ ਸ਼ਿਲਾਃ
ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੜ੍ਹ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜੜ੍ਹ ਵਿਚ ਕਰਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਪੱਥਰ ਕਦੇ ਨੱਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਉਪਜੀਵ੍ਯ ਚਿਰਂ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ ਛੁਦ੍ਧਂ ਤਦ੍ਭਾਗਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਜੀਵਸੀਚ੍ਛਸਿ ਹਂਸਿ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਲਵਸੇ ਯਾਸਿ ਵਲ੍ਗਸਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਕੇ, ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਰਦਾ ਹੈਂ, ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਉੱਡਦਾ ਹੈਂ।
ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਯਤ੍ ਤੁ ਯਚ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਤ੍ ਤੇਨੈਵ ਕृਤਂ ਭਵੇਤ੍ । ਲੁਨਾਤਿ ਦਾਤ੍ਰਂ ਪੁਂਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਹਨ੍ਤੈਵ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਪੁਮਾਨ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਕੂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਮਾਰਿਆ।
ਪੀਯਤੇ ਯਤ੍ ਤੁ ਯਚ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੀਤਂ ਤੇਨੈਵ ਤਦ੍ ਭਵੇਤ੍ । ਪਾਤ੍ਰੇਣ ਪੀਯਤੇ ਪਾਨਂ ਪਾਨਪਸ੍ ਤੂਚ੍ਯਤੇ ਨਰਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ ਹੀ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯੈਵਾਸਿ ਸੁਜਡਮ੍ ਅਸਕृਜ੍ ਜ੍ਞੇਨ ਬੋਧ੍ਯਸੇ । ਤੇਨਾਤ੍ਮੈਵਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚਿਨੋਤੀਦਂ ਹਿ ਨੋ ਭਵੇਤ੍
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬੇਸੂਧ ਹੈਂ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਆਪ ਹੀ ਆਪਣਾ ਆਪ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਅਨਾਰਤਂ ਬੋਧਯਤਿ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਬੋਧਨੀਯਾ ਬੁਧੈਰ੍ ਮੂਢਾਃ ਕਿਲਾਵृਤ੍ਤਿਸ਼ਤੈਰ੍ ਅਪਿ
ਸਰਵੋਚਤ ਆਤਮਾ ਤੈਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਬੁਧਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਚਾਹੇ ਸੌ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਸਤ੍ਤੈਵ ਬੋਧੈਕਰੂਪਿਣੀ ਸ੍ਫੁਰਤੀਹ ਹਿ । ਤਯੈਵ ਚਿਤ੍ਤ ਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਾਨ੍ ਅਙ੍ਗੀਕृਤ੍ਯ ਲਘੁ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਆਤਮਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੀ ਇੱਥੇ ਇਕੋ ਰੂਪ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਵਜੋਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਉਸੀ ਨਾਲ, ਮਨ, ਤੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ।
ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ ਆਤ੍ਮਸ਼ਕ੍ਤੇਰ੍ ਉਪਾਗਤਮ੍ । ਜ੍ਞਾਨੇ ਤ੍ਵ੍ ਅਦ੍ਯਾਵਗਲਿਤਂ ਤੀਵ੍ਰੇ ਹਿਮਮ੍ ਇਵਾਤਪੇ
ਮਨ, ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਪਾਲੇ ਵਾਂਗ ਪਿਘਲ ਗਿਆ ਹੈਂ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮृਤਂ ਤ੍ਵਂ ਮੂਢਂ ਤ੍ਵਂ ਨਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ । ਤਦ੍ ਏਵਾਹਮ੍ ਇਤਿ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮਾਨੋ ਮਾਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਸੁਖਾਯ ਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ, ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਅਸਤਿਤਵ ਨਹੀਂ। 'ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ' ਵਾਲਾ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਭਾਵ ਨਾ ਰਹੇ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਅਸਤ੍ਯਾਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਕਲਨਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਾਲਲਤਾ ਇਵ । ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਏਵੇਹ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮ੍ ਅਙ੍ਗ ਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ
ਮਨ ਦੀਆਂ ਬਣਾਵਟਾਂ ਝੂਠੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਦੂਗਰ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵਾਂਗ। ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੀ, ਪਿਆਰੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਜੋਂ ਖਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨਰਾਮਰਜਗਦ੍ਰੂਪੈਰ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਉਦੇਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਸਾਮੁਦ੍ਰੀ ਕਣਕਲ੍ਲੋਲਜਾਲੈਰ੍ ਵੇਲੇਵ ਵਲ੍ਗਤਿ
ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚਿਨ੍ਮਯਂ ਚਿਦ੍ਭਵਨ੍ ਮੂਢ ਤਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਮਾਤ੍ ਪਦਾਤ੍ । ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ ਪਰਿਸ਼ੋਚਸਿ
ਅਜਿਹੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋਏ ਜੀ, ਤੂੰ ਚਿੱਤ ਹੀ ਹੈਂ, ਚਿੱਤ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮਿਆ ਹੈਂ, ਉਸ ਉੱਚੇ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ। ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ—ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਦੁਖੀ ਕਿਉਂ ਹੋਂਦਾ?
ਸਰ੍ਵਗਂ ਸਰ੍ਵਭਾਵਸ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਰੂਪਂ ਹਿ ਤਤ੍ ਪਦਂ । ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਭਵਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਰੰਤ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਦੇਹੋ ऽਸ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਤੀਹ ਮਹਤ੍ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ । ਅਹਂ ਤ੍ਵਮ੍ ਇਤਿ ਨਿष੍ष੍ਯਨ੍ਦੈਸ੍ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਆਰ੍ਤਿਰ੍ ਹਿ ਕਸ੍ਯ ਕਾ
ਨ ਤੂੰ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ, ਨ ਇਹ ਸਰੀਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਤੂੰ' ਦੇ ਭਾਵ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੁਖ ਕਿਸ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ?
ਆਤ੍ਮਾ ਚੇਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਤਦ੍ ਆਤ੍ਮੈਵ ਸਰ੍ਵਗੋ ऽਸ੍ਤੀਹ ਨੇਤਰਃ । ਆਤ੍ਮਨੋ ऽਨ੍ਯਜ੍ ਜਡਂ ਤ੍ਵਂ ਚੇਤ੍ ਤਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯ੍ ਅਵਿਦ੍ਵਪੁਃ
ਜੇ ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਆਤਮਾ ਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਨਿਰਜੀਵ ਹੈਂ—ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ।
ਆਤ੍ਮੈਵ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਰਿਜਗਤ੍ ਤਦਨ੍ਯਤ੍ ਤੁ ਨਕਿਞ੍ਚਨ । ਤਨ੍ ਨਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਯਦ੍ ਯਦਿ ਤਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਨਕਿਞ੍ਚਨ
ਆਤਮਾ ਹੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੈ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਜਗਤ ਵੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਅਹਂ ਤ੍ਵ੍ ਇਦਮ੍ ਇਦਂ ਤਨ੍ ਮੇ ਇਤਿ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕਿਮ੍ ਈਹਸੇ । ਅਸਦ੍ਵਪੁਃ ਕਿਂ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਸ਼ਸ਼ਸ਼ृਙ੍ਗੇਣ ਕੋ ਹਤਃ
ਤੂੰ 'ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ' ਸੋਚ ਕੇ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਜੋ ਸਰੀਰ ਮੌਜੂਦ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਜ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਖ਼ਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਸਿੰਗ ਨਾਲ ਕੌਣ ਮਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤृਤੀਯਾ ਕਲ੍ਪਨਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਿਜ੍ਜਡਾਂਸ਼ੇਤਰਾ ਸ਼ਠ । ਛਾਯਾਹਸਨਯੋਰ੍ ਮਧ੍ਯੇ ਤृਤੀਯੇਵਾਨੁਰਞ੍ਜਨਾ
ਚੇਤਨਾ ਤੇ ਜੜਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਤੀਜੀ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਹੇ ਚਤੁਰ। ਜਿਵੇਂ ਛਾਂ ਤੇ ਧੁੱਪ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਤੀਜਾ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਤ੍ਯਾਵਲੋਕਨਾਜ੍ ਜਾਤੇ ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਜਾਡ੍ਯਦृਸ਼ੋਃ ਕ੍ਸ਼ਯੇ । ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ ਤਤ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਜ੍ਞ ਸ੍ਵਸਂਵੇਦਨਮਾਤ੍ਰਕਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੱਚੀ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਮਨ ਤੇ ਜੜਤਾ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਜਾਣ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨ ਮੂਢ ਨ ਕਰ੍ਤृ ਤ੍ਵਂ ਨ ਭੋਕ੍ਤृ ਤ੍ਵਂ ਨ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਅਸਿ । ਤਦ੍ ਏਵਾਸਿ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤ੍ਯਜ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਂ ਭਵਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮੂੜ੍ਹ, ਨਾ ਤੂੰ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਨਾ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਕੇਵਲ ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈਂ। ਇਹ ਮੂਰਖਤਾ, ਜੋ ਹੋਣ ਦੇ ਭਾਵ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਛੱਡ ਦੇ।
ਕੇਵਲਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਜ੍ਞਵਿषਯਮ੍ ਉਪਦੇਸ਼ਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ । ਤ੍ਵਯਾ ਕਰਣਭੂਤੇਨ ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮੇਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਸਿਰਫ਼ ਅਜਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਆਤਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਕਰਣਂ ਜਡਂ ਨਿਰਵਲਮ੍ਬਨਮ੍ । ਨ ਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ ਨ ਪ੍ਲਵਤੇ ਕਰ੍ਤृਸਮ੍ਬੋਧਨਂ ਵਿਨਾ
ਸਾਧਨ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਰਜੀਵ, ਝੂਠਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ ਦੇ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸੱਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਾ ਹਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਰ੍ਤੁਃ ਕਰਣਸ੍ਯਾਜ੍ਞ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਕਾਚਿਨ੍ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਦਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਲਾਵਕਾਭਾਵੇ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕਿਮ੍ ਇਵ ਸ਼ਕ੍ਤਤਾ
ਹੇ ਅਜਾਣ, ਜੇ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਧਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਜਿਵੇਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਖਡ੍ਗਪ੍ਰਹਾਰਵਿਚ੍ਛੇਦਕ੍ਰਿਯਾਯਾਂ ਪੁਂਸਿ ਸ਼ਕ੍ਤਤਾ । ਨ ਖਡ੍ਗੇ ਸੁਜਡੇ ਕृਤ੍ਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤਤਾ
ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਦੀ ਕੱਟਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਲਵਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨਾਸਿ ਸਖੇ ਕਰ੍ਤृ ਮਾ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਦੁਃਖਭਾਗ੍ ਭਵ । ਪਰਾਰ੍ਥਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਿਤਾ ਮੂਰ੍ਖ ਪ੍ਰਾਕृਤੇषੁ ਨ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਦੋਸਤ, ਤੂੰ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈਂ—ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਅਣਪੜ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨਾ ਸਮਝਦਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਭਾਊਂਦਾ।
ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਨੇਦृਸ਼ਸ਼੍ ਸ਼ੋਚ੍ਯੋ ਯਸ੍ ਤ੍ਵਯੋਪਕृਤੋ ਭਵੇਤ੍ । ਨੈਵ ਤਸ੍ਯ ਕृਤੇਨਾਰ੍ਥੋ ਨਾਕृਤੇਨੇਹ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰਸ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰੇਂ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰੇਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੀਤੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਘਾਟਾ।
ਸਰ੍ਵਂ ਤੂਪਕਰੋਮ੍ਯ੍ ਏਨਮ੍ ਇਤਿ ਕੇਵਲਮ੍ ਅਲ੍ਪਧੀਃ । ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇ ਚ ਸਤਾਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਰ੍ਥੋ ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਉਪਯੁਜ੍ਯਤੇ
ਸਿਰਫ਼ ਘੱਟ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਭਲਾ ਕਰਾਂਗਾ' ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ।
ਕਰ੍ਤੁਰ੍ ਭੋਗੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯੈਵਮ੍ ਅਥ ਚੇਦ੍ ਅਨੁਵਰ੍ਤਸੇ । ਤਦ੍ ਅਸ੍ਯ ਕਾਚਿਨ੍ ਨੇਚ੍ਛੇਹ ਤृਪ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਹਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਭੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਕਰਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕृਤ੍ਰਿਮਾਵਭਾਸੇਨ ਸਰ੍ਵਗੇਨ ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਾ । ਏਕੇਨੈਵੇਦਮ੍ ਆਪੂਰ੍ਣਂ ਕਲ੍ਪਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਨੇਤਰਾ
ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਰਵਜਨ ਚੇਤਨਾਤਮਾ ਦੀ ਨਿਰਮਲ ਚਮਕ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਕਲਪਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਏਕਾਨੇਕਾਵਭਾਸੇਨ ਸਮਸ੍ਤੇਨ ਤਤਾਤ੍ਮਨਾ । ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵਾਤ੍ਮਨੈਵਾਨ੍ਤਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕਿਂ ਕਿਮ੍ ਇष੍ਯਤੇ
ਇੱਕ ਜਾਂ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਲ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ, ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?