ਏਕਸ੍ਯਾਮ੍ ਏਵ ਲੀਲਾਯਾਂ ਵਨਸ੍ਥਲ੍ਯਾਮ੍ ਇਵੈਣਕਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਇਕੋ ਜੰਗਲ ਦੀ ਘਾਹ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਹਿਰਣ ਖੇਡਦੇ ਹੋਣ।
ਬਹਵਸ੍ ਤੁਲ੍ਯਕਾਲਂ ਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਜਨਾ ਯਤਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਫਲਪਾਕੇਨੇਵ ਦ੍ਰੁਮਾ ऋਤੌ
ਕਈ ਲੋਕ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਤ ਆਉਣ 'ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਆਪਣੇ ਫਲ ਪਕਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤਿਬਨ੍ਧਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਨਾਂ ਕਾਲੋ ਦਾਤੇਤਿ ਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਵਿਪ੍ਰ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮਾਤ੍ਰੋ ऽਸੌ ਕਾਲੋ ਹ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਜੋ ਇਹ ਸਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਂ ਰੋਕ ਜਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਅਸਲ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਮੂਰ੍ਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਕਾਲੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਤਮ੍ ਅਜਂ ਵਿਦੁਃ । ਨ ਜਹਾਤਿ ਨ ਚਾਦਤ੍ਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ ਏਵ ਸਃ
ਸਮਾਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਆਕਾਰ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਜਨਮਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਲੌਕਿਕੋ ਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਵਰ੍षਕਲ੍ਪਯੁਗਾਤ੍ਮਕਃ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪ੍ਯਤੇ ਪਦਾਰ੍ਥੌਘੈਃ ਪਦਾਰ੍ਥੌਘਾਸ਼੍ ਚ ਤੇਨ ਤੇ
ਪਰ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ, ਜੋ ਸਾਲਾਂ, ਕਲਪਾਂ ਤੇ ਯੁਗਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਹجوم ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਮਾਨਪ੍ਰਤਿਭਾਸੋਤ੍ਥਸਮ੍ਭ੍ਰਮਭ੍ਰਾਨ੍ਤਚੇਤਸਃ । ਤਥਾ ਤਦ੍ ਦृष੍ਟਵਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਹੂਨਕੀਰਜਨੋਚ੍ਚਯਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਭਰਮ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ, ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਨੂੰ ਐਸਾ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਵਵ੍ਯਾਪਾਰਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਧਿਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਚਾਰਯਨ੍ । ਸਾਧੋ ਗਤਮਨੋਮੋਹਮ੍ ਇਹੈਵਾਸ੍ਸ੍ਵ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲੱਗ ਕੇ, ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਾਧੂ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਥੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।'
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਜਗਾਮਾਨ੍ਤਰ੍ਧਿਮ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਃ । ਅਤਿष੍ਠਤ੍ ਕਨ੍ਦਰੇ ਗਾਧਿਰ੍ ਆਧਿਪੀਵਰਯਾ ਧਿਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਹੈ, ਅੰਤर्धਾਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਗਾਧੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ, ਉੱਚੀ ਬੁਧੀ ਨਾਲ, ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਤਤਃ ਕਤਿਪਯੇष੍ਵ੍ ਅਦ੍ਰੌ ਮਾਸੇष੍ਵ੍ ਅਪਿ ਗਤੇषੁ ਸਃ । ਪੁਨਰ੍ ਆਰਾਧਯਾਮ੍ ਆਸ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਕਰਂ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਫਿਰ, ਪਹਾੜ ਵਿਚ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੁਜਾ ਨੇ ਫਿਰ ਕਮਲ-ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚੈਕਦਾ ਨਾਥਮ੍ ਆਗਤਂ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਤਮ੍ । ਪੂਜਯਾਮ੍ ਆਸ ਮਨਸਾ ਸੋਤ੍ਕੇਨੋਵਾਚ ਚੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਮਨ ਵਿਚ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਭਗਵਨ੍ ਸਂਸ੍ਮਰਂਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਾਂ ਤਾਮ੍ ਆਤ੍ਮਸ਼੍ਵਪਚਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ । ਇਮਾਂ ਸਂਸਾਰਮਾਯਾਂ ਚ ਪਰਿਮੁਹ੍ਯਾਮਿ ਚੇਤਸਾ
ਪ੍ਰਭੂ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਅਜੀਬ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਿਲਕੁਲ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾਸ਼ੁ ਯਥਾਵਸ੍ਤੁ ਮਹਾਮੋਹਨਿਵृਤ੍ਤਯੇ । ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਵਿਮਲੇ ਮਾਂ ਨਿਯੋਜਯ ਕਰ੍ਮਣਿ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਭਟਕਣ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਵਿਚ, ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਤੁਰੰਤ ਲਗਾ ਦਿਓ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ ਜਗਦ੍ ਇਦਂ ਮਾਯਾਮਹਾਸ਼ਮ੍ਬਰਡਮ੍ਬਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਕਲਨਾਸ੍ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀਹ ਵਿਸ੍ਤृਤੇ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਜੀ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਮਾਇਆ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨਾਟਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਅਜੀਬ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੂਨਕੀਰਪੁਰੇ ਮੋਹਾਦ੍ ਦृष੍ਟਵਾਂਸ੍ ਤਤ੍ ਤਥਾ ਭਵਾਨ੍ । ਇਤ੍ਯ੍ ਏਤਤ੍ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਹਿ ਜਨੈਰ੍ ਭ੍ਰਮਃ
ਹੂਨ ਤੇ ਕੀਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ, ਭੁਲੇਖੇ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਐਸਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਵਾਪਰਦਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹੂਨਾਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਇਵ ਕੀਰਾਸ਼੍ ਚ ਦृष੍ਟਵਨ੍ਤਸ੍ ਤਥਾ ਭ੍ਰਮਮ੍ । ਮੁਧੈਵੇਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਸਤ੍ਯਾਭਂ ਸਮਕਾਲਾਦਿਸਮ੍ਭਵਾਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਹੂਨ ਤੇ ਕੀਰਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਵਾਪਰਨ ਕਰਕੇ ਸੱਚਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਇਦਂ ਤੁ ਸ਼ृਣੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਭੂਤਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤ । ਯੇਨੈਤਿ ਤਨੁਤਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षਲਤੇਵ ਤੇ
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਮਾਰਗ ਦੇ ਲਤਾ ਦੀ ਨਰਮ ਟਹਿਣੀ ਵਾਂਗ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਯੋ ऽਸੌ ਕਟਞ੍ਜਕੋ ਨਾਮ ਸ਼੍ਵਪਚੋ ਹੂਨਮਣ੍ਡਲੇ । ਤੇਨੈਵ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ੇਨ ਸ ਤਥੈਵਾਭਵਤ੍ ਪੁਰਾ
ਉਹ ਕਟੰਜਕਾ ਨਾਂ ਦਾ, ਜੋ ਹੂਨ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਕੁੱਤਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਸੀ।
ਤਥੈਵ ਵਿਕਲਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਂ ਗਤਃ । ਬਭੂਵ ਕੀਰਨृਪਤਿਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਨਲਂ ਤਤਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਮਿਲਣ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਕੀਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਅੱਗ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਭਵਤਃ ਕੇਵਲਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਜਲਾਨ੍ਤਰ੍ਵਰ੍ਤਿਨਸ੍ ਤਦਾ । ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਾ ਤਥਾਭੂਤਾ ਕਟਞ੍ਜਾਚਾਰਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਕੁਝ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਕਟੰਜਕ ਦੀ ਚਲਣ-ਚਲਤ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਦृष੍ਟਾਨੁਭੂਤਮ੍ ਅਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਵਿਸ੍ਮਰਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਕਦਾਚਿਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਚੇਤਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਦृष੍ਟਵਤ੍
ਕਈ ਵਾਰ ਮਨ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਖੀਆਂ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ; ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੇਖੀਆਂ ਹੋਣ।
ਯਥਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਨੋਰਾਜ੍ਯਧਾਤੁਸਂਸ੍ਥਿਤਿषੁ ਭ੍ਰਮਃ । ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਤਥੈਵਾਙ੍ਗ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਮਨਸਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ, ਮਨ ਦੀਆਂ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਤੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਭਟਕਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਓਹੀ ਭਟਕਾਵਾ ਮਨ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ।
ਭਵਿष੍ਯਦ੍ਭੂਤਕਾਲਸ੍ਥਂ ਯਥਾ ਤ੍ਰੈਕਾਲ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ । ਪ੍ਰਤਿਭਾਮ੍ ਏਤਿ ਤੇ ਗਾਧੇ ਕਟਞ੍ਜਚਰਿਤਂ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਗਾਧੀ, ਮਨ ਵੀ ਕਟੰਜ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਯਂ ਸੋ ऽਹਮ੍ ਇਦਂ ਤਨ੍ ਮੇ ਇਤਿ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਅਯਂ ਸੋ ऽਹਮ੍ ਇਦਂ ਤਨ੍ ਮੇ ਇਤਿ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਨਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ 'ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ' ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ। ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ' ਵਾਂਗ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵਾਹਮ੍ ਏਵੇਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੋ ਨਾਵਸੀਦਤਿ । ਨ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਪਦਾਰ੍ਥੇषੁ ਵਿਭਾਗਾਨਰ੍ਥਭਾਵਨਾਮ੍
ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ 'ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ' ਸਮਝ ਕੇ ਕਦੇ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇਪਣ ਜਾਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਹੋਣ ਦੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਤੇਨਾਸੌ ਭ੍ਰਮਮੋਹੇषੁ ਸੁਖਦੁਃਖਵਿਲਾਸਿषੁ । ਨ ਨਿਮਜ੍ਜਤਿ ਮਗ੍ਨੋ ऽਪਿ ਤੁਮ੍ਬੀਪਾਤ੍ਰਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਭਸਿ
ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਭਟਕਾਵਿਆਂ ਤੇ ਭੁਲੇਖਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ—even ਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਵੇ—ਜਿਵੇਂ ਤੁੰਬੇ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬਦਾ।
ਤ੍ਵਂ ਤਾਵਦ੍ ਵਾਸਨਾਜਾਲਗ੍ਰਸ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿਚੇਤਨਃ । ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ਛੇषਮਹਾਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ ਇਵ ਨ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਮ੍ ਆਗਤਃ
ਤੇਰਾ ਮਨ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੋਸ਼ ਤੋਂ ਬੇਗਿਆਨ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈਂ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਲੰਮੀ ਬੀਮਾਰੀ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਅਜੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਤੂੰ ਵੀ ਅਜੇ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ।
ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯਾਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤ੍ਵਾਨ੍ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋषਿ ਮਨੋਭ੍ਰਮਮ੍ । ਵਿਨਿਵਾਰਯਿਤੁਂ ਮੇਘਮ੍ ਅਸਮ੍ਯਙ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਾਨ੍ ਇਵ
ਤੇਰਾ ਗਿਆਨ ਅਜੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਉਲਝਣ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣ ਉਹ ਬੱਦਲ ਨਹੀਂ ਹਟਾ ਸਕਦਾ।
ਯਦ੍ ਏਵ ਤੇ ਮਨੋਮਾਤ੍ਰੇ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਤੇ । ਤਰੁਰ੍ ਓਘਜਵੇਨੇਵ ਤੇਨੈਵਾਕ੍ਰਮ੍ਯਸੇ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਵੀ ਗੱਲ ਅਚਾਨਕ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਸੇ ਵਿਚ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਖ਼ਤ ਤੇਜ਼ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਤਨਾਭੇਃ ਕਲਾਸ੍ਯੇਹ ਮਾਯਾਚਕ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਸ੍ਥੀਯਤੇ ਚੇਤ੍ ਤਦ੍ ਆਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤਨ੍ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਬਾਧਤੇ
ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਚੇਤੇ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉਠਣ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਹਾਲਤਾਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਵੇਂ ਤੇ ਅਡਿੱਗ ਰਹੇਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੁਝ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਗਿਰੇਃ ਕੁਞ੍ਜੇ ਦਸ਼ਵਰ੍षਾਣ੍ਯ੍ ਅਖਿਨ੍ਨਧੀਃ । ਤਪਃ ਕੁਰੁ ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਭਾਵਮ੍ ਆਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਦਸ ਸਾਲ ਤੱਕ ਅਟੱਲ ਮਨ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰ। ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।