ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਹਸ੍ਤੋ ਦੇਹੋ ਵਿਵਿਧਯੇਹਯਾ । ਵਨ੍ਦ੍ਯਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤਃ ਪਰਿਪਾਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਜਿਸ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਹਨ, ਉਹ ਫਲਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਰਤਂ ਨਿਰਾਲਮ੍ਬੇ ਵ੍ਯੋਮਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਪਾਨ੍ਥਤਾਮ੍ । ਵਨ੍ਦ੍ਯਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤਃ ਕਰੋਤਿ ਰਵਿਰ੍ ਅਨ੍ਵਹਮ੍
ਫਲਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਆਸਰੇ ਦੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਕਲ੍ਪਸਮਾਧਾਨਧੀਰਕਲ੍ਪਿਤਕਲ੍ਪਨਮ੍ । ਵਨ੍ਦ੍ਯਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਵੈ ਵਪੁਃ
ਵੱਡੇ ਕਲਪ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਫਲਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਦਿਵਿਆ ਦੇਹ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਲੀਲਯਾ ਲਲਨਾਲਾਨਨਿਲੀਨਂ ਭੂਤਿਭੂषਿਤਮ੍ । ਵਨ੍ਦ੍ਯਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤਸ਼੍ ਸ਼ਰੀਰਂ ਸ਼ਾਙ੍ਕਰਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਭਸਮ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਾਤਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਰੀਰ ਫਲਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਤਗਤਯਸ੍ ਸਿਦ੍ਧਾ ਲੋਕਪਾਲਾਸ੍ ਤਥੇਤਰੇ । ਵਨ੍ਦ੍ਯਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤਸ੍ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਜਗਤਾਂ ਗਣੇ
ਫਲਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਸਿੱਧ ਲੋਕ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਧਤ੍ਤੇ ਸ਼ਰੀਰਯਨ੍ਤ੍ਰੌਘਮ੍ ਅਨ੍ਯੇਯਂ ਭੂਤਸਨ੍ਤਤਿਃ । ਵਨ੍ਧ੍ਯਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤੋ ਜਰਾਮृਤਿਵਿਵਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਜੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਫਲ ਲਗਾਵਟ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਅਤੇ ਵਧਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਨਾਲ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨਃ ਪਤਤਿ ਭੋਗੇषੁ ਗृਧ੍ਰੋ ਮਾਂਸਲਵੇष੍ਵ੍ ਇਵ । ਵਨ੍ਧ੍ਯਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਾਦ੍ ਏਵ ਵ੍ਯਰ੍ਥਯਾ ਰਸ੍ਯਸ਼ਙ੍ਕਯਾ
ਮਨ ਸੁਆਦ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ਫਲ ਲਗਾਵਟ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਭੋਗਾਂ 'ਤੇ ਐਸਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਗਿਦੜ ਮਾਸ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਤੇ।
ਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤੋ ਵਾਤਿ ਵਾਯੁਰ੍ ਭੁਵਨਕੋਟਰੇ । ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਨਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਹਤੀਯਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਮੋਹ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹਵਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖੋਖਲੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ; ਪੰਜ ਤੱਤ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦਿਵਿ ਦੇਵਾ ਭੁਵਿ ਨਰਾਃ ਪਾਤਾਲੇ ਭੋਗਿਨੋ ऽਸੁਰਾਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੋਦੁਮ੍ਬਰਫਲੇ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਮषਕਵਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਹਨ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਅੰਜੀਰ ਫਲ ਵਿੱਚ ਮੱਖੀਆਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਚ ਮ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਚ ਨਿਪਤਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਚ । ਭੂਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਵਿਰਤਂ ਭੂਯੋ ਨਿਰ੍ਝਰਾਮ੍ਬੁਕਣਾ ਇਵ
ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਮਰਦੇ ਹਨ, ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਉੱਠਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਬ ਕੁਝ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਝਰਨੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ।
ਪਰਸ੍ਪਰਨਿਗੀਰ੍ਣਾਙ੍ਗੀ ਜਨਤਾ ਜਾਡ੍ਯਜਰ੍ਜਰਾ । ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਪ੍ਰਭ੍ਰਮਤ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗ ਸ਼ੀਰ੍ਣਂ ਪਰ੍ਣਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬਰੇ
ਲੋਕ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਖਾ ਕੇ, ਆਲਸ ਅਤੇ ਵਧਾਪੇ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਆਰੇ, ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਚਕ੍ਰਂ ਗਗਨੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾਮषਕਸਨ੍ਤਤਮ੍ । ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਆਵਰ੍ਤਵृਤ੍ਤ੍ਯੈਵ ਪਾਤਾਲਗਜਲੌਘਵਤ੍
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੱਛਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਝਲਮਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਗਦੀ ਹੋਵੇ।
ਪਾਤੋਤ੍ਪਾਤਦਸ਼ਾਜੀਰ੍ਣਂ ਕਾਲਬਾਲਕਕਨ੍ਦੁਕਮ੍ । ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਨ ਜਹਾਤੀਨ੍ਦੁਰ੍ ਜਡਿਮ੍ਨਾ ਮਲਿਨਂ ਵਪੁਃ
ਚੰਦ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਗੇਂਦ ਵਾਂਗ, ਘਟਣ-ਵਧਣ ਦੀਆਂ ਦਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣਾ ਮਲਿਨ ਤੇ ਸੁਸਤ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।
ਨਾਨਾਯੁਗਪਰਾਵਰ੍ਤਦੁਃਖਾਲੋਕਨਕਰ੍ਕਸ਼ਮ੍ । ਨ ਲੁਨਾਤਿ ਮਨष੍षਣ੍ਡਂ ਦਿਵਿ ਗੀਰ੍ਵਾਣਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਅਨੇਕ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਹੋਏ ਮਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਵਾਸਨਾਮਾਤ੍ਰਵਸ਼ਤਃ ਪਰੇ ਵ੍ਯੋਮਨਿ ਕੇਨਚਿਤ੍ । ਇਦਮ੍ ਆਰਚਿਤਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਪਸ਼੍ਯ ਰਾਘਵ
ਰਾਘਵ, ਦੇਖੋ, ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਕੇਵਲ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉੱਚੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਨਸ੍ਸਙ੍ਗੈਕਰਙ੍ਗੇਣ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਜਗਨ੍ਮਯਮ੍ । ਯਦ੍ ਇਦਂ ਰਚਿਤਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਨ ਤਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਕਦਾਚਨ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮਨ ਦੇ ਲਗਾਵ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਅਜੀਬ ਜਹਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਂਸਕ੍ਤਮਨਸਾਮ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਂਸਾਰੇ ਵ੍ਯਵਹਾਰਿਣਾਮ੍ । ਅਤ੍ਤਿ ਤृष੍ਣਾ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਤृਣਾਨ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾ ਯਥਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਲਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ ਘਾਹ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰਿਸਕ੍ਤਮਤੇਰ੍ ਦੇਹਾਨ੍ ਸਿਕਤਾਃ ਪਤ੍ਯੁਰ੍ ਅਮ੍ਭਸਾਮ੍ । ਕਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪਰਿਸਙ੍ਖ੍ਯਾਤੁਂ ਪਰਮਾਣੁਗਣਂ ਤਥਾ
ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਰੇਤ ਦੇ ਕਣ ਗਿਣਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਮੁਕ੍ਤਾਲਤਾਯਾ ਗਙ੍ਗਾਯਾ ਮੇਰੋਰ੍ ਆਪਾਦਮਸ੍ਤਕਮ੍ । ਤਰਙ੍ਗਮੁਕ੍ਤਾ ਗਣ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਦੇਹਾਸ੍ ਸਕ੍ਤਚੇਤਸਃ
ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਤੱਕ ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਤੇ ਮੋਤੀ ਗਿਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਲਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਗਿਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਸਂਸਕ੍ਤਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾ ਦੁਃਖਪਰਮ੍ਪਰਾਃ । ਜਡਕਲ੍ਲੋਲਵਲਿਤਾ ਮਹਾਨਦ੍ਯ ਇਵਾਮ੍ਬੁਧਿਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਸਕ੍ਤਮਨਸਾਮ੍ ਏਤਾ ਰਮ੍ਯਾਨ੍ਤਃਪੁਰਪਙ੍ਕ੍ਤਯਃ । ਰਚਿਤਾ ਰੌਰਵਾਵੀਚਿਕਾਲਸੂਤ੍ਰਾਦਿਨਾਮਿਕਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਰੌਰਵ, ਅਵੀਚੀ, ਕਾਲਸੂਤਰ ਆਦਿ ਹਨ।
ਸਕ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਜਨਂ ਦੁਃਖਸ਼ੁष੍ਕਮ੍ ਇਨ੍ਧਨਸਞ੍ਚਯਮ੍ । ਜ੍ਵਲਤਾਂ ਨਰਕਾਗ੍ਨੀਨਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤੇਨ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਦੀ ਅੱਗ ਲਈ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਢੇਰੀ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਇਸ ਜੁੜਾਅ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੜਦੇ ਹਨ।
ਦੁਃਖਜਾਲਮ੍ ਇਦਂ ਰਾਮ ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ ਜਗਤੀਗਤਮ੍ । ਸਂਸਕ੍ਤਮਨਸਾਮ੍ ਅਰ੍ਥੇ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਮ੍
ਰਾਮਾ, ਇਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਲੀ — ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੈ — ਉਹ ਸਾਰਾ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਬਣੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮਨਸ੍ਸਂਸਙ੍ਗਧਰ੍ਮਿਣ੍ਯਾ ਭਾਰਭੂਤਸ਼ਰੀਰਯਾ । ਕ੍ਸ਼ਯੋਦਯਦਸ਼ਾਰ੍ਥਿਨ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤਮ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਯਾ
ਅਗਿਆਨ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਮਨ ਦੀ ਲਗਾਵਟ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ, ਅਤੇ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੱਭਣ ਦੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਵਧਦੀਆਂ ਤੇ ਘਟਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸਂਸਙ੍ਗੇਨ ਭੋਗਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਾ ਰਾਮ ਵਿਭੂਤਯਃ । ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਤਾਰਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਵृषੀਵ ਮਹਾਪਗਾਃ
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਜਦੋਂ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵਟ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤਾਂ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਚੌੜੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤਸ੍ਸਂਸਙ੍ਗਮ੍ ਅਙ੍ਗਾਨਾਮ੍ ਅਙ੍ਗਾਰਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਰਾਘਵ । ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਸਙ੍ਗਮ੍ ਅਙ੍ਗਾਨਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਰਾਮ ਰਸਾਯਨਮ੍
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲਗਾਵਟ ਅੱਗ ਦੇ ਕੋਲੇ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਪਰ ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਲਗਾਵਟ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਸਂਸਙ੍ਗੇਨਾਨ੍ਤਰਸ੍ਥੇਨ ਦਹ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਸ੍ਵਫਲੋਤ੍ਥੇਨੈਡਕਾਕ੍ਸ਼ੀ ਪਾਵਕੇਨ ਯਥੌषਧਿਃ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਲਗਾਵਟ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਵਾਈ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਸ ਅਤੇ ਘਸਾਈ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਸਕ੍ਤਮ੍ ਆਸ਼ਕ੍ਤਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਇਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਅਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਸਦਾਭਾਸਂ ਸੁਖਾਯੈਵ ਮਨੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਮਨ ਹਰ ਥਾਂ ਬੇਮੁਹਤਾਜ ਰਹੇ, ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਾਹ ਜੁੜੇ, ਸਦਾ ਸਾਫ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਤਹੀਨ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖ ਲਈ ਹੀ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਦृਸ਼ਿ ਪ੍ਰੋਦਯਮ੍ ਆਗਤੇਨ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਾਵਿषਯਂ ਗਤੇਨ । ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਂਸਕ੍ਤਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇਨ ਸ੍ਵਚੇਤਸਾ ਤਿष੍ਠਤਿ ਯਸ੍ ਸ ਮੁਕ੍ਤਃ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਬੇਲਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਸਂਸ੍ਥੇਨ ਸਰ੍ਵੇਣ ਸਹ ਤਿष੍ਠਤਾ । ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਰਤੇਨਾਪਿ ਮਨਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਜਾਨਤਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਸਭ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਿਆਂ ਵੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—