ਜੀਵਿਤੋਗ੍ਰਦ੍ਰੁਮਫਲ ਮਦਾਸ਼੍ਵਾਸਾਮृਤਾਮ੍ਬੁਧੇ । ਜਗਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਾਬਨ੍ਧੋ ਭਾਸ ਸ੍ਵਾਗਤਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੰਧਨ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਤੂੰ ਜੀਵਨ-ਰੁੱਖ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਮਸਤੀਆਂ, ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈਂ।
ਏਤਾਵਤ੍ਯੋ ਦਿਨਾਵਲ੍ਯੋ ਮਦ੍ਵਿਯੋਗਵਤਾ ਤ੍ਵਯਾ । ਵਦ ਕ੍ਵ ਕ੍ਸ਼ਪਿਤਾਸ੍ ਸਾਧੋ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਤੇ ਵਿਮਲਂ ਤਪਃ
ਸਾਧੂ ਜੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਿਹਾ; ਦੱਸ, ਤੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਕਿੱਥੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ? ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰਾ ਤਪ ਸ਼ੁੱਧ ਹੀ ਰਹੇ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਤੇ ਵਿਜ੍ਵਰਾ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਕਚ੍ਚਿਜ੍ ਜਾਤਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਫਲਿਤਵਿਦ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਕੁਸ਼ਲਵਾਨ੍ ਅਸਿ
ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ; ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ; ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਫਲ ਲਿਆ ਹੋਵੇ; ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਹੁਨਰਮੰਦ ਹੋਵੇਂ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਨ੍ਤਂ ਸਂਸਾਰਸਮੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਮ੍ ਅਲਂ ਤਦਾ । ਪ੍ਰਾਹਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਹਾਜ੍ਞਾਨਂ ਸੁਹृਤ੍ ਸੁਹृਦਮ੍ ਆਦਰਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਅਜੇ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਧੋ ਸ੍ਵਾਗਤਮ੍ ਅਦ੍ਯਾਙ੍ਗ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਦृष੍ਟੋ ऽਸਿ ਮਾਨਦ । ਕੁਸ਼ਲਂ ਤੁ ਕੁਤੋ ऽਸ੍ਮਾਕਂ ਸਂਸਾਰੇ ਤਿष੍ਠਤਾਮ੍ ਇਹ
ਸੱਜਣੋ, ਅੱਜ ਤੁਹਾਡਾ ਆਗਮਨ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਪਰ, ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਸੁਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਾਵਨ੍ ਨਾਧਿਗਤਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਯਾਵਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾ ਨ ਚਿਤ੍ਤਭੂਃ । ਯਾਵਤ੍ ਤੀਰ੍ਣਂ ਨ ਸਂਸਾਰਾਤ੍ ਤਾਵਨ੍ ਮੇ ਕੁਸ਼ਲਂ ਕੁਤਃ
ਜਦ ਤਕ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਜਦ ਤਕ ਮਨ ਦੀ ਮੈਦਾਨੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਜਦ ਤਕ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਖ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਾਵਨ੍ ਨਾਧਿਗਤਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਯਾਵਨ੍ ਨ ਸਮਤੋਦਿਤਾ । ਯਾਵਨ੍ ਨਾਭ੍ਯੁਦਿਤੋ ਬੋਧਸ੍ ਤਾਵਨ੍ ਨਃ ਕੁਸ਼ਲਂ ਕੁਤਃ
ਜਦ ਤਕ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਦ ਤਕ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਮਤਾ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਜਦ ਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਹੀਂ ਉਗੀ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਖ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਆਸ਼ਾ ਯਾਵਦ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣ ਨ ਲੂਨਾਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭਵਾਃ । ਵੀਰੁਧੋ ਦਾਤ੍ਰਕੇਣੇਵ ਤਾਵਨ੍ ਨਃ ਕੁਸ਼ਲਂ ਕੁਤਃ
ਜਦ ਤਕ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਉਮੀਦਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਉਹ ਨਵੀਂ ਕਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰ-ਫਿਰ ਉੱਗ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਆਤ੍ਮਲਾਭਂ ਵਿਨਾ ਸਾਧੋ ਵਿਨਾ ਜ੍ਞਾਨਮਹੌषਧਮ੍ । ਉਦੇਤਿ ਪੁਨਰ੍ ਏਵੇਯਂ ਦੁਸ੍ਸਂਸृਤਿਵਿषੂਚਿਕਾ
ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਜੇ ਆਤਮਕ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਭਰ ਆਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੈਸ਼ਵਾਙ੍ਕੁਰਿਤਾਰਮ੍ਭੋ ਨਵਯੌਵਨਪਲ੍ਲਵਃ । ਜਰਾਕੁਸੁਮਿਤੋ ऽਭ੍ਯੇਤਿ ਪੁਨਸ੍ ਸਂਸਾਰਦੁਰ੍ਦ੍ਰੁਮਃ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਡਰਾਉਣਾ ਰੁੱਖ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਅੰਕੁਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਧਾਪੇ ਵਿਚ ਫੁੱਲ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਯਜੀਰ੍ਣਤਰੋਰ੍ ਅਸ੍ਮਾਦ੍ ਬਾਨ੍ਧਵਾਕ੍ਰਨ੍ਦषਟ੍ਪਦਾਤ੍ । ਜਰਾਪੁष੍ਪਸਿਤੋਦੇਤਿ ਪੁਨਰ੍ ਮਰਣਮਞ੍ਜਰੀ
ਇਸ ਵਧੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਰੋਹ-ਕੰਨ ਖੜ-ਖੜੀ ਮੱਖੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਵਧਾਪੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਮੁੜ ਉੱਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਮੰਜਰੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤਸ਼ੁਕ੍ਤਰ੍ਤੁਵਿਰਸਾ ਪੁਰਾਣਦਿਵਸੋਮ੍ਭਿਤਾ । ਨੀਯਤੇ ਨੀਰਸਪ੍ਰਾਯਾ ਪੁਨਸ੍ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਵਲੀ
ਜੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ ਤੇ ਬੇਜਾਨ ਹੋ ਕੇ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਹਾਦਰੀषੁ ਦੇਹਾਦ੍ਰੇਸ੍ ਤृष੍ਣਾਕਣ੍ਟਕਿਤਾਸ੍ਵ੍ ਅਤਿ । ਹੇਲਾਵ੍ਯਾਲਾਸੁ ਚ ਪੁਨਃ ਕ੍ਰਿਯਾਸੁ ਪਰਿਲੁਪ੍ਯਤੇ
ਸਰੀਰ-ਪਹਾੜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਚੁਭੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਲਾਪਰਵਾਹ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁਃਖੈਸ੍ ਸੁਖਲਵਾਕਾਰੈਰ੍ ਦੀਰ੍ਘਦੀਰ੍ਘੈਸ਼੍ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭੈਃ । ਅਪਰ੍ਯਸ੍ਤਾਗਮਪ੍ਰਾਯਾਃ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਰਾਤ੍ਰਯਃ
ਰਾਤਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਲੰਬੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੇ ਛੋਟੇ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ, ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਮਾੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਪਰ ਨਵਾਂ ਕੁਝ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘੱਟ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਯਥਾਰ੍ਥਕ੍ਰਿਯਾਰਮ੍ਭੈਃ ਕਦਾਸ਼ਾਵੇਸ਼ਪਲ੍ਲਵੈਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਕਰ੍ਮਭਿਸ੍ ਤੁਚ੍ਛੈਰ੍ ਆਯੁਰ੍ ਆਹਤਕਰ੍ਤृਭਿਃ
ਜੀਵਨ ਬੇਮਤਲਬ ਕੰਮਾਂ, ਗਲਤ ਉਮੀਦਾਂ ਦੇ ਕੋਪਲੇ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੁਦ ਹੀ ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਮੂਲਿਤਾਸ਼ਯਾਲਾਨੋ ਮਨੋਮਤ੍ਤਮਤਙ੍ਗਜਃ । ਤृष੍ਣਾਕਰੇਣੁਕੋਤ੍ਤਬ੍ਧੋ ਦੂਰਂ ਵਿਪਰਿਧਾਵਤਿ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਇਰਾਦੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਉਖੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਭਟਕਣ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਲਾਲਚ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਨ ਦਾ ਹਾਥੀ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਭਟਕਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹ੍ਵਾਦਲਲਤਾਲਗ੍ਨਃ ਕਾਯਦ੍ਰੁਮਗੁਹਾਲਯੇ । ਯਤ੍ਰਚਿਨ੍ਤਾਮਣੌ ਵृਦ੍ਧੋ ਗਰ੍ਧਗृਧ੍ਰੋ ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ
ਜਿਹਵਾ ਤੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿੱਧ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੀਰਸਾ ਨਿਸ੍ਸੁਖਾ ਲਘ੍ਵੀ ਪਤਤ੍ਪੇਲਵਗਾਤ੍ਰਿਕਾ । ਜੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਸਵਰ੍ਣੇਯਂ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਦਿਵਸਾਵਲੀ
ਇਹ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਸ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਪਮਾਨਰਜੋਧ੍ਵਸ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤਵਪੁਸ਼੍ਸ਼੍ਰਿ ਚ । ਮੁਖਂ ਧੂਸਰਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਹਿਮੈਃ ਪਦ੍ਮਮ੍ ਇਵਾਹਤਮ੍
ਅਪਮਾਨ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਰੂਪ ਵੀ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਫਿਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਲੇ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਮਲ।
ਸ਼ੁष੍ਯਤਃ ਕਾਯਸਰਸਃ ਪ੍ਰਗਲਦ੍ਯੌਵਨਾਮ੍ਭਸਃ । ਰਾਜਹਂਸਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਆਯੁਰ੍ ਅਨਾਵਰ੍ਤਿ ਪਲਾਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਝੀਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹੰਸ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਕਾਲਾਨਿਲਬਲੋਦ੍ਧੂਤਾਜ੍ ਜਰ੍ਜਰਾਜ੍ ਜੀਵਿਤਦ੍ਰੁਮਾਤ੍ । ਭੋਗਪੁष੍ਪਾਣਿ ਦਿਵਸਪਰ੍ਣਾਨਿ ਨਿਪਤਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਧਃ
ਕਾਲ ਦੇ ਹਵਾ ਦੇ ਜੋਰ ਨਾਲ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁੱਕਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਤੋਂ ਸੁਖ ਦੇ ਫੁੱਲ—ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ—ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭੋਗਭੋਗਿਸ਼੍ਰਿਤੇष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਦੁਃਖਦਰ੍ਦੁਰਵਾਰਿषੁ । ਮਨੋ ਮੋਹਾਨ੍ਧਕੂਪੇषੁ ਦੂਰੇषੁ ਵਿਨਿਮਜ੍ਜਤਿ
ਭੋਗ-ਚਾਹ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ 'ਚ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ 'ਚ, ਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਖੂਹਾਂ 'ਚ ਮਨ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਨੁਰਞ੍ਜਨਾ ਸ੍ਪष੍ਟਾ ਤृष੍ਣਾ ਤਰਲਪੇਲਵਾ । ਚੈਤ੍ਯਮਗ੍ਨਪਤਾਕੇਵ ਦੂਰਂ ਸਮਧਿਰੋਹਤਿ
ਤਰਲ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹੁਣ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ; ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਰ ਦੀ ਝੰਡਾ ਹਵਾ ਨਾਲ ਦੂਰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਵੀ ਦੂਰ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸ੍ਯ ਸਂਸਾਰਤਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਬृਹਤ੍ਕਾਲਬਿਲਾਸ੍ਪਦਃ । ਜੀਵਿਤਾਸ਼ਾਮਯਾਂਸ੍ ਤਨ੍ਤੂਨ੍ ਅਨ੍ਤਕਾਖੁਰ੍ ਨਿਕृਨ੍ਤਤਿ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਵੱਡਾ ਸਮੇਂ ਦਾ ਖੱਡ ਉਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ; ਮੌਤ ਦੇ ਨਖ਼ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਆਸ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯੌਵਨੋਤ੍ਫਾਲਕਲ੍ਲੋਲਾ ਬਹਲੋਲ੍ਲਾਸਫੇਨਿਲਾ । ਪਰਾਵਰ੍ਤਮਹਾਵਰ੍ਤਾ ਯਾਤਿ ਜੀਵਿਤਦੁਰ੍ਨਦੀ
ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨਦੀ, ਜੋ ਜਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਫੇਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਲਾਕੁਲਕਲਤ੍ਕਾਰ੍ਯਕਲ੍ਲੋਲਕੁਲਸਙ੍ਕੁਲਾ । ਕ੍ਰਿਯਾਸਰਿਦ੍ ਅਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾ ਵਹਤ੍ਯ੍ ਆਕੁਲਕੋਟਰਾ
ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਨਦੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਕੰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਬੇਅੰਤ ਵਹਿੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਖੱਡ ਉਲਝਣ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਨਨ੍ਤਾ ਬਨ੍ਧੁਜਨਤਾਨਦ੍ਯੋ ਗਮ੍ਭੀਰਕੋਟਰੇ । ਅਜਸ੍ਰਂ ਨਿਪਤਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾ ਵਿਤਤੇ ਕਾਲਸਾਗਰੇ
ਅੰਤਹੀਣ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਡੂੰਘੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਰੁਕਣ ਬਿਨਾ ਵੱਡੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੇਹਰਤ੍ਨਸ਼ਲਾਕੇਯਂ ਨਾਸ਼ਪਙ੍ਕਾਰ੍ਣਵੋਦਰੇ । ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਕ੍ਵ ਮਗ੍ਨੇਤਿ ਤਾਤ ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ
ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਰਤਨ-ਸਮਾਨ ਪੇਟੀਆ ਹੈ, ਨਾਸ ਦੇ ਗੰਦਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ।
ਚਿਨ੍ਤਾਚਕ੍ਰੇ ਚਿਰਂ ਚਞ੍ਚਚ੍ਚਕ੍ਰਿਕਾਚਾਰਚਞ੍ਚੁਰੇ । ਚੇਤੋ ਭ੍ਰਮਤਿ ਸਾਮੁਦ੍ਰੇ ਗਰ੍ਤਾਵਰ੍ਤੇ ਤृਣਂ ਯਥਾ
ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਮਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਗਤੀ ਬੜੀ ਬੇਚੈਨ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਘੁੰਮਣੀ ਵਿਚ ਪਏ ਘਾਹ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ ਵੀ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਹ੍ਯਮਾਨਮ੍ ਅਨਨ੍ਤੇषੁ ਚੇਤਃ ਕਾਰ੍ਯਮਹੋਰ੍ਮਿषੁ । ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਏਤਿ ਨ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮਂ ਚਿਨ੍ਤਾਤਾਣ੍ਡਵਿਤਾਸ਼ਯਮ੍
ਅਣਗਣੇ ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਤਾਲ ਵਿਚ ਮਨ ਦੀ ਆਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਥੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।