ਤਦ੍ ਅਤ੍ਰ ਤਾਵਨ੍ ਮਾਂਸਾਸ੍ਥਿ ਨਾਹਮ੍ ਏਤਦ੍ ਅਚੇਤਨਂ । ਨ ਚੈਤਨ੍ ਮਮ ਸਂਸ਼੍ਲੇषਮ੍ ਏਤ੍ਯ੍ ਅਬ੍ਜਸ੍ਯ ਯਥਾ ਜਲਮ੍
ਪਰ ਇੱਥੇ ਇਹ ਮਾਸ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ—ਮੈਂ ਇਹ ਬੇਸੂਧ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਚਿਪਕਦਾ।
ਮਾਂਸਂ ਜਡਂ ਨ ਤਦ੍ ਅਹਂ ਨੈਵਾਹਂ ਰਕ੍ਤਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਜਡਾਨ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਥੀਨਿ ਨੈਵਾਹਂ ਨ ਚੈਤਾਨਿ ਮਮ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮਾਸ ਬੇਸੂਧ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਰਕਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਹੱਡੀਆਂ ਵੀ ਬੇਸੂਧ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਨੈਵਾਹਂ ਨ ਚ ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਮੇ । ਜਡਂ ਯਤ੍ ਕਿਲ ਦੇਹੇ ऽਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਦ੍ ਅਹਂ ਨੈਵ ਚੇਤਨਃ
ਮੈਂ ਕਰਮ ਦੇ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਅੰਗ ਮੇਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਬੇਸੂਧ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਚੇਤਨ ਹਾਂ।
ਨਾਹਂ ਭੋਗਾ ਨ ਮੇ ਭੋਗਾ ਨ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ । ਜਡਾਨ੍ਯ੍ ਅਸਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਾਣਿ ਨ ਚ ਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਨਾ ਮੈਂ ਰਸਾਂ ਹਾਂ, ਨਾ ਰਸ ਮੇਰੇ ਹਨ; ਨਾ ਮੇਰੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਬੇਹੋਸ਼ ਹਨ, ਝੂਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਮੂਲਂ ਸਂਸृਤਿਦੋषਸ੍ਯ ਮਨੋ ਨਾਹਂ ਜਡਂ ਹਿ ਤਤ੍ । ਅਥ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰ ਇਤਿ ਦृष੍ਟਿਰ੍ ਮਨੋਮਯੀ
ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਦੁਖ ਦਾ ਮੂਲ ਮਨ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੈ। ਫਿਰ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ—ਇਹ ਸੋਚ ਮਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣੀ ਹੈ।
ਮਨੋਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦ੍ਯਨ੍ਤੋ ਭੂਤਕੋਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਤਦ੍ ਵਪੁਃ । ਨਾਹਮ੍ ਏਵਂ ਸ਼ਰੀਰਾਦਿ ਸ਼ਿष੍ਟਮ੍ ਆਲੋਕਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ, ਪੰਜ ਤੱਤ ਜਾਂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵਜੋਂ ਜਾਂ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਸ਼ੇषਸ੍ ਤੁ ਚੇਤਨਾਜੀਵਸ੍ ਸ ਚ ਚੇਤ੍ਯੇਨ ਚੇਤਤਿ । ਅਨ੍ਯੇਨ ਬੋਧ੍ਯਮਾਨੋ ऽਸੌ ਨਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਵਪੁਰ੍ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੇਤਨ ਜੀਵ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਲ ਆਤਮਕ ਸੁਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਏਵਂ ਤ੍ਯਜਾਮਿ ਸਂਵੇਦ੍ਯਂ ਚੇਤ੍ਯਂ ਨਾਹਂ ਹਿ ਤਤ੍ ਕਿਲ । ਸ਼ੇषੋ ਵਿਕਲ੍ਪਰਹਿਤੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਚਿਦ੍ ਅਹਂ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਜੋ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਜਦ ਇਹ ਸਭ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਮੈਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਚੇਤਨਾ, ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਨਹੀਂ।
ਚਿਤ੍ਰਮ੍ ਏषੋ ऽਸ੍ਮਿ ਲਬ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਜਾਤਃ ਕਾਲੇਨ ਕਾਰ੍ਯਵਿਤ੍ । ਏष ਸੋ ऽਹਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਵਾਨ੍ਤੋ ऽਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਮੈਂ ਇਹ ਅਜੀਬ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਹੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਚੁੱਕਾ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ। ਮੈਂ ਉਹ ਬੇਅੰਤ ਆਤਮਾ ਹਾਂ—ਇਸ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੀਨ੍ਦ੍ਰੇ ਯਮੇ ਵਾਯੌ ਸਰ੍ਵਭੂਤਗਣੇ ਤਥਾ । ਸ ਏष ਭਗਵਾਨ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਤਨ੍ਤੁਰ੍ ਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਵ੍ ਇਵ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਹੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਤਮਾ, ਮੋਤੀ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿਚ ਧਾਗੇ ਵਾਂਗ, ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਚਿਚ੍ਛਕ੍ਤਿਰ੍ ਅਮਲਾ ਸੈषਾ ਚੇਤ੍ਯਾਮਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ । ਭਰਿਤਾਸ਼ੇषਦਿਕ੍ਕੁਞ੍ਜਾ ਭੈਰਵਾਕਾਰਧਾਰਿਣੀ
ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਭੈਰਵ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭਾਵਗਤਾ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਭਾਵਾਭਾਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ । ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਭੁਵਨਾਨ੍ਤਸ੍ਥਾ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮੁਦ੍ਗਿਕਾ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ, ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਹੋਣ ਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ, ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਸੁਭਗਾ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਕਾਸ਼੍ਯਦੀਪਿਕਾ । ਸਰ੍ਵਸਂਸਾਰਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਤਨ੍ਤੁਰ੍ ਆਤਤਰੂਪਿਣੀ
ਉਹ ਹਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਚਾਨਣ ਦੀ ਜੋਤ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਕਾਰਵਿਕਾਰਾਢ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਾਕਾਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ । ਸਰ੍ਵਭੂਤੌਘਤਾਂ ਯਾਤਾ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਤਾਂ ਗਤਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਵਿਧਾਨ੍ਯ੍ ਏषਾ ਭੂਤਾਨਿ ਭੁਵਨੋਦਰੇ । ਏਤਨ੍ਮਯੀਯਂ ਕਲਨਾ ਜਾਗਤੀ ਵੇਦਨਾਤ੍ਮਿਕਾ
ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਬਣੀ ਸੋਚ ਹੀ ਸੰਸਾਰਕ ਅਨੁਭਵ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਹਿਸਾਸ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ।
ਮਿਥ੍ਯਾਵਭਾਸਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਦਸ਼ਾਗਤਿਃ । ਨਾਨਾਕਾਰਮਯਾਭਾਸਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮੈਵ ਚਿਤ੍ ਪਰਾ
ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸਿਰਫ਼ ਝੂਠੀ ਲਗਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਦਿਖਾਵਾ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਉੱਚੀ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਹੈ।
ਸੇਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਮਮ ਵ੍ਯਾਪੀ ਸੇਯਂ ਮਦਵਬੋਧਨਮ੍ । ਸੇਯਮ੍ ਆਕਲਿਤਾਙ੍ਗੇਹਾ ਕਰੋਤਿ ਨृਪਤਿਭ੍ਰਮਮ੍
ਇਹ ਆਤਮਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਹੈ; ਇਹੀ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦਾ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾ ਏਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਮਨੋ ਦੇਹਰਥਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸਂਸਾਰਜਾਲਲੀਲਾਸੁ ਯਾਤਿ ਵਲ੍ਗਤਿ ਨृਤ੍ਯਤਿ
ਇਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਹੀ, ਮਨ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜਾਲ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ, ਉੱਡਦਾ ਤੇ ਨੱਚਦਾ ਹੈ।
ਇਦਂ ਮਨਸ਼੍ ਸ਼ਰੀਰਾਦਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਅਪਿ ਵਸ੍ਤੁਤਃ । ਨष੍ਟੇ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਰਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ਪੇਲਵੇ
ਇਹ ਮਨ, ਸਰੀਰ ਆਦਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਜਦ ਇਹ ਨਾਜ਼ੁਕ ਚੀਜ਼ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਜਗਜ੍ਜਾਲਮਯਂ ਨृਤ੍ਤਮ੍ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਨਟੈਸ੍ ਤਤਮ੍ । ਏਤਯੈਵੈਕਯਾ ਪਙ੍ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਦੀਪਲੇਖਯਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਜਾਲ, ਮਨ ਦੇ ਨਾਟਕੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਫੈਲਾਇਆ ਨਾਚ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਹੀ ਰੇਖਾ ਰਾਹੀਂ, ਚਿਰਾਗ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ, ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕष੍ਟਂ ਮੁਧੈਵ ਮੇ ਚਿਨ੍ਤਾ ਨਿਗ੍ਰਹਾਨੁਗ੍ਰਹਸ੍ਥਿਤੌ । ਬਭੂਵ ਦੇਹਨਿष੍ਠੈਵ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਦੇਹਕਃ
ਹਾਏ, ਮੇਰੀ ਚਿੰਤਾ, ਰੋਕਣ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਦੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਅਰਥ ਸੀ; ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਨਨ੍ਵ੍ ਅਹੋ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਸ੍ਮਿ ਗਤਂ ਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਮਮ । ਦृष੍ਟਂ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਅਖਿਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮ੍ ਇਦਂ ਮਯਾ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਜੋ ਵੇਖਣ ਲਈ ਔਖਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਣਾ ਸੀ, ਸਭ ਵੇਖ ਲਿਆ; ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਪਾ ਲਿਆ।
ਸਰ੍ਵਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਇਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਯਜ੍ ਜਗਦ੍ਗਤਮ੍ । ਚਿਨ੍ਨਿष੍ष੍ਯਨ੍ਦਾਂਸ਼ਮਾਤ੍ਰਂ ਤਨ੍ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਨ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਚਮਕ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਵ ਤੌ ਕੀਦृਗ੍ਵਿਧੌ ਵਾਪਿ ਕਿਂਨਿष੍ਠੌ ਵਾ ਕਿਮਾਤ੍ਮਕੌ । ਨਿਗ੍ਰਹਾਨੁਗ੍ਰਹੌ ਲੋਕੇ ਹਰ੍षਾਮਰ੍षਕ੍ਰਮੌ ਤਥਾ
ਉਹ ਦੋ ਕਿਹੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹਨ, ਕਿਸ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਦੀ ਸੱਚੀ ਸੁਰਤ ਕੀ ਹੈ — restrain ਤੇ favour, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਨਾਰਾਜ਼ੀ ਦੀ ਲੜੀ, ਇਹ ਸਭ ਕਹਾਂ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਹਨ, ਤੇ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ?
ਕਿਂ ਸੁਖਂ ਕਿਂ ਚ ਵਾ ਦੁਃਖਂ ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਦਮ੍ ਆਤਤਮ੍ । ਅਹਮ੍ ਆਸਂ ਮੁਧਾ ਮੂਢੋ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾਮੂਢੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਸੁਖ ਕੀ ਹੈ, ਦੁਖ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਬੇਵਕੂਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਹੁਣ ਮੈਂ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਕਿਮ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵਮ੍ ਆਲੋਕੇ ਸ਼ੋਚ੍ਯਤੇ ਕਿਂ ਵਿਮੁਹ੍ਯਤੇ । ਕਿਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਕਿਮ੍ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸ੍ਥੀਯਤੇ ਕ੍ਵ ਕ੍ਵ ਗਮ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ, ਕਿਉਂ ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਭਟਕ ਜਾਵੇ? ਕੀ ਦੇਖਣਾ, ਕੀ ਕਰਨਾ, ਕਿਵੇਂ ਟਿਕਣਾ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਾ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣਾ?
ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਇਤ੍ਥਮ੍ ਇਦਂ ਨਾਮ ਚਿਦਾਭਾਸਂ ਵਿਰਾਜਤੇ । ਨਮੋ ਨਮਸ੍ ਤੇ ਨਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵ ਦृष੍ਟਦृਸ਼੍ਯੋ ऽਸਿ ਸੁਨ੍ਦਰ
ਇਹ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਇਕ ਝਲਕ ਵਜੋਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ, ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਹੈ।
ਅਹੋ ਨੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਸ੍ਮਿ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਜ੍ਞਾਤਮ੍ ਅਲਂ ਮਯਾ । ਨਮੋ ਮਹ੍ਯਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਯ ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨੋਦਯਾਯ ਚ
ਅਹਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅਨੰਤ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਉਪਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਵਿਗਤਰਞ੍ਜਨਨਿਰ੍ਵਿषਯਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਗਤਭਵਭ੍ਰਮ ਈਹਿਤਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਸ੍ਥਿਰਸੁषੁਪ੍ਤਕਲਾਤਿਗਤਸ੍ ਤਤਸ੍ ਸਮਸਮਂ ਨਿਵਸਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ
ਮੈਂ ਹੁਣ ਆਕਰਸ਼ਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਰਕਤੀ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ; ਬਣਨ ਦੀ ਭੁਲ ਗਈ ਹੈ, ਕੋਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਜਾਗਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸਮਾਨਤਾ ਨਾਲ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਹੇਮਜਟਾਧੀਸ਼ੋ ਲੇਭੇ ਪਦਮ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਵਿਵੇਕਾਧ੍ਯਵਸਾਯੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਮ੍ ਇਵ ਗਾਧਿਜਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਟਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵਿਰਲੇ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।