ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਵਨਕੁਞ੍ਜੇषੁ ਸੁਪ੍ਤਂ ਗਿਰਿਦਰੀषੁ ਚ । ਨਿਲੀਨਂ ਪਤ੍ਤ੍ਰਕੁਞ੍ਜੇषੁ ਗੁਲ੍ਮਕੇषੁ ਕृਤਾਲਯਮ੍
ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ, ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਝੋਪੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਿਙ੍ਕਿਰਾਤਾਵਤਂਸਾਢ੍ਯਂ ਯੂਥਿਕਾਸ੍ਰਗ੍ਵਿਭੂषਿਤਮ੍ । ਕੇਤਕੋਤ੍ਤਂਸਸੁਭਗਂ ਸਹਕਾਰਸ੍ਰਗਾਕੁਲਮ੍
ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕਿੰਕਿਰਾਟ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ, ਯੂਥਿਕਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਸਹਕਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਲੁਲਿਤਂ ਪੁष੍ਪਸ਼ਯ੍ਯਾਸੁ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਬ੍ਧਿਤਟੇषੁ ਚ । ਤਜ੍ਜ੍ਞਂ ਕਾਨਨਕੋਸ਼ੇषੁ ਬਹੁਜ੍ਞਂ ਮृਗਮਾਰਣੇ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲੋੜੀਂਦਾ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦਾ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਭੇਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਸੂਤ ਸੋ ऽਥ ਸ਼ੈਲੇषੁ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਨਿਜਕੁਲਾਙ੍ਕੁਰਾਨ੍ । ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਵਿषਮੋਦਰ੍ਕਾਨ੍ ਖਦਿਰਃ ਕਣ੍ਟਕਾਨ੍ ਇਵ
ਫਿਰ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਨਸਲ ਵਧਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਖਦੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਕੰਟੇ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹੋਏ।
ਕਲਤ੍ਰਵਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਣਯੌਵਨਮ੍ । ਸ਼ਨੈਰ੍ ਜਰ੍ਜਰਤਾਂ ਯਾਤਂ ਵृष੍ਟਿਹੀਨਮ੍ ਇਵ ਸ੍ਥਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਘਰਵਾਲੀ ਵਾਲਾ, ਸੁਖੀ ਤੇ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦੇ-ਜਿਉਂਦੇ, ਜਵਾਨੀ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਾਪੇ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕਾ ਪਿਆ ਖੇਤ।
ਤਤੋ ਹੂਨਹਤਗ੍ਰਾਮਂ ਜਨ੍ਮਦੇਸ਼ਮ੍ ਉਪੇਤ੍ਯ ਤਮ੍ । ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਮਠਿਕਾਂ ਪਰ੍ਣੈਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੂਰੇ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਵਤ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਪਿੰਡ, ਜੋ ਲੁੱਟਮਾਰ ਕਰਕੇ ਉਜੜ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤੇ ਦੂਰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ।
ਜਰਾਜਰਢਤਾਂ ਯਾਤਂ ਸ੍ਵਦੇਹਸਮਪੁਤ੍ਰਕਮ੍ । ਜੀਰ੍ਣਪ੍ਰਾਯਰਸਸ਼੍ਵਭ੍ਰਤਮਾਲਤਰੁਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵਧਾਪੇ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਾ ਖੋਹ ਜਾਂ ਸੁੱਕਾ ਮਾਲਾ ਰੁੱਖ।
ਪ੍ਰੌਢਂ ਸ਼੍ਵਪਚਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਂ ਬਹੁਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ । ਕਰਞ੍ਜਕੁਞ੍ਜਵਨਵਤ੍ ਪਰਾਂ ਵृਦ੍ਧਿਮ੍ ਉਪਾਗਤਂ
ਉਹ ਜਦੋਂ ਚੁੜੇ ਦੀ ਘਰਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਕਰੰਜ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਅਸੌ ਗਾਧਿਰ੍ ਯਾਵਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਕਲਤ੍ਰਿਣਃ । ਜਰਢਸ਼੍ਵਪਚੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨੋ ਭ੍ਰਮਕਾਰਿਣਃ
ਫਿਰ ਗਾਧੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਚੁੜਾ ਆਪਣੀ ਜੀਵਣੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮਨ ਵੀ ਭਟਕਦਾ ਤੇ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤ੍ ਕਲਤ੍ਰਮ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣ ਨੀਤਮ੍ ਆਦृਤਮਨ੍ਯੁਨਾ । ਆਸਾਰਪਵਨੇਨਾਸ਼ੁ ਵਨਪਰ੍ਣਗਣੋ ਯਥਾ
ਉਸ ਦੀ ਜੀਵਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਬੇਕਾਰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਲਪਤ੍ਯ੍ ਏਕ ਏਵਾਸਾਵ੍ ਅਟਵ੍ਯਾਂ ਦੁਃਖਕਰ੍षਿਤਃ । ਵਿਯੂਥ ਇਵ ਸਾਰਙ੍ਗੋ ਵਿਗਤਾਸ੍ਥੋ ऽਸ੍ਰੁਲੋਚਨਃ
ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਰੋਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਟੋਲੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੁੜਿਆ ਹਿਰਣ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਦਿਨਾਨਿ ਕਤਿਚਿਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਨੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋਕਪਰੀਤਧੀਃ । ਜਹੌ ਸ੍ਵਦੇਸ਼ਂ ਸਂਸ਼ੁष੍ਕਪਦ੍ਮਂ ਸਰ ਇਵਾਣ੍ਡਜਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਗਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਜਹਾਰ ਬਹੂਨ੍ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ ਅਨਾਸ੍ਥਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਪ੍ਰੇਰ੍ਯਮਾਣ ਇਵਾਨ੍ਯੇਨ ਵਾਤਨੁਨ੍ਨ ਇਵਾਮ੍ਬੁਦਃ
ਉਹ ਬੇਪਰਵਾਹ ਤੇ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡਦਾ ਬੱਦਲ ਹੋਵੇ।
ਏਕਦਾ ਪ੍ਰਾਪ ਕੀਰਾਣਾਂ ਮਣ੍ਡਲੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀਂ ਪੁਰੀਮ੍ । ਖੇ ऽਨੂਰੁਰ੍ ਵਿਹਰਞ੍ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਸਦ੍ਵਿਮਾਨਮ੍ ਇਵਾਮਰਃ
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਤੋਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਇਕ ਸੋਹਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੁੰਨ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਮਰ ਜੀਵ ਖਾਲੀ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਨृਤ੍ਯਦ੍ਰਤ੍ਨਾਂਸ਼ੁਕਚ੍ਛਨ੍ਨਮਾਰ੍ਗਵृਕ੍ਸ਼ਲਤਾਙ੍ਗਨਾਮ੍ । ਆਗੁਲ੍ਫਂ ਕੀਰ੍ਣਕੁਸੁਮਾਂ ਨਨ੍ਦਨਾਨ੍ਤਰਸੁਨ੍ਦਰੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਗਲੀਆਂ ਨੱਚਦੀਆਂ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਮਤੀ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ, ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਖੇ ਪਏ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਹ ਨਗਰੀ ਨੰਦਨਵਨ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਬਾਗ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
ਸਾਮਨ੍ਤੈਰ੍ ਲਲਨਾਭਿਸ਼੍ ਚ ਨਾਗਰੈਸ਼੍ ਚ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗੋਪਮਂ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਮ੍ ਅਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਵਾਪ ਸਃ
ਉਥੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਇੱਕ ਐਸੇ ਰਸਤੇ 'ਚ ਵੜ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਦਾ ਹੀ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਲੋਕ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਸਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਰਸਤਾ ਸੁਰਗ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮਣਿਰਤ੍ਨਕृਤਾਗਾਰਂ ਤਤ੍ਰ ਮਙ੍ਗਲਹਸ੍ਤਿਨਮ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਮਲਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਇਵ ਸਞ੍ਚਾਰਚਞ੍ਚਲਮ੍
ਉਸ ਥਾਂ ਉਹਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਹਾਥੀ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਹਿਲ ਕੀਮਤੀ ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਹਾਥੀ ਹਿਲਦਾ-ਡੁੱਲਦਾ, ਕਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਲਦਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮृਤੇ ਰਾਜਨਿ ਰਾਜਾਰ੍ਥਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਮ੍ ਇਤਸ੍ ਤਤਃ । ਰਤ੍ਨਜ੍ਞਮ੍ ਇਵ ਰਤ੍ਨੋਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਜਦ ਰਾਜਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਰਾਜ ਦੀ ਖਾਤਰ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਜਾਣੂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਭਟਕਦਾ ਹੋਵੇ।
ਤਮ੍ ਅਸੌ ਸ਼੍ਵਪਚੋ ਨਾਗਂ ਕੌਤੁਕੋਦਾਰਯਾ ਦृਸ਼ਾ । ਚਿਰਮ੍ ਆਲੋਕਯਾਮ੍ ਆਸ ਸ੍ਪਨ੍ਦਯੁਕ੍ਤਾਚਲੋਪਮਮ੍
ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਵਪਚ ਨੇ ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤੱਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਅਡੋਲ ਪਹਾੜ ਹੋਵੇ।
ਆਲੋਕਯਨ੍ਤਮ੍ ਆਦਾਯ ਤਂ ਕਰੇਣ ਸ ਵਾਰਣਃ । ਸ੍ਵਕਟੇ ऽਯੋਜਯਨ੍ ਮੇਰੁਸ੍ ਤਟੇ ऽਰ੍ਕਮ੍ ਇਵ ਸਾਦਰਮ੍
ਉਹ ਹਾਥੀ, ਉਸਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਟਗਤੇ ਨੇਦੁਰ੍ ਜਯਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ऽਭਿਤਃ । ਕਲ੍ਪਾਮ੍ਬੁਦ ਇਵਾਕਾਸ਼ਮ੍ ਅਧਿਰੂਢੇ ਮਹਾਰ੍ਣਵਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਾਥੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਜੈਕਾਰ ਦੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਚੇ ਬੱਦਲ ਆਕਾਸ਼ 'ਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਲੇ ਗੂੰਜ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰਿਤਾਸ਼ੋ ਬਭੌ ਰਾਜਾ ਜਯਤੀਤਿ ਜਨਸ੍ਵਨਃ । ਉਦ੍ਯਾਨੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਵਿਹਗਾਨਾਮ੍ ਇਵਾਰਵਃ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਆਸਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਹ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ 'ਜੈ ਹੋ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਗੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਉਦਭੂਦ੍ ਵਨ੍ਦਿਵृਨ੍ਦਾਨਾਂ ਘਨਕੋਲਾਹਲਸ੍ ਤਤਃ । ਵੇਲਾਵਿਲੁਲਿਤਾਮ੍ਬੂਨਾਮ੍ ਅਮ੍ਬੁਧੀਨਾਮ੍ ਇਵ ਧ੍ਵਨਿਃ
ਫਿਰ ਵੰਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸ਼ੋਰ ਉਠਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਵਾਰਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਮਣ੍ਡਨਾਰ੍ਥਂ ਵਰਾਙ੍ਗਨਾਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਗਤਮ੍ ਉਦ੍ਰਤ੍ਨਾ ਲਹਰ੍ਯ ਇਵ ਮਨ੍ਦਰਮ੍
ਉਥੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੁੱਧ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਨਿਨ੍ਯਸ੍ ਤਂ ਗੁਣਪ੍ਰੋਤੈਰ੍ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨੈਰ੍ ਅਪੂਰਯਨ੍ । ਨਾਨਾਪ੍ਰਭਾਪ੍ਰਭਾਵਾਢ੍ਯੈਰ੍ ਵੇਲਾ ਇਵ ਤਟਾਚਲਮ੍
ਮਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਗੁੱਥੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਵਾਹਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਕੰਢਾ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਤੁषਾਰਸ਼ਿਸ਼ਿਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੈਸ੍ ਤਾਸ੍ ਤਂ ਹਾਰੈਰ੍ ਅਭੂषਯਨ੍ । ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਨਵਨਦੀਪੂਰੈਰ੍ ਵਰ੍षਾਸ਼੍ ਸ਼ृਙ੍ਗਮ੍ ਇਵੋਨ੍ਨਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਿਮ ਦੇ ਠੰਢੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਹਾਰ ਪਾ ਕੇ ਸਜਾਇਆ, ਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਵੀਂਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਵਰ੍ਣਸੌਗਨ੍ਧ੍ਯੈਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ ਆਵਲਯਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਵਨਂ ਮਧੁਸ਼੍ਰਿਯ ਇਵ ਤਂ ਲੋਲਕਰਪਲ੍ਲਵਾਃ
ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿਲਦੇ ਹੱਥ ਨਰਮ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਧੁ-ਭਰੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਰਸਾਮੋਦੈਸ੍ ਤਾਸ੍ ਤਮ੍ ਆਸ਼ੁ ਵਿਲੇਪਨੈਃ । ਅਲੇਪਯਨ੍ ਪ੍ਰਭਾਜਾਲੈਸ੍ ਤਟ੍ਯੋ ऽਭ੍ਰਮ੍ ਇਵ ਧਾਤੁਜੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ, ਸੁਆਦਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਪਸੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਲੀਕਾਂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ।
ਰਤ੍ਨਕਾਞ੍ਚਨਕਾਨ੍ਤੋ ऽਸਾਵ੍ ਆਦਦੇ ਛਤ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਆਤਤਮ੍ । ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਭ੍ਰਤਾਰੇਨ੍ਦੁਨਦੀਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਮੇਰੁਰ੍ ਇਵਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਛਤਰੀ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦਰਿਆ, ਤਾਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬੱਦਲ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭੂषਿਤਸ੍ ਸਵਿਲਾਸਾਭਿਰ੍ ਬਾਲਵਲ੍ਲੀਭਿਰ੍ ਆਵृਤਃ । ਰਤ੍ਨਪੁष੍ਪਾਂਸ਼ੁਕਾਕੀਰ੍ਣਃ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ ਇਵਾਬਭੌ
ਉਹ ਖੇਡਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਰਤਨਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।