ਸ਼ੀਤਵਾਤਾਤਪਕ੍ਲੇਸ਼ਮ੍ ਏਕਦੇਸ਼ਨਿषਣ੍ਣਯਾ । ਤਰੁਰ੍ ਵਹਤਿ ਯਤ੍ ਤਨ੍ਵਾ ਤਤ੍ ਸਂਸਙ੍ਗਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜੜਿਆ ਰੁੱਖ ਆਪਣੀ ਪਤਲੀ ਟੰਗ ਨਾਲ ਠੰਢ, ਹਵਾ ਤੇ ਗਰਮੀ ਦੀ ਪੀੜਾ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਲਗਾਵ ਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੈ।
ਧਰਾਵਿਵਰਨਿਰ੍ਮਗ੍ਨੋ ਯਤ੍ ਕੀਟਃ ਪੀਡਿਤਾਙ੍ਗਕਃ । ਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤਿ ਵਿਕਲਃ ਕਾਲਂ ਤਤ੍ ਸਂਸਙ੍ਗਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕੀੜਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੀਰੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪੀੜ ਨਾਲ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈ, ਇਉਂ ਹੀ ਮੋਹ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੂਰ੍ਵਾਙ੍ਕੁਰਤृਣਾਹਾਰਃ ਕਿਰਾਤਸ਼ਰਪੀਡਯਾ । ਜਹਾਤਿ ਯਨ੍ ਮृਗੋ ਦੇਹਂ ਤਤ੍ ਸਂਸਙ੍ਗਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹਿਰਣ ਘਾਹ ਤੇ ਨਰਮ ਟੰਗੀਆਂ ਖਾ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੀਰ ਦੀ ਪੀੜ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਉਂ ਹੀ ਮੋਹ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੀਰੁਤ੍ਤृਣਦਸ਼ਾਂ ਯਾਤਾ ਲੂਯਨ੍ਤੇ ਯਤ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਨਾਨਾਵਿਗਤਸਞ੍ਚਾਰਾਸ੍ ਤਤ੍ ਸਂਸਕ੍ਤਿਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਬੂਟੀਆਂ ਤੇ ਘਾਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ, ਫਿਰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਮੁੜ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਇਉਂ ਹੀ ਬੰਧਨ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਸਾਤਲਰਸਾਯੋਗਾਤ੍ ਤृਣਗੁਲ੍ਮਲਤਾਦਯਃ । ਜਨਯਨ੍ਤਿ ਯਦ੍ ਆਕਾਰਂ ਤਤ੍ ਸਂਸਕ੍ਤਿਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ, ਬੂਟੇ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੱਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਉਂ ਹੀ ਮੋਹ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਲੀਯਨ੍ਤੇ ਤਰਙ੍ਗਿਣਿ ਤਰਙ੍ਗਵਤ੍ । ਭੂਤਾਨਿ ਯਦ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਨਿ ਤਤ੍ ਸਂਸਕ੍ਤਿਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਠਦੀਆਂ ਤੇ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਵ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਠਦਾ ਤੇ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤੈਵਾਨਨ੍ਤਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾ ਪਦਾਰ੍ਥਸ਼ਤਸਙ੍ਕੁਲਾ । ਯਤ੍ ਸਂਸਾਰਨਦੀ ਮਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ ਸਂਸਕ੍ਤਿਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨਦੀ ਬਾਹਰੋਂ ਚੁੱਪ ਤੇ ਅੰਤਹੀਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਵ ਦਾ ਉਤਪਨ ਹੋਣਾ ਹੈ।
ਸਕ੍ਤਿਰ੍ ਹਿ ਦ੍ਵਿਵਿਧਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਵਨ੍ਦ੍ਯਾ ਚ ਰਾਘਵ । ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਮੂਢਾਨਾਂ ਵਨ੍ਦ੍ਯਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦਾਂ ਨਿਜਾ
ਰਾਘਵ, ਲਗਾਵ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਇਕ ਬੇਅਸਰ ਤੇ ਇਕ ਫਲਦਾਇਕ। ਬੇਅਸਰ ਲਗਾਵ ਮੂਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਲਗਾਵ ਸੱਚ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਾਵਬੋਧੇਨ ਹੀਨਾ ਦੇਹਾਦਿਵਸ੍ਤੁਜਾ । ਭੂਯਸ੍ਸਂਸਾਰਦਾ ਸਕ੍ਤਿਰ੍ ਦृਢਾ ਵਨ੍ਧ੍ਯੇਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਲਗਾਵ ਦੇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ, ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਵਧਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੰਢੀ ਲਗਾਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁੜ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਾਵਬੋਧੇਨ ਸਤ੍ਯਭੂਤਾ ਵਿਵੇਕਜਾ । ਵਨ੍ਦ੍ਯਾ ਹਿ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸਕ੍ਤਿਰ੍ ਭੂਯਸ੍ਸਂਸਾਰਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸਮਝਦਾਰੀ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਸੱਚੀ ਅਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਹਸ੍ਤੋ ਦੇਹੋ ਵਿਵਿਧਯੇਹਯਾ । ਵਨ੍ਦ੍ਯਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤਃ ਪਰਿਪਾਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਜਿਸ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਹਨ, ਉਹ ਫਲਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਰਤਂ ਨਿਰਾਲਮ੍ਬੇ ਵ੍ਯੋਮਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਪਾਨ੍ਥਤਾਮ੍ । ਵਨ੍ਦ੍ਯਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤਃ ਕਰੋਤਿ ਰਵਿਰ੍ ਅਨ੍ਵਹਮ੍
ਫਲਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਆਸਰੇ ਦੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਕਲ੍ਪਸਮਾਧਾਨਧੀਰਕਲ੍ਪਿਤਕਲ੍ਪਨਮ੍ । ਵਨ੍ਦ੍ਯਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਵੈ ਵਪੁਃ
ਵੱਡੇ ਕਲਪ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਫਲਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਦਿਵਿਆ ਦੇਹ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਲੀਲਯਾ ਲਲਨਾਲਾਨਨਿਲੀਨਂ ਭੂਤਿਭੂषਿਤਮ੍ । ਵਨ੍ਦ੍ਯਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤਸ਼੍ ਸ਼ਰੀਰਂ ਸ਼ਾਙ੍ਕਰਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਭਸਮ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਾਤਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਰੀਰ ਫਲਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਤਗਤਯਸ੍ ਸਿਦ੍ਧਾ ਲੋਕਪਾਲਾਸ੍ ਤਥੇਤਰੇ । ਵਨ੍ਦ੍ਯਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤਸ੍ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਜਗਤਾਂ ਗਣੇ
ਫਲਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਸਿੱਧ ਲੋਕ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਧਤ੍ਤੇ ਸ਼ਰੀਰਯਨ੍ਤ੍ਰੌਘਮ੍ ਅਨ੍ਯੇਯਂ ਭੂਤਸਨ੍ਤਤਿਃ । ਵਨ੍ਧ੍ਯਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤੋ ਜਰਾਮृਤਿਵਿਵਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਜੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਫਲ ਲਗਾਵਟ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਅਤੇ ਵਧਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਨਾਲ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨਃ ਪਤਤਿ ਭੋਗੇषੁ ਗृਧ੍ਰੋ ਮਾਂਸਲਵੇष੍ਵ੍ ਇਵ । ਵਨ੍ਧ੍ਯਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਾਦ੍ ਏਵ ਵ੍ਯਰ੍ਥਯਾ ਰਸ੍ਯਸ਼ਙ੍ਕਯਾ
ਮਨ ਸੁਆਦ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ਫਲ ਲਗਾਵਟ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਭੋਗਾਂ 'ਤੇ ਐਸਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਗਿਦੜ ਮਾਸ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਤੇ।
ਸਂਸਕ੍ਤਿਵਸ਼ਤੋ ਵਾਤਿ ਵਾਯੁਰ੍ ਭੁਵਨਕੋਟਰੇ । ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਨਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਹਤੀਯਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਮੋਹ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹਵਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖੋਖਲੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ; ਪੰਜ ਤੱਤ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦਿਵਿ ਦੇਵਾ ਭੁਵਿ ਨਰਾਃ ਪਾਤਾਲੇ ਭੋਗਿਨੋ ऽਸੁਰਾਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੋਦੁਮ੍ਬਰਫਲੇ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਮषਕਵਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਹਨ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਅੰਜੀਰ ਫਲ ਵਿੱਚ ਮੱਖੀਆਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਚ ਮ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਚ ਨਿਪਤਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਚ । ਭੂਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਵਿਰਤਂ ਭੂਯੋ ਨਿਰ੍ਝਰਾਮ੍ਬੁਕਣਾ ਇਵ
ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਮਰਦੇ ਹਨ, ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਉੱਠਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਬ ਕੁਝ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਝਰਨੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ।
ਪਰਸ੍ਪਰਨਿਗੀਰ੍ਣਾਙ੍ਗੀ ਜਨਤਾ ਜਾਡ੍ਯਜਰ੍ਜਰਾ । ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਪ੍ਰਭ੍ਰਮਤ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗ ਸ਼ੀਰ੍ਣਂ ਪਰ੍ਣਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬਰੇ
ਲੋਕ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਖਾ ਕੇ, ਆਲਸ ਅਤੇ ਵਧਾਪੇ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਆਰੇ, ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਚਕ੍ਰਂ ਗਗਨੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾਮषਕਸਨ੍ਤਤਮ੍ । ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਆਵਰ੍ਤਵृਤ੍ਤ੍ਯੈਵ ਪਾਤਾਲਗਜਲੌਘਵਤ੍
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੱਛਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਝਲਮਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਗਦੀ ਹੋਵੇ।
ਪਾਤੋਤ੍ਪਾਤਦਸ਼ਾਜੀਰ੍ਣਂ ਕਾਲਬਾਲਕਕਨ੍ਦੁਕਮ੍ । ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਨ ਜਹਾਤੀਨ੍ਦੁਰ੍ ਜਡਿਮ੍ਨਾ ਮਲਿਨਂ ਵਪੁਃ
ਚੰਦ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਗੇਂਦ ਵਾਂਗ, ਘਟਣ-ਵਧਣ ਦੀਆਂ ਦਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣਾ ਮਲਿਨ ਤੇ ਸੁਸਤ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।
ਨਾਨਾਯੁਗਪਰਾਵਰ੍ਤਦੁਃਖਾਲੋਕਨਕਰ੍ਕਸ਼ਮ੍ । ਨ ਲੁਨਾਤਿ ਮਨष੍षਣ੍ਡਂ ਦਿਵਿ ਗੀਰ੍ਵਾਣਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਅਨੇਕ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਹੋਏ ਮਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਵਾਸਨਾਮਾਤ੍ਰਵਸ਼ਤਃ ਪਰੇ ਵ੍ਯੋਮਨਿ ਕੇਨਚਿਤ੍ । ਇਦਮ੍ ਆਰਚਿਤਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਪਸ਼੍ਯ ਰਾਘਵ
ਰਾਘਵ, ਦੇਖੋ, ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਕੇਵਲ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉੱਚੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਨਸ੍ਸਙ੍ਗੈਕਰਙ੍ਗੇਣ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਜਗਨ੍ਮਯਮ੍ । ਯਦ੍ ਇਦਂ ਰਚਿਤਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਨ ਤਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਕਦਾਚਨ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮਨ ਦੇ ਲਗਾਵ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਅਜੀਬ ਜਹਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਂਸਕ੍ਤਮਨਸਾਮ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਂਸਾਰੇ ਵ੍ਯਵਹਾਰਿਣਾਮ੍ । ਅਤ੍ਤਿ ਤृष੍ਣਾ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਤृਣਾਨ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾ ਯਥਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਲਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ ਘਾਹ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰਿਸਕ੍ਤਮਤੇਰ੍ ਦੇਹਾਨ੍ ਸਿਕਤਾਃ ਪਤ੍ਯੁਰ੍ ਅਮ੍ਭਸਾਮ੍ । ਕਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪਰਿਸਙ੍ਖ੍ਯਾਤੁਂ ਪਰਮਾਣੁਗਣਂ ਤਥਾ
ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਰੇਤ ਦੇ ਕਣ ਗਿਣਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਮੁਕ੍ਤਾਲਤਾਯਾ ਗਙ੍ਗਾਯਾ ਮੇਰੋਰ੍ ਆਪਾਦਮਸ੍ਤਕਮ੍ । ਤਰਙ੍ਗਮੁਕ੍ਤਾ ਗਣ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਦੇਹਾਸ੍ ਸਕ੍ਤਚੇਤਸਃ
ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਤੱਕ ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਤੇ ਮੋਤੀ ਗਿਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਲਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਗਿਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਸਂਸਕ੍ਤਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾ ਦੁਃਖਪਰਮ੍ਪਰਾਃ । ਜਡਕਲ੍ਲੋਲਵਲਿਤਾ ਮਹਾਨਦ੍ਯ ਇਵਾਮ੍ਬੁਧਿਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।