ਯਥਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਲਯਨ੍ ਮਞ੍ਚਕੇ ਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ । ਤਥਾ ਫਲਾਦ੍ਯ੍ ਅਕਲਯਨ੍ ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਰਾਘਵ
ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਪਲੰਗ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੁਝ ਕਰਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਰਾਘਵ, ਫਲ ਆਦਿ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ।
ਅਚੇਤ੍ਯਚਿਤ੍ਪਦਸ੍ਥਤ੍ਵਾਜ੍ ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਸੁषੁਪ੍ਤਧੀਃ । ਯਦ੍ ਯਤ੍ ਕਰੋਤਿ ਲਬ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਨ ਕਰ੍ਤृਤਾ
ਜੋ ਅਚੇਤਨ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਰਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਤਾ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਦਸ਼ਾਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਸੌषੁਪ੍ਤੀਂ ਸ੍ਵਵਿਦੈਵ ਵਿਵਾਸਨਃ । ਅਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੀਤਲਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਜ੍ਞੋ ਰਸੇਨ ਯਥਾ ਸ਼ਸ਼ੀ
ਜਦ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰੋਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਠੰਡਕ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁषੁਪ੍ਤਸ੍ਥੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਘੂਰ੍ਣਨ੍ ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਬਿਮ੍ਬਵਤ੍ । ਸਮਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਵ੍ ਅਵਸ੍ਥਾਸੁ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਰਿਰ੍ ਯਥਰ੍ਤੁषੁ
ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁषੁਪ੍ਤਸਂਸ੍ਥੋ ਧੀਰਾਤ੍ਮਾ ਬਹਿਰ੍ ਆਯਾਤਿ ਲੋਲਤਾਮ੍ । ਕ੍ਰਿਯਾਸੁ ਨਾਨ੍ਤਰ੍ ਭੂਕਮ੍ਪਪ੍ਰਸ੍ਪਨ੍ਦਿਤ ਇਵਾਚਲਃ
ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ ਬਾਹਰੋਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਚਲਚਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹਿਲਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਸਿਰਫ਼ ਉਪਰੋਂ ਕੰਬਦਾ ਹੈ।
ਸੁषੁਪ੍ਤਾਵਸ੍ਥਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦੇਹਂ ਵਿਗਤਕਲ੍ਮषਃ । ਘਾਤਯਾਸ਼੍ਵ੍ ਅਥ ਵਾ ਦੀਰ੍ਘਂ ਕਾਲਂ ਧਾਰਯ ਸ਼ੈਲਵਤ੍
ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਾਂ ਲੰਮੀ ਵਾਰ ਲਈ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਰੱਖੋ।
ਏषੈਵ ਰਾਮ ਸੌषੁਪ੍ਤੀ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਅਭ੍ਯਾਸਯੋਗਤਃ । ਪ੍ਰੌਢਾ ਸਤੀ ਤੁਰ੍ਯਮ੍ ਇਤਿ ਕਥਿਤਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਕੋਵਿਦੈਃ
ਇਹੀ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਜੋ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪੂਰੀ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੱਤ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੌਥੀ ਹਾਲਤ (ਤੁਰੀਆ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਨਨ੍ਦਮਯ ਏਵਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਣਸਕਲਾਮਯਃ । ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਾਸ੍ਤਙ੍ਗਤਮਨਾ ਭਵਤਿ ਜ੍ਞੋ ਮਹੋਦਯਃ
ਇਥੇ, ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬੜੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਸ੍ਥੋ ਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਃ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਘੂਰ੍ਣਿਤਃ । ਲੀਲਾਮ੍ ਇਵੇਮਾਂ ਰਚਨਾਂ ਸਾਂਸਾਰੀਮ੍ ਅਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਇਥੇ ਟਿਕਿਆ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।
ਵੀਤਸ਼ੋਕਭਯਾਯਾਸੋ ਗਤਸਂਸਾਰਸਮ੍ਭ੍ਰਮਃ । ਤੁਰ੍ਯਾਵਸ੍ਥਾਮ੍ ਉਪਾਰੂਢੋ ਭੂਯਃ ਪਤਤਿ ਨਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ, ਡਰ ਤੇ ਥਕावट ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਿਗਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਸ੍ਵਾਂ ਪਦਵੀਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਯਤ੍ਨਵਨ੍ਤਮ੍ ਇਮਂ ਜਨਮ੍ । ਸ਼ੈਲਸਂਸ੍ਥ ਇਵਾਧਸ੍ਸ੍ਥਂ ਹਸਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਧੀਰਧੀਃ
ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਸਮਝ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹੱਸ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਤੁਰ੍ਯਾਵਸ੍ਥਾਯਾਂ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ । ਆਨਨ੍ਦੈਕਾਨ੍ਤਲੀਨਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਨਾਨਨ੍ਦਪਦਂ ਗਤਃ
ਜਦੋਂ ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਅਟੱਲ ਸਥਿਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰਨ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਨੰਦ-ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਨਨ੍ਦਮਹਾਨਨ੍ਦਃ ਕਲਾਤੀਤਸ੍ ਤਤੋ ऽਪਿ ਹਿ । ਮੁਕ੍ਤ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਯੋਗੀ ਤੁਰ੍ਯਾਤੀਤਪਦਂ ਗਤਃ
ਜੋ ਯੋਗੀ ਚੌਥੀ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤੇ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਆਨੰਦ-ਰਹਿਤ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਭੇਦਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਗਲਿਤਸਮਸ੍ਤਜਨ੍ਮਪਾਸ਼ਸ੍ ਸਕਲਵਿਹੀਨਮਨੋਮਯਾਭਿਮਾਨਃ । ਪਰਮਰਸਮਯੀਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਂ ਜਲਗਤਸੈਨ੍ਧਵਖਣ੍ਡਵਨ੍ ਮਹਾਤ੍ਮਾ
ਜਿਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਨ-ਜਨਮੀ ਅਹੰਕਾਰਤਾ ਵੀ ਮਿਟ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਰਸ ਦੀ ਸਤਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਦਾ ਟੋਲਾ ਘੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ ਤੁਰ੍ਯਪਰਾਮਰ੍ਸ਼ਸ੍ ਤਾਵਤ੍ ਕੇਵਲਤਾਪਦਮ੍ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿषਯੋ ਵਚਸਾਂ ਚ ਰਘੂਦ੍ਵਹ
ਜਦ ਤਕ ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਸੂਝ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਤਕ ਕੇਵਲਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਦੇ ਤੇ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਘੂ ਵੰਸ਼ੀ।
ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸਦੇਹਾਨਾਂ ਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਵਚਸਾਂ ਤਥਾ । ਵਿषਯੋ ਨ ਮਹਾਬਾਹੋ ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਇਵਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਸਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਸਾ ਹਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਪਦਵੀ ਦੂਰੇਭ੍ਯੋ ऽਪਿ ਦਵੀਯਸੀ । ਗਮ੍ਯਾ ਵਿਦੇਹਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਖਲੇਖੇਵ ਨਭਸ੍ਵਤਾਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਹੁੰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੁषੁਪ੍ਤਾਵਸ੍ਥਯਾ ਕਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਾਲਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ । ਤੁਰ੍ਯਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਤਦਨੁ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਘੂਰ੍ਣਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਚੌਥੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੁਰ੍ਯਾਤੀਤਾਂ ਦਸ਼ਾਂ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾ ਯਥਾ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਕੋਵਿਦਾਃ । ਤਥਾਧਿਗਚ੍ਛ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਂ ਪਦਂ ਰਘੁਕੁਲੋਦ੍ਵਹ
ਜਿਵੇਂ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਚੌਥੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤੇ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਦਵੰਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਡੋਲ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।
ਸੁषੁਪ੍ਤਾਵਸ੍ਥਯਾ ਰਾਮ ਭਵ ਸਂਵ੍ਯਵਹਾਰਵਾਨ੍ । ਚਿਤ੍ਰੇਨ੍ਦੋਰ੍ ਇਵ ਤੇ ਨ ਸ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਯੋਦ੍ਵੇਗਾਵ੍ ਅਰਿਨ੍ਦਮ
ਰਾਮਾ, ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੋ; ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਾ ਘਟਾਵ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਚਿੰਤਾ।
ਸ਼ਰੀਰਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਯੇ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯੇ ਚ ਸਂਵਿਦਮ੍ । ਮਾ ਗृਹਾਣ ਭ੍ਰਮੋ ਹ੍ਯ੍ ਏष ਸ਼ਰੀਰਮ੍ ਇਤਿ ਜृਮ੍ਭਤੇ
ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਣਤਰ ਦੀ ਮਜਬੂਤੀ ਜਾਂ ਖਤਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾ ਧਰੋ; ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ 'ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੈ' ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਹਨਾਸ਼ੇਨ ਕੋ ऽਰ੍ਥਸ੍ ਤੇ ਕੋ ऽਰ੍ਥਸ੍ ਤੇ ਦੇਹਸਂਸ੍ਥਯਾ । ਭਵ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕृਤਾਰਮ੍ਭਸ੍ ਤਿष੍ਠਤ੍ਵ੍ ਏष ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਟਿਕੀ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੋ; ਇਹ ਸਰੀਰ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿਓ।
ਜ੍ਞਾਤਵਾਨ੍ ਅਸਿ ਤਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍ ਅਸਿ ਤਤ੍ ਪਦਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਅਸਿ ਰੂਪਂ ਸ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ੋਕੋ ਭਵ ਭੂਤਯੇ
ਤੂੰ ਉਹ ਸੱਚ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾ।
ਈਪ੍ਸਿਤਾਨੀਪ੍ਸਿਤਤ੍ਯਕ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ੀਤਲਾਲੋਕਸ਼ੋਭਯਾ । ਅਨ੍ਧਕਾਰਾਤਪਾਮ੍ਭੋਦਮੁਕ੍ਤਂ ਖਮ੍ ਇਵ ਸ਼ੋਭਸੇ
ਇੱਛਾ ਤੇ ਵੈਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਠੰਢੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਨੇਰਾ, ਧੁੱਪ ਜਾਂ ਬੱਦਲ ਨਹੀਂ ਛੁਹਦੇ।
ਮਨਸ੍ ਤਵਾਤ੍ਮਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਧਸ੍ ਸਮਨੁਧਾਵਤਿ । ਯੋਗਮਨ੍ਤ੍ਰਤਪਸ੍ਸਿਦ੍ਧਃ ਪੁਰੁषਃ ਖਾਦ੍ ਇਵਾਵਨਿਮ੍
ਤੇਰਾ ਮਨ ਆਪ ਹੀ ਆਤਮਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ; ਯੋਗ, ਮੰਤਰ ਤੇ ਤਪ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਇਹ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਚਿਦ੍ ਏਵਾਸ੍ਤਿ ਪਾਰਾਵਾਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ । ਅਯਂ ਸੋ ऽਹਮ੍ ਇਦਂ ਤਨ੍ ਮੇ ਇਤਿ ਤੇ ਮਾਸ੍ਤੁ ਵਿਭ੍ਰਮਃ
ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੱਦ ਜਾਂ ਵੰਡ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ 'ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੈ' ਵਰਗਾ ਭਰਮ ਨਾ ਰਹੇ।
ਆਤ੍ਮੇਤਿ ਵ੍ਯਵਹਾਰਾਰ੍ਥਮ੍ ਅਭਿਧਾ ਕਲ੍ਪਿਤਾ ਵਿਭੋਃ । ਨਾਮਰੂਪਾਦਿਭੇਦਾਸ੍ ਤੁ ਦੂਰਮ੍ ਅਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਲਂ ਗਤਾਃ
'ਆਤਮਾ' ਸ਼ਬਦ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਹਾਰ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਾਮ, ਰੂਪ ਆਦਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਖ ਇਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹਨ।
ਜਲਮ੍ ਏਵ ਯਥਾਮ੍ਭੋਧਿਰ੍ ਨ ਤਰਙ੍ਗਾਦਿਕਂ ਪृਥਕ੍ । ਆਤ੍ਮੈਵੇਦਂ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਭੂਤੌਘਾਦਿਕਂ ਪृਥਕ੍
ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਆਤਮਾ ਹੀ ਹੈ, ਭੂਤਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾ ਸਮਸ੍ਤਾਜ੍ ਜਲਧੇਰ੍ ਜਲਾਦ੍ ਅਨ੍ਯਨ੍ ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ । ਤਥੈਵ ਜਗਤਸ੍ ਸ੍ਫਾਰਾਦ੍ ਆਤ੍ਮਨੋ ऽਨ੍ਯਨ੍ ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਅਯਂ ਸੋ ऽਹਮ੍ ਇਤਿ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਕ੍ਵ ਕਰੋषਿ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ । ਕਿਂ ਤਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਚ ਵਾ ਤੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕਿਂ ਨ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਚ ਵਾ ਨ ਤੇ
ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੂੰ 'ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੈ' ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਕਿੱਥੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਉਹ 'ਤੂੰ' ਕੀ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੀ ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ?