ਰਾਜ੍ਯਸਜ੍ਜਨਸਮ੍ਪਰ੍ਕਪਵਿਤ੍ਰੀਕृਤਧੀਰਧੀਃ । ਗਵਲਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਸ਼ੋਕਵ੍ਯਾਕੁਲਚੇਤਨਃ
ਉਸ ਰਾਜ ਵਿਚ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਗਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮਦਰ੍ਥਮ੍ ਅਤ੍ਯਨਰ੍ਥੋ ऽਯਂ ਦੇਸ਼ੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਆਗਤਃ । ਅਕਾਲਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਸਮਸ੍ ਸਰ੍ਵਨਾਯਕਨਾਸ਼ਨਃ
ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਇੱਥੇ ਆ ਟਿਕਿਆ ਹੈ—ਇਹ ਤਾਂ ਅਕਾਲੀ ਕਲਿਅੰਤ ਵਾਂਗ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਿਂ ਮੇ ਦੁਃਖਿਤਜੀਵੇਨ ਮਰਣਂ ਮੇ ਮਹੋਤ੍ਸਵਃ । ਲੋਕਨਿਨ੍ਦ੍ਯਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਜਨ੍ਤੋਰ੍ ਜੀਵਿਤਾਨ੍ ਮਰਣਂ ਵਰਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ? ਮੌਤ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਤੇ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਮੌਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਗਵਲੋ ਜ੍ਵਲਿਤੇ ਜ੍ਵਲਨੇ ਪੁਰਃ । ਪਤਙ੍ਗਵਦ੍ ਅਨੁਦ੍ਵੇਗਮ੍ ਅਕਰੋਦ੍ ਆਹੁਤਿਂ ਵਪੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਕਰਕੇ, ਗਵਾਲਾ ਨੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਘਬਰਾਹਟ ਦੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੜਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋਨੇ ਵਾਂਗ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਬਲਾਦ੍ ਗਵਲਨਾਮ੍ਨਿ ਹੁਤਾਸ਼ਰਾਸ਼ੌ ਦੇਹੇ ਪਤਤ੍ਯ੍ ਅਵਯਵਾਕੁਲਤਾਂ ਪ੍ਰਯਾਤੇ । ਸ੍ਵਾਙ੍ਗਾਵਦਾਹਦਹਨਸ੍ਫੁਰਣਾਨੁਰੋਧਾਦ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਜਲੇ ਝਗਿਤਿ ਬੋਧਮ੍ ਅਵਾਪ ਗਾਧਿਃ
ਜਦੋਂ ਗਵਾਲਾ ਦਾ ਸਰੀਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗਵਾਲਾ ਨਾਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਵਿਖਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਸੜਨ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨਾਲ, ਗਾਧੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਤ੍ਯ੍ ਅਥ ਮੁਨੌ ਦਿਵਸੋ ਜਗਾਮ ਸਾਯਨ੍ਤਨਾਯ ਵਿਧਯੇ ऽਸ੍ਤਮ੍ ਇਨੋ ਜਗਾਮ । ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਸਭਾ ਕृਤਨਮਸ੍ਕਰਣਾ ਜਗਾਮ ਸ਼੍ਯਾਮਾਕ੍ਸ਼ਯੇ ਰਵਿਕਰੈਸ਼੍ ਚ ਸਹਾਜਗਾਮ
ਜਦੋਂ ਮੁਨੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਸਭ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਦ੍ਵਿਤਯੇਨਾਥ ਗਾਧੇਰ੍ ਆਧਿਭਰਭ੍ਰਮਾਤ੍ । ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਾਮਾਕੁਲੀਭਾਵੋ ਵੇਲਾਵਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਧੇਃ
ਫਿਰ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਗਾਧੀ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਉਲਝਣ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਭਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਯੋਨਿਰ੍ਮਾਣਸਮ੍ਮੋਹਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ ਵਿਰਰਾਮ ਹ । ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਸਮਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਜਗਦ੍ਵਿਰਚਨਾਦ੍ ਇਵ
ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਕਰਕੇ ਉਸ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੋਧਮ੍ ਆਪ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਵਮ੍ ਏਵੋਨ੍ਨਿਦ੍ਰਧੀਰਧੀਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਵਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਯਾਂ ਯਥਾ ਪਰਿਣਤਾਸਵਃ
ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਫੇਰ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੱਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਾ ਮਦਿਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਖਮੀਰ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਯਂ ਸੋ ऽਹਮ੍ ਇਦਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਇਦਂ ਨੇਤਿ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ । ਨਿਸ਼ਾਵ੍ਯਪਗਮੇ ਲੋਕੋ ਯਥਾ ਕ੍ਸ਼ੀਣਤਮਃਪਟੇ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਫ-ਸਾਫ ਵੇਖ ਲਿਆ: 'ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ,' ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਕਣ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਹਟਣ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਮृਤਸ੍ਵਰੂਪੋ ਵਦਨਮ੍ ਉਦ੍ਦਧ੍ਰੇ ਸ ਜਲਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ । ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਸਰੋਜਮ੍ ਇਵ ਮਾਧਵਃ
ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜਾਗਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨ, ਫੱਗਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਖਿੜਦਾ ਕਮਲ।
ਵਨਵਾਰਿਕਕੁਬ੍ਵ੍ਯੋਮਵਤੀਂ ਵਸੁਮਤੀਮ੍ ਇਮਾਮ੍ । ਅਨ੍ਯਾਮ੍ ਏਵ ਪੁਰਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮ੍ ਆਯਯੌ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਹੀ ਹੋਰ ਜਿਹੀ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਕੋ ऽਹਂ ਕਿਮ੍ ਇਵ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਿਮ੍ ਅਕਾਰ੍षਮ੍ ਅਹਂ ਕਿਲ । ਏਵਂ ਵਿਚਾਰਯਂਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਂ ਸਭ੍ਰੂਭਙ੍ਗਮ੍ ਅਭੂਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਕੀ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਕੀ ਕੀਤਾ ਸੀ?—ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭੌਂਹ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ।
ਏਤਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਂ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍ । ਇਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸਲਿਲਾਦ੍ ਉਦਸ੍ਥਾਦ੍ ਉਦਯਾਰ੍ਕਵਤ੍
ਉਸ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਲਝਣ ਵੇਖੀ। ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਚ ਤਟੇ ਕ੍ਵ ਮੇ ਮਾਤਾ ਕ੍ਵ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਾ । ਯਦ੍ ਅਹਂ ਮृਤਿਮ੍ ਆਯਾਤੋ ਮਧ੍ਯੇ ਮਾਤृਮਹੇਲਯੋਃ
ਕਿਨਾਰੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ: ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੇ ਸੌਤਲੀ ਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਲਸ੍ਯ ਮਾਤਾਪਿਤਰੌ ਨष੍ਟੌ ਕਿਲ ਮਮਾਮਤੇਃ । ਵਾਤਨੀਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਲ੍ਲੀਵृਕ੍ਸ਼ਾਵ੍ ਇਵਾਗ੍ਨਿਨਾ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦੋਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਅਕੇਲਾ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਅਵਿਵਾਹੋ ऽਸ੍ਮਿ ਜਾਨਾਮਿ ਨ ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍ ਅਪਿ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਦੁष੍ਟਾਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ੋਭਕਾਰਿਣ੍ਯਾ ਮਦਿਰਾਯਾ ਇਵ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਮੈਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਔਰਤ ਦੀ ਸਹੀ ਸੂਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮਾੜੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਏਤਦ੍ ਅਸਦ੍ਭੂਤਮ੍ ਅਹਂ ਕਿਂ ਨਾਮ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍ । ਵਿਵਿਧਾਰਮ੍ਭਸਂਰਮ੍ਭਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋ ਨਗਰਂ ਯਥਾ
ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸਭ ਝੂਠਾ ਹੈ—ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਦੀ ਹਲਚਲ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸਿਰਫ਼ ਭਰਮ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਆਸ੍ਤਾਮ੍ ਏਤਦ੍ ਏषਾ ਹਿ ਬਨ੍ਧੁਮਧ੍ਯਮृਤਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਮਾਯਾ ਮੋਹੇ ਮਨਾਗ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਨ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਉਪਲਭ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੋਹ ਅਤੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ, ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਝਲਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਏਵਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਸੁ ਭ੍ਰਮਦृष੍ਟਿषੁ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ । ਚੇਤੋ ਭ੍ਰਮਤਿ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਵਨਰਾਜਿष੍ਵ੍ ਇਵੋਨ੍ਮਦਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਅਨਗਿਨਤ ਭਟਕਦੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਨ ਜੰਗਲੀ ਬੱਬਰ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਵਧੀਰ੍ਯੇਤਿ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮੋਹਂ ਗਾਧਿਰ੍ ਨਿਨਾਯ ਸਃ । ਦਿਨਾਨਿ ਕਤਿਚਿਤ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਵਕ ਏਵਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤਦਾ
ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਗਾਧੀ ਕੁਝ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਹੀ ਝੋਨੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਏਕਦਾ ਗਾਧਿਮ੍ ਆਗਚ੍ਛਤ੍ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਅਨ੍ਨਪ੍ਰਿਯੋ ऽਤਿਥਿਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮ੍ ਇਵ ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਸ੍ ਸ ਵਿਸ਼ਸ਼੍ਰਾਮ ਸਸ਼੍ਰਮਃ
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਗਾਧੀ ਕੋਲ ਕੋਈ ਭੋਜਨ ਪਸੰਦ ਮਹਿਮਾਨ ਆਇਆ। ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਉਥੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਰਵਾਸਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੋਵੇ।
ਪਰਮਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਮ੍ ਆਨੀਤਃ ਫਲਪੁष੍ਪਰਸਾਸ਼ਨੈਃ । ਸੋ ऽਤਿਥਿਰ੍ ਗਾਧਿਨਾ ਤੇਨ ਵਸਨ੍ਤੇਨੇਵ ਪਾਦਪਃ
ਉਹ ਮਹਿਮਾਨ, ਗਾਧੀ ਦੀ ਮਿਹਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਫਲ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਰਸਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਹਰੇ ਭਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਥ ਵਨ੍ਦਿਤਸਨ੍ਧ੍ਯੌ ਤੌ ਕृਤਜਪ੍ਯਾਵ੍ ਉਭਾਵ੍ ਅਪਿ । ਕ੍ਰਮਾਚ੍ ਛਯਨਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਤਸ੍ਥਤੁਰ੍ ਮृਦੁਪਲ੍ਲਵਮ੍
ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ, ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਆਪਣਾ ਜਪ ਕਰਕੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਵਿਛੋਣੇ ਵਲ ਗਏ ਤੇ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਲੇਟ ਗਏ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਵृਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਤਯੋਸ੍ ਤਾਪਸਯੋਃ ਕਥਾ । ਸ੍ਵਵ੍ਯਾਪਾਰੋਚਿਤਾ ਪੁष੍ਪਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਇਵਰ੍ਤੁਸ੍ ਸ੍ਵਮਾਸਯੋਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਵੇਂ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੁਹਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰੁਚੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਖਿੜਦੇ ਹਨ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਾਥਾਤਿਥਿਂ ਗਾਧਿਃ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗਾਪਤਿਤਂ ਵਚਃ । ਕਿਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸੁਕृਸ਼ਾਙ੍ਗਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਕਿਮ੍ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰਮਵਾਨ੍ ਅਸਿ
ਫਿਰ ਗਾਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿਹਮਾਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੌਕੇ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਪੁੱਛਿਆ: 'ਮਹਾਂਪੁਰਖ, ਤੇਰੇ ਹੱਡੀਆਂ ਕਿਉਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੇ ਤੇ ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈਂ?'
ਮਮਾਤਿਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਸ਼੍ਰਮਯੋਰ੍ ਭਗਵਞ੍ ਸ਼ृਣੁ ਕਾਰਣਮ੍ । ਕਥਯਾਮਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਵਯਂ ਨਾਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ
ਮਹਾਂਪੁਰਖ, ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁੱਕੜੀ ਹਾਲਤ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ।
ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਸੁਧਾਪੀਠੇ ਉਤ੍ਤਰਾਸ਼ਾਨਿਕੁਞ੍ਜਕੇ । ਕੀਰੋ ਨਾਮਾਤਿਵਿਖ੍ਯਾਤਸ਼੍ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ ਜਨਪਦੋ ਮਹਾਨ੍
ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਕੀਰ ਨਾਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਇਲਾਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਹਮ੍ ਅਵਸਂ ਮਾਸਂ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨਃ ਪੁਰੇ ਜਨੈਃ । ਅਨਨ੍ਤਾਸ੍ਵਾਦਲੋਲਾਤ੍ਮਚਿਤ੍ਤਵੇਤਾਲਮੋਹਿਤਃ
ਉਥੇ ਮੈਂ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਰਿਹਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਨੰਤ ਸੁਆਦਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਏਕਦੈਕੇਨ ਤਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਕਥਾਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵਤਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਇਹਾਭੂਚ੍ ਛ੍ਵਪਚੋ ਰਾਜਾ ਵਰ੍षਾਣ੍ਯ੍ ਅष੍ਟੌ ਦ੍ਵਿਜੇਤਿ ਮੇ
ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, 'ਇਥੇ ਕਦੇ ਇਕ ਚੰਮਾਰ ਅੱਠ ਸਾਲ ਰਾਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ।'