ਯਾਵਦਿਚ੍ਛਮ੍ ਅਵਸ੍ਥੈषਾ ਪ੍ਰਣਵਪ੍ਰਥਮੇ ਕ੍ਰਮੇ । ਬਭੂਵ ਨ ਹਠਾਦ੍ ਏਵ ਹਠਯੋਗੋ ਹਿ ਦੁਃਖਦਃ
ਇਹ ਹਾਲਤ 'ਓਮ' ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ 'ਚ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹੀ; ਇਹ ਜਬਰਦਸਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਬਰਦਸਤੀ ਯੋਗ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਥੇਤਰਾਂਸ਼ਾਵਸਰੇ ਪ੍ਰਣਵਸ੍ਯ ਸਮਸ੍ਥਿਤੌ । ਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਕੁਮ੍ਭਕੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਮ੍ ਅਭਵਤ੍ ਕ੍ਰਮਃ
ਫਿਰ 'ਓਮ' ਦੇ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ 'ਚ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਨਿਸ਼ਚਲ ਕੁੰਭਕ' ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ 'ਚ ਸਾਹ ਰੁਕ ਗਿਆ।
ਨ ਬਹਿਰ੍ ਨਾਨ੍ਤਰੇ ਨਾਧੋ ਨੋਰ੍ਧ੍ਵੇ ਨਾਸ਼ਾਸੁ ਤਤ੍ਰ ਤੇ । ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੋਭਮ੍ ਅਗਮਨ੍ ਪ੍ਰਾਣਾ ਅਰ੍ਧਸਂਸ੍ਤਮ੍ਭਿਤਾ ਇਵ
ਉਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਸਾਹ ਨਾ ਬਾਹਰ ਗਿਆ, ਨਾ ਅੰਦਰ, ਨਾ ਹੇਠਾਂ, ਨਾ ਉੱਤੇ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ; ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਧਾ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਦਗ੍ਧਦੇਹਪੁਰੋ ਵਹ੍ਨਿਸ਼੍ ਸ਼ਸ਼ਾਮਾਸ਼ਨਿਵਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਅਦृਸ਼੍ਯਤ ਸਿਤਂ ਭਸ੍ਮ ਸ਼ਾਰੀਰਂ ਹਿਮਪਾਣ੍ਡੁਰਮ੍
ਜਲਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਗ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਠੰਡੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਮੁਕ ਜਾਣ 'ਤੇ। ਬਚਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਚਿੱਟਾ ਰਾਖ, ਸਰੀਰ ਹਿਮ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਤ੍ਰ ਕਰ੍ਪੂਰਸ਼ਯ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਪ੍ਤਾਨੀਵ ਸੁਖੋਚਿਤਮ੍ । ਸ਼ਰੀਰਾਸ੍ਥੀਨਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਨਿ ਸਿਤਾਨਿ ਚ
ਉਥੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਪੂਰ ਦੀ ਸੇਜ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਹੋਣ, ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ—ਬਿਲਕੁਲ ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ।
ਤਦ੍ ਭਸ੍ਮ ਪਵਨਾਧੂਤਂ ਸਾਸ੍ਥਿ ਵਾਯੁਰ੍ ਅਯੋਜਯਤ੍ । ਸ੍ਵਦੇਹੇ ਭृਸ਼ਮ੍ ਉਚ੍ਛੂਨੇ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਵ੍ਰਤਵਾਨ੍ ਇਵ
ਉਹ ਰਾਖ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਦੀ ਹੋਈ, ਹੱਡੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਵੰਡ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਨੈਤਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।
ਤਚ੍ ਚਣ੍ਡਪਵਨੋਦ੍ਧੂਤਮ੍ ਆਵृਤ੍ਯ ਗਗਨਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਸ਼ਰਦੀਵਾਭ੍ਰਮਿਹਿਕਾ ਕ੍ਵਾਪਿ ਭਸ੍ਮਾਸ੍ਥਿਮਦ੍ ਯਯੌ
ਉਹ ਰਾਖ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡ ਕੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ; ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਧੁੰਦ ਜਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਰਾਖ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਚਲੀ ਗਈਆਂ।
ਯਾਵਦਿਚ੍ਛਮ੍ ਅਵਸ੍ਥੈषਾ ਪ੍ਰਣਵਸ੍ਯਾਪਰੇ ਕ੍ਰਮੇ । ਬਭੂਵ ਨ ਹਠਾਦ੍ ਏਵ ਹਠਯੋਗੋ ਹਿ ਦੁਃਖਦਃ
ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੀਏ ਰਹੀ, ਓਮ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਇਹ ਜਬਰਦਸਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਬਰਦਸਤੀ ਯੋਗ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ ਤृਤੀਯਾਵਸਰੇ ਪ੍ਰਣਵਸ੍ਯੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਿਦੇ । ਪੂਰਣਾਤ੍ ਪੂਰਕੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਮ੍ ਅਭਵਤ੍ ਕ੍ਰਮਃ
ਫਿਰ, ਓਮ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅਵਸਥਾ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਸ ਲੈਣ ਦਾ 'ਪੂਰਕ' ਨਾਂਕਾ ਪੜਾਅ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਸ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਵਸਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਸ਼੍ ਚੇਤਨਾਮृਤਮਧ੍ਯਗਾਃ । ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਸ਼ੀਤਲਤਾਮ੍ ਈਯੁਰ੍ ਹਿਮਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸੁਨ੍ਦਰੀਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਾਣਾ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਏ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਠੰਡਕ ਪਾ ਲਈ, ਜੋ ਹਿਮ ਦੇ ਛੂਹ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
ਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਗਗਨਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲਤਾਂ ਯਯੁਃ । ਧੂਮਾ ਗਗਨਕੋਸ਼ਸ੍ਥਾਸ਼੍ ਸ਼ੀਤਲਾਮ੍ਬੁਦਤਾਮ੍ ਇਵ
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਚੰਦ ਦੇ ਗੋਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ; ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਧੂੰਏ ਠੰਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਏ।
ਕਲਾਕਲਾਪਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣੇ ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲੇ । ਪੁਣ੍ਯਰਾਸ਼ਾਵ੍ ਇਵਾਪੂਰ੍ਣੇ ਰਸਾਯਨਮਹਾਰ੍ਣਵੇ
ਉਹ ਚੰਦ ਦੀ ਮੰਡਲ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਹ ਇਉਂ ਲੱਗੇ ਜਿਵੇਂ ਨੇਕੀਆਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ।
ਰਸਾਯਨਮਹਾਧਾਰਾਸ੍ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਪ੍ਰਾਣਵਾਯਵਃ । ਮਣਿਯष੍ਟਿਸਮਾਕਾਰਾ ਜਲੇष੍ਵ੍ ਇਨ੍ਦੋਰ੍ ਇਵਾਂਸ਼ਵਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾ ਪਪਾਤਾਮ੍ਬਰਾਦ੍ ਧਾਰਾ ਸ਼ੇषੇ ਸ਼ਾਰੀਰਭਸ੍ਮਨਿ । ਰਾਸਾਯਨੀ ਹਰਸ਼ਿਰਃਪਤਿਤੇਵ ਸੁਰਾਪਗਾ
ਉਹ ਧਾਰਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰਾਖ ਤੇ ਡਿੱਗੀ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ ਇਉਂ ਵਹੀ ਜਿਵੇਂ ਦਿਵਿਆ ਨਦੀ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਡਿੱਗਦੀ ਹੋਵੇ।
ਉਦਭੂਦ੍ ਇਨ੍ਦੁਬਿਮ੍ਬਾਭਂ ਚਤੁਰ੍ਬਾਹੁਵਪੁਸ੍ ਤਯਾ । ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਨ੍ਮਨ੍ਦਰਾਦ੍ ਅਬ੍ਧੇਃ ਪਾਰਿਜਾਤ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਚੰਦ ਦੇ ਗੋਲ ਵਰਗਾ ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਉਭਰਿਆ, ਜੋ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਉੱਗਿਆ ਦਿਵਿਆ ਪੇੜ।
ਉਦ੍ਦਾਲਕਸ਼ਰੀਰਂ ਤਨ੍ ਨਾਰਾਯਣਤਯੋਦਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਤਚੂਤਵਤ੍ ਕਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਬਭੌ ਦੀਪ੍ਤਿਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਉੱਦਾਲਕ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਖਿੜੇ ਆਮ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਰਸਾਯਨਮਯਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਸ੍ ਤਚ੍ਛਰੀਰਮ੍ ਅਪੂਰਯਨ੍ । ਸਰਿਦੋਘਾ ਇਵ ਸਰੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਮਧੁਰਸਾ ਇਵ
ਅਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਾਣ ਉਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਭਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਝੀਲ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਃ ਕੁਣ੍ਡਲਿਨੀਂ ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਪੂਰਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਆਦृਤਾਃ । ਵਕ੍ਰਾਨੁਵਕ੍ਰਪ੍ਰਸृਤਾਸ੍ ਸਰਾਂਸੀਵ ਸਰਿਤ੍ਸ੍ਖਦਾਮ੍
ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੇ ਆਤਮਕ ਕੂੰਡਲਿਨੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਵਕਰੀ ਤੇ ਉਲਟ ਵਕਰੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਟੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਥਂ ਬਭੂਵਾਸ੍ਯ ਤਚ੍ ਛਰੀਰਂ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਃ । ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਸਂਰਮ੍ਭਵਿਗਮੇ ਧੌਤਂ ਤਲਮ੍ ਇਵਾਵਨੇਃ
ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਬਾਦ ਧਰਤੀ ਦਾ ਤਲ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਪਦ੍ਮਾਸਨਗਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਹੇ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਦृਢਾਮ੍ । ਆਲਾਨ ਇਵ ਮਾਤਙ੍ਗਂ ਨਿਬਧ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਞ੍ਚਕਮ੍
ਫਿਰ, ਪਦਮ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਅਡੋਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਐਸੇ ਰੋਕ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਸੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸਮਾਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵ੍ਯਵਸਾਯਮ੍ ਉਪਾਦਦੇ । ਸ੍ਵਭਾਵਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਤਾਂ ਨੇਤੁਂ ਸ਼ਰਤ੍ਕਾਲ ਇਵਾਮਲਃ
ਉਸ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਸਮਾਧੀ ਲਈ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸਾਫ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਸ੍ਵਾਨ੍ਤਵਾਤਹਰਿਣਮ੍ ਆਸ਼ਾਦਿਗ੍ਗਣਗਾਮਿਨਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤਯਾ ਹृਦਯਂ ਨਿਨ੍ਯੇ ਦੂਰਾਦ੍ ਰਜ੍ਜ੍ਵੇਵ ਕੀਲਕਮ੍
ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰੱਸਾ ਦੂਰੋਂ ਕੀਲ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਵਮਾਨਮ੍ ਅਧੋ ਮਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਆਬਿਲਮ੍ ਆਕੁਲਮ੍ । ਬਲਾਤ੍ ਸਂਰੋਧਯਾਮ੍ ਆਸ ਸੇਤੁਰ੍ ਜਲਮ੍ ਇਵ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੱਤ ਤੇ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਜਬਰਦਸਤੀ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਵਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਪੱਲਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ੍ਯਮੀਮਿਲਦ੍ ਦृਸ਼ਾਵ੍ ਅਰ੍ਧਂ ਪਰਿਪਕ੍ਸ਼੍ਮਲਪਕ੍ਸ਼੍ਮਕੇ । ਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਤਾਰਾਮਧੁਪੇ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਕਾਲ ਇਵਾਮ੍ਬੁਜੇ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਧ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ, ਪਲਕਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਬਿਨਾ ਹਿਲੇ-ਡੁਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਮਲ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਹੋਣ।
ਸੋਮ੍ਯਤਾਮ੍ ਅਨਯਨ੍ ਮੌਨੀ ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਜਵਂ ਮੁਖੇ । ਸ਼੍ਵਸਨਂ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਦੇਸ਼ੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਸ੍ ਸਮਯੋ ਯਥਾ
ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਨੂੰ ਮੂੰਹ 'ਚ ਨਰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਤਿਲੇਭ੍ਯ ਇਵ ਤੈਲਾਨਿ ਪृਥਕ੍ ਚਕ੍ਰੇ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇਭ੍ਯਃ ਕੂਰ੍ਮੋ ऽਙ੍ਗਾਨੀਵ ਗੋਪਯਨ੍
ਜਿਵੇਂ ਤਿਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੇਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰਿਅ-ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਟਾ ਲਿਆ, ਕਛੂਆ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹ੍ਯਾਨ੍ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣ ਜਹੌ ਦੂਰੇ ਸ਼ਨੈਰ੍ ਅਰੀਨ੍ । ਸਹਸਾ ਕੁਣ੍ਡਕਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਮਣਿਰ੍ ਦੂਰਂ ਤ੍ਵਿषੋ ਯਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਬਾਹਰਲੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਣਕਾ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਲੀਨਾਨ੍ ਆਨ੍ਤਰਾਂਸ਼੍ ਚਕ੍ਰੇ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਉਜ੍ਝਿਤਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ । ਰਸਾਨ੍ ਵਿਟਪਕੋਸ਼ਸ੍ਥਾਨ੍ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍ष ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਃ
ਉਸ ਨੇ ਅੰਦਰਲੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕਠਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਬਾਹਰਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਰਸ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੁਰੋਧ ਗੁਦਸਙ੍ਕੋਚਾਨ੍ ਨਵਦ੍ਵਾਰਾਨਿਲਾਨ੍ ਅਥ । ਮੁਖਸਂਸ੍ਥਗਨਾਤ੍ ਕੁਮ੍ਭਰਨ੍ਧ੍ਰਕੋਸ਼ਾਨ੍ ਇਵੇਤਰਾਨ੍
ਫਿਰ, ਪਿਛਲੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਸਿਕੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਨੌ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਟਕੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਰੰਦਰੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਰਤ੍ਨਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਢ੍ਯਾਂ ਸ੍ਪष੍ਟਾਂ ਕੁਸੁਮਲਾਞ੍ਛਿਤਾਮ੍ । ਦਧਾਰ ਕਨ੍ਧਰਾਂ ਧੀਰਾਂ ਮੇਰੁਸ਼੍ ਸ਼ृਙ੍ਗਸ਼ਿਖਾਮ੍ ਇਵ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਆਤਮ ਰਤਨ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੀ ਸੀ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ।