ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮृਤਮ੍ ਇਤਿ ਜ੍ਞਾਤਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਮਯਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਨ ਸ਼ਠੇਨ ਸਮਂ ਨੀਤਂ ਸਮਗ੍ਰਂ ਜੀਵਿਤਂ ਨਿਜਮ੍
ਭਾਗ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਮਨ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਸ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਗੁਜ਼ਰੀ।
ਉਤ੍ਸਾਰ੍ਯ ਦੇਹਸਦਨਾਨ੍ ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਠਮ੍ ਅਹਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਅਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਵੇਤਾਲਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚੋਂ ਝੂਠੇ ਮਨ ਨੂੰ ਝਟਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਦੀ ਉਲਝਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਚਿਤ੍ਤਵੇਤਾਲਲਬ੍ਧੇਨ ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਮਯੋਦ੍ਧਤਾਃ । ਕृਤਾ ਵਿਕਾਰਾ ਵਿਵਿਧਾਸ੍ ਸ੍ਵਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਸਾਮਿ ਯਾਨ੍
ਮਨ ਦੀ ਭਟਕਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਮੈਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਬਹੁਤ ਉਲਝਿਆ ਰਹਿਆ ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਹੁਣ, ਇਹ ਸਭ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਚਿਰਾਨ੍ ਨਿਪਤਿਤੋ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਾਸਿਵਰਾਙ੍ਕਿਤਃ । ਹृਦ੍ਗੇਹਾਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਵੇਤਾਲਸ੍ ਤਾਲੋਤ੍ਤਾਲਸਮੁਨ੍ਨਤਿਃ
ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਆ ਮਨ ਦਾ ਭਟਕਾਵਾ, ਦਿਲ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਆਖਰਕਾਰ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਸਮੇਤ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵੇਤਾਲੇ ਪਵਿਤ੍ਰਾਂ ਪਦਵੀਂ ਗਤੇ । ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਸ਼ਰੀਰਨਗਰੇ ਸੁਖਂ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਕੇਵਲਃ
ਮਨ ਦੀ ਭਟਕਾਵਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਹ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ; ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਮृਤਂ ਮਨੋ ਮृਤਾਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਾ ਮृਤੋ ऽਹਙ੍ਕਾਰਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਵਿਚਾਰਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸਮਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਕੇਵਲਃ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਮਰ ਗਿਆ, ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਮਰ ਗਈਆਂ, ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਰਾਖਸ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ; ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤ, ਸੁਖੀ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਖੜਾ ਹਾਂ।
ਕਿਂ ਮਨੋ ਮੇ ਮਮਾਸ਼ਾਃ ਕਾਃ ਕੋ ਮੇ ऽਹਙ੍ਕਾਰਕੋ ਭਵੇਤ੍ । ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕਲਤ੍ਰਂ ਮੇ ਨष੍ਟਮ੍ ਏਤਦ੍ ਅਸ਼ੇषਤਃ
ਮੈਨੂੰ ਮਨ ਕੀ ਹੈ? ਮੇਰੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹਨ? ਕੌਣ ਮੇਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਝੂਠੀ ਸੰਗਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ।
ਏਕਸ੍ਮੈ ਕृਤਕृਤ੍ਯਾਯ ਨਿਤ੍ਯਾਯ ਵਿਮਲਾਤ੍ਮਨੇ । ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਚਿਦਾਖ੍ਯਾਯ ਮਹ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੂਰੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੂਪ, ਅਟੁੱਟ ਚੇਤਨਾ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਨ ਮਮਾਸ਼ਾ ਨ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨ ਸਂਸਾਰੋ ਨ ਕਰ੍ਤृਤਾ । ਨ ਭੋਕ੍ਤृਤਾ ਨ ਦੇਹੋ ਮੇ ਮਹ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸਰੀਰ—ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਨਾਹਮ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਨ ਚਾਕਾਸ਼ੋ ਨ ਚੈਵਾਯਮ੍ ਅਹਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਮਮ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵ੍ਯਵਚ੍ਛੇਦੋ ਮਹ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਨਾ ਮੈਂ ਆਤਮਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਅਕਾਸ਼ ਹਾਂ, ਨਾ ਇਹ 'ਮੈਂ' ਹੀ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਹੈ—ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਵੰਦਨ ਹੈ।
ਨੀਰੂਪਾਯ ਨਿਰਾਖ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਯਾਮਲਾਤ੍ਮਨੇ । ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਤ੍ਮੈਕਸਂਸ੍ਥਾਯ ਮਹ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਜੋ ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਦੇ, ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਉਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਵੰਦਨ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਾਯ ਨਿਤ੍ਯਾਯ ਨਿਰਂਸ਼ਾਯ ਨਿਰਾਤ੍ਮਨੇ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਾਯ ਮਹ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਜੋ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਵੱਖਰੀ ਪਹਚਾਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਸਭ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ—ਉਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਵੰਦਨ ਹੈ।
ਸਮਾਂ ਸਰ੍ਵਗਤਾਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਂ ਜਗਦੇਕਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ । ਸਤ੍ਤਾਮ੍ ਉਪਾਗਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਮਹ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਸਤਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਨ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ—ਉਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਵੰਦਨ ਹੈ।
ਸਾਦ੍ਰਿਦ੍ਯੂਰ੍ਵੀਨਦੀਸ਼ਾਙ੍ਗਂ ਨਾਹਮ੍ ਏਵਾਹਮ੍ ਏਵ ਵਾ । ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਪਦਾਰ੍ਥਾਢ੍ਯਂ ਮਹ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਮੈਂ ਪਹਾੜ, ਧਰਤੀ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਹੀ ਲਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਵ੍ਯਪਗਤਮਨਨਂ ਸ਼ਮਾਭਿਰਾਮਂ ਪ੍ਰਕਟਿਤਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਅਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤਮ੍ । ਸ੍ਵਯਮ੍ ਅਜਮ੍ ਅਜਰਂ ਗੁਣਾਦ੍ ਅਤੀਤਂ ਵਪੁਰ੍ ਅਹਮ੍ ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰਂ ਨਮਾਮਿ
ਮੈਂ ਉਸ ਅਟੱਲ, ਸਰਤਾਜ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਜੋ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ—ਜੋ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਖਦਾਈ, ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਵਜੋਂ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕਾਇਨਾਤ ਨਹੀਂ, ਬੇਅੰਤ, ਨਾ ਜਨਮਿਆ, ਨਾ ਵਧਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਨ੍ਤਃ ਪੁਨਰ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯਤੇ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦ੍ਭਿਰ੍ ਮਹਾਬਾਹੋ ਜ੍ਞੇਯ ਆਤ੍ਮਾ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ ਨਾਲ ਸੋਚ ਕੇ, ਫਿਰ ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੱਚ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮੈਵੇਦਂ ਜਗਦ੍ ਇਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਉਤ੍ਥਿਤਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕੁਤਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਅਹੋ ਚਿਤ੍ਰਮ੍ ਅਵਸ੍ਤੁ ਯਤ੍
ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਆਤਮਾ ਹੀ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਜਦ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਮਨ ਕਿੱਥੋਂ ਉਠਦਾ ਹੈ? ਵਾਹ, ਕਿੰਨੀ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਅਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਚਿਤ੍ਤ੍ਵਾਚ੍ ਚ ਸਮਾਯਾਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਦੈਵ ਹਿ । ਮृਤਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭ੍ਰਮਾਦ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ ਖਪੁष੍ਪਵਤ੍
ਅਗਿਆਨ, ਮਨ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਭ੍ਰਮ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਕਦੇ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ।
ਸਿਦ੍ਧਸ੍ ਸ੍ਥਾਣੁਪਰਿਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ਨੌਗਤਸ੍ਯ ਯਥਾ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ । ਅਬੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਨ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਅਸਨ੍ਮਯਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਫਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਰੁੱਖ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਠੰਢ ਵਾਂਗ, ਜਾਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਜੋ ਹਜੇ ਨੌਕਾ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਉਸ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਮਨ ਝੂਠ ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਮੋਹਭ੍ਰਮੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨੋਪਲਭਾਮਹੇ । ਚਕ੍ਰਾਰੋਹਭ੍ਰਮਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਪਨ੍ਦਨਂ ਯਥਾ
ਮੂਰਖਤਾ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਭ੍ਰਮ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਅਸੀਂ ਮਨ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਚੱਕਰ ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸਿਰਫ਼ ਪਹਾੜ ਦੀ ਹਿਲਚਲ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵਾਸ੍ਤਿ ਤਤਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਪਦਾਰ੍ਥਭਾਵਨਾਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਾਸ੍ ਤੇਨਾਸਤ੍ਯਾ ਮਯੋਜ੍ਝਿਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ; ਸਿਰਫ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਉਹੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਝੂਠੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਜਾਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸਨ੍ਦੇਹਸ੍ ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਃ । ਯਥਾ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਤਥੈਵ ਵਿਗਤੈषਣਮ੍
ਮੈਂ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਮੈਂ ਠੀਕ ਠੀਕ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਬੇਚੈਨੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਐਸੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ।
ਚਿਤ੍ਤਾਭਾਵੇ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਾ ਬਲਾਤ੍ ਤृष੍ਣਾਦਯੋ ਗੁਣਾਃ । ਆਲੋਕੋਪਰਮੇ ਚਿਤ੍ਰਾ ਵਰ੍ਣਾਖ੍ਯਾ ਇਵ ਸਂਵਿਦਃ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਿੱਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮृਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਤਾਸ੍ ਤृष੍ਣਾਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਣਂ ਮੋਹਪਞ੍ਜਰਮ੍ । ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਤਾ ਜਾਤਾ ਜਗਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍
ਮਨ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੁਕ ਗਈ ਹੈ, ਭ੍ਰਮ ਦਾ ਪਿੰਜਰਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ ਜੀ ਰਹਿਆ ਹਾਂ।
ਏਕਮ੍ ਏਵ ਜਗਚ੍ ਛਾਨ੍ਤਂ ਨਾਨਾਤ੍ਵਂ ਨ ਸਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਵਿਮृਸ਼ਾਮ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਃ ਕਥਯੈਵਾਲਮ੍ ਏਤਯਾ
ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇਕੋ ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਣਾ। ਹੁਣ ਅੰਦਰ ਹੋਰ ਕੀ ਸੋਚਾਂ? ਦੱਸੋ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਾਫੀ ਹਨ।
ਨਿਰਾਭਾਸਮ੍ ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਪਦਂ ਪਾਵਨਮ੍ ਆਗਤਃ । ਸੋਮ੍ਯਸ੍ ਸਰ੍ਵਗਤਸ੍ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ੍ ਸ੍ਥਿਤ ਆਤ੍ਮਾਸ੍ਮਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ
ਮੈਂ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ। ਨਰਮ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ, ਮੈਂ ਸਦੀਵੀ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਯਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਯਚ੍ ਚ ਨਾਸ੍ਤੀਹ ਚਿਤ੍ਤਾਦ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾਦ੍ਯ੍ ਅਵਸ੍ਤੁ ਵਾ । ਤਤ੍ ਖਾਦ੍ ਅਚ੍ਛਤਰਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮ੍ ਆਤਤਮ੍
ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ—ਚਿੱਤ, ਆਤਮਾ ਜਾਂ ਝੂਠੀ ਚੀਜ਼—ਇਹ ਸਭ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਸੁਖਮ, ਸ਼ਾਂਤ, ਅਨੰਤ, ਪਕੜ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਤੁ ਵਾ ਮਾਨ੍ਤਰ੍ ਨਿਯਤਾਂ ਸ੍ਮृਤਿਮ੍ ਏਤੁ ਵਾ । ਕੋ ਵਿਚਾਰਣਯਾਰ੍ਥੋ ਮੇ ਨਿਰਂਸ਼ਸ੍ਯੋਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ
ਚਿੱਤ ਅੰਦਰ ਉਠੇ ਜਾਂ ਨਾ ਉਠੇ, ਯਾਦ ਆਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਆਵੇ—ਜਦ ਮੇਰਾ ਅਟੁੱਟ ਆਤਮ-ਸਵਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੋਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਵਿਚਾਰਕਾਰਕੋ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਾਦ੍ ਅਹਮ੍ ਆਸਮ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਵਿਚਾਰੇਣਾਮਿਤਾਕਾਰਃ ਕ੍ਵਾਧੁਨਾਹਂ ਵਿਚਾਰਕਃ
'ਮੈਂ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ' ਇਹ ਸੋਚ ਮੂਰਖਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ; ਹੁਣ ਖੋਜ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਅਸੀਮ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਹੁਣ ਮੈਂ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿੱਥੇ ਹਾਂ?
ਮृਤੇ ऽਪਿ ਮਨਸੀਯਂ ਮੇ ਵਿਕਲ੍ਪਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਨਿਰਰ੍ਥਕਾ । ਮਨੋਵੇਤਾਲਵृਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕਿਮਰ੍ਥਮ੍ ਉਪਜਾਯਤੇ
ਮਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਮਨ ਦੇ ਹਲਚਲਾਂ ਕਿਸ ਲਈ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ?