ਹੂਨਮਣ੍ਡਲਪਰ੍ਯਨ੍ਤਗ੍ਰਾਮੋਪਾਨ੍ਤਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍ । ਸ਼੍ਵਪਚਾਨਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਗਰ੍ਭੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਕੁਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਚਿਤਾ ਦੇ ਗੇੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਚੁੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਔਰਤ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ, ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਵੱਸ ਰਹੀ ਹੈ।
ਗਰ੍ਭਵਾਸਭਯਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਪੀਡਿਤਂ ਪੇਲਵਾਙ੍ਗਕਮ੍ । ਸ਼੍ਵਪਚੀਹृਦਯੇ ਸੁਪ੍ਤਂ ਸ਼੍ਵਵਿष੍ਠਾਯਾਮ੍ ਇਵਾਙ੍ਕੁਰਮ੍
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਚੁੱਡੀਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਮਲ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਰ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਨੈਃ ਪਕ੍ਵਤਯਾ ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਸੂਤਂ ਮੇਚਕਚ੍ਛਵਿਮ੍ । ਸ਼੍ਵਪਚ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਵृषੇਵਾਬ੍ਦਂ ਸ਼੍ਯਾਵਮ੍ ਆਵਲਿਤਂ ਮਲੈਃ
ਫੇਰ ਸਮਾਂ ਪੱਕਣ ਤੇ, ਉਹ ਚੁੱਡੀਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਤੋਂ, ਮੈਲ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ, ਪੀਲਿਆ ਰੰਗ ਲੈ ਕੇ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਕਾਲਾ ਤੇ ਮੈਲ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਵੇ।
ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸ਼੍ਵਪਚਾਗਾਰੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਸ਼੍ਵਪਚਵਲ੍ਲਭਮ੍ । ਇਤਸ਼੍ ਚੇਤਸ਼੍ ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮ੍ ਉਤ੍ਪੀਡਮ੍ ਇਵ ਯਾਮੁਨਮ੍
ਉਹ ਚੁੱਡੀਚੁੱਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਬੱਚਾ ਬਣ ਕੇ, ਕਦੇ ਇੱਧਰ ਕਦੇ ਉੱਧਰ ਭੱਜਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਯਮੁਨਾ ਦਰਿਆ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਦਸ਼ਾਂ ਯਾਤਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ षੋਡਸ਼ਾਬ੍ਦਿਕਮ੍ । ਪੀਵਰਾਂਸਮ੍ ਉਦਾਰਾਙ੍ਗਂ ਪਯੋਦਮ੍ ਇਵ ਮੇਦੁਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਫਿਰ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਮੋਟੇ ਮੋਟੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਸਰੀਰ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਘਣਾ ਬੱਦਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਭਾਰੀ ਹੋਵੇ।
ਸਾਰਮੇਯਪਰੀਵਾਰਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਵਨਾਦ੍ ਵਨਮ੍ । ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਂ ਮृਗਲਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਪੌਲਿਨ੍ਦੀਂ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਕ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਮਾਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਉਂਦਾ ਸੀ।
ਤਮਾਲਂ ਲਤਯੇਵਾਥ ਸ਼੍ਰਿਤਂ ਸ਼੍ਵਪਚਕਾਨ੍ਤਯਾ । ਸ੍ਤਨਸ੍ਤਬਕਸ਼ਾਲਿਨ੍ਯਾ ਨਵਪਲ੍ਲਵਹਸ੍ਤਯਾ
ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਲਤਾ ਤਮਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੂੰ ਚੁਹੜੀ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਹੱਥ ਨਵੇਂ ਕੋਪਲੇ ਵਾਂਗ ਸੀ ਅਤੇ ਛਾਤੀਆਂ ਗੁਲਦਸਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਸ਼੍ਯਾਮਯਾ ਕਲਿਕਾਜਾਲਦਸ਼ਨਾਮਲਮਾਲਯਾ । ਨਵਵਲ੍ਲਭਯਾ ਭੂਰਿਵਿਲਾਸਵਲਿਤਾਙ੍ਗਯਾ
ਉਹ ਕਾਲੀ ਕੁੜੀ, ਜਿਸਦੇ ਦੰਦ ਮੋਤੀ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਸਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਗ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵਿਲਸਨ੍ਤਂ ਵਨਾਨ੍ਤੇषੁ ਤਯਾ ਸਹ ਨਵੇष੍ਟਯਾ । ਸ਼੍ਯਾਮਲਂ ਸ਼੍ਯਾਮਯਾ ਭृਙ੍ਗਂ ਭृਙ੍ਗ੍ਯੇਵ ਕੁਸੁਮਰ੍ਦ੍ਧਿषੁ
ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਸਾਥੀ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਾਲਾ ਉਹ ਕਾਲੀ ਨਾਲ, ਬਿਲਕੁਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲਾ ਭੰਵਰਾ ਭੰਵਰੀ ਨਾਲ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਨਵਪਰ੍ਣਲਤਾਪਤ੍ਤ੍ਰਵਸਨਂ ਵ੍ਯਸਨਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਾਨ੍ਤਾਰਮ੍ ਆਕਾਰਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਗਤਮ੍ ਇਵੋਦ੍ਭਟਮ੍
ਤਾਜ਼ਾ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਂਧਿਆ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਆਏ ਕਿਸੇ ਜੰਗਲੀ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਵਨਕੁਞ੍ਜੇषੁ ਸੁਪ੍ਤਂ ਗਿਰਿਦਰੀषੁ ਚ । ਨਿਲੀਨਂ ਪਤ੍ਤ੍ਰਕੁਞ੍ਜੇषੁ ਗੁਲ੍ਮਕੇषੁ ਕृਤਾਲਯਮ੍
ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ, ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਝੋਪੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਿਙ੍ਕਿਰਾਤਾਵਤਂਸਾਢ੍ਯਂ ਯੂਥਿਕਾਸ੍ਰਗ੍ਵਿਭੂषਿਤਮ੍ । ਕੇਤਕੋਤ੍ਤਂਸਸੁਭਗਂ ਸਹਕਾਰਸ੍ਰਗਾਕੁਲਮ੍
ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕਿੰਕਿਰਾਟ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ, ਯੂਥਿਕਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਸਹਕਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਲੁਲਿਤਂ ਪੁष੍ਪਸ਼ਯ੍ਯਾਸੁ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਬ੍ਧਿਤਟੇषੁ ਚ । ਤਜ੍ਜ੍ਞਂ ਕਾਨਨਕੋਸ਼ੇषੁ ਬਹੁਜ੍ਞਂ ਮृਗਮਾਰਣੇ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲੋੜੀਂਦਾ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦਾ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਭੇਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਸੂਤ ਸੋ ऽਥ ਸ਼ੈਲੇषੁ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਨਿਜਕੁਲਾਙ੍ਕੁਰਾਨ੍ । ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਵਿषਮੋਦਰ੍ਕਾਨ੍ ਖਦਿਰਃ ਕਣ੍ਟਕਾਨ੍ ਇਵ
ਫਿਰ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਨਸਲ ਵਧਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਖਦੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਕੰਟੇ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹੋਏ।
ਕਲਤ੍ਰਵਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਣਯੌਵਨਮ੍ । ਸ਼ਨੈਰ੍ ਜਰ੍ਜਰਤਾਂ ਯਾਤਂ ਵृष੍ਟਿਹੀਨਮ੍ ਇਵ ਸ੍ਥਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਘਰਵਾਲੀ ਵਾਲਾ, ਸੁਖੀ ਤੇ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦੇ-ਜਿਉਂਦੇ, ਜਵਾਨੀ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਾਪੇ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕਾ ਪਿਆ ਖੇਤ।
ਤਤੋ ਹੂਨਹਤਗ੍ਰਾਮਂ ਜਨ੍ਮਦੇਸ਼ਮ੍ ਉਪੇਤ੍ਯ ਤਮ੍ । ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਮਠਿਕਾਂ ਪਰ੍ਣੈਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੂਰੇ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਵਤ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਪਿੰਡ, ਜੋ ਲੁੱਟਮਾਰ ਕਰਕੇ ਉਜੜ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤੇ ਦੂਰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ।
ਜਰਾਜਰਢਤਾਂ ਯਾਤਂ ਸ੍ਵਦੇਹਸਮਪੁਤ੍ਰਕਮ੍ । ਜੀਰ੍ਣਪ੍ਰਾਯਰਸਸ਼੍ਵਭ੍ਰਤਮਾਲਤਰੁਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵਧਾਪੇ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਾ ਖੋਹ ਜਾਂ ਸੁੱਕਾ ਮਾਲਾ ਰੁੱਖ।
ਪ੍ਰੌਢਂ ਸ਼੍ਵਪਚਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਂ ਬਹੁਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ । ਕਰਞ੍ਜਕੁਞ੍ਜਵਨਵਤ੍ ਪਰਾਂ ਵृਦ੍ਧਿਮ੍ ਉਪਾਗਤਂ
ਉਹ ਜਦੋਂ ਚੁੜੇ ਦੀ ਘਰਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਕਰੰਜ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਅਸੌ ਗਾਧਿਰ੍ ਯਾਵਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਕਲਤ੍ਰਿਣਃ । ਜਰਢਸ਼੍ਵਪਚੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨੋ ਭ੍ਰਮਕਾਰਿਣਃ
ਫਿਰ ਗਾਧੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਚੁੜਾ ਆਪਣੀ ਜੀਵਣੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮਨ ਵੀ ਭਟਕਦਾ ਤੇ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤ੍ ਕਲਤ੍ਰਮ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣ ਨੀਤਮ੍ ਆਦृਤਮਨ੍ਯੁਨਾ । ਆਸਾਰਪਵਨੇਨਾਸ਼ੁ ਵਨਪਰ੍ਣਗਣੋ ਯਥਾ
ਉਸ ਦੀ ਜੀਵਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਬੇਕਾਰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਲਪਤ੍ਯ੍ ਏਕ ਏਵਾਸਾਵ੍ ਅਟਵ੍ਯਾਂ ਦੁਃਖਕਰ੍षਿਤਃ । ਵਿਯੂਥ ਇਵ ਸਾਰਙ੍ਗੋ ਵਿਗਤਾਸ੍ਥੋ ऽਸ੍ਰੁਲੋਚਨਃ
ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਰੋਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਟੋਲੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੁੜਿਆ ਹਿਰਣ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਦਿਨਾਨਿ ਕਤਿਚਿਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਨੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋਕਪਰੀਤਧੀਃ । ਜਹੌ ਸ੍ਵਦੇਸ਼ਂ ਸਂਸ਼ੁष੍ਕਪਦ੍ਮਂ ਸਰ ਇਵਾਣ੍ਡਜਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਗਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਜਹਾਰ ਬਹੂਨ੍ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ ਅਨਾਸ੍ਥਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਪ੍ਰੇਰ੍ਯਮਾਣ ਇਵਾਨ੍ਯੇਨ ਵਾਤਨੁਨ੍ਨ ਇਵਾਮ੍ਬੁਦਃ
ਉਹ ਬੇਪਰਵਾਹ ਤੇ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡਦਾ ਬੱਦਲ ਹੋਵੇ।
ਏਕਦਾ ਪ੍ਰਾਪ ਕੀਰਾਣਾਂ ਮਣ੍ਡਲੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀਂ ਪੁਰੀਮ੍ । ਖੇ ऽਨੂਰੁਰ੍ ਵਿਹਰਞ੍ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਸਦ੍ਵਿਮਾਨਮ੍ ਇਵਾਮਰਃ
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਤੋਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਇਕ ਸੋਹਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੁੰਨ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਮਰ ਜੀਵ ਖਾਲੀ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਨृਤ੍ਯਦ੍ਰਤ੍ਨਾਂਸ਼ੁਕਚ੍ਛਨ੍ਨਮਾਰ੍ਗਵृਕ੍ਸ਼ਲਤਾਙ੍ਗਨਾਮ੍ । ਆਗੁਲ੍ਫਂ ਕੀਰ੍ਣਕੁਸੁਮਾਂ ਨਨ੍ਦਨਾਨ੍ਤਰਸੁਨ੍ਦਰੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਗਲੀਆਂ ਨੱਚਦੀਆਂ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਮਤੀ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ, ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਖੇ ਪਏ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਹ ਨਗਰੀ ਨੰਦਨਵਨ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਬਾਗ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
ਸਾਮਨ੍ਤੈਰ੍ ਲਲਨਾਭਿਸ਼੍ ਚ ਨਾਗਰੈਸ਼੍ ਚ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗੋਪਮਂ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਮ੍ ਅਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਵਾਪ ਸਃ
ਉਥੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਇੱਕ ਐਸੇ ਰਸਤੇ 'ਚ ਵੜ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਦਾ ਹੀ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਲੋਕ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਸਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਰਸਤਾ ਸੁਰਗ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮਣਿਰਤ੍ਨਕृਤਾਗਾਰਂ ਤਤ੍ਰ ਮਙ੍ਗਲਹਸ੍ਤਿਨਮ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਮਲਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਇਵ ਸਞ੍ਚਾਰਚਞ੍ਚਲਮ੍
ਉਸ ਥਾਂ ਉਹਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਹਾਥੀ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਹਿਲ ਕੀਮਤੀ ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਹਾਥੀ ਹਿਲਦਾ-ਡੁੱਲਦਾ, ਕਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਲਦਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮृਤੇ ਰਾਜਨਿ ਰਾਜਾਰ੍ਥਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਮ੍ ਇਤਸ੍ ਤਤਃ । ਰਤ੍ਨਜ੍ਞਮ੍ ਇਵ ਰਤ੍ਨੋਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਜਦ ਰਾਜਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਰਾਜ ਦੀ ਖਾਤਰ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਜਾਣੂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਭਟਕਦਾ ਹੋਵੇ।
ਤਮ੍ ਅਸੌ ਸ਼੍ਵਪਚੋ ਨਾਗਂ ਕੌਤੁਕੋਦਾਰਯਾ ਦृਸ਼ਾ । ਚਿਰਮ੍ ਆਲੋਕਯਾਮ੍ ਆਸ ਸ੍ਪਨ੍ਦਯੁਕ੍ਤਾਚਲੋਪਮਮ੍
ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਵਪਚ ਨੇ ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤੱਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਅਡੋਲ ਪਹਾੜ ਹੋਵੇ।
ਆਲੋਕਯਨ੍ਤਮ੍ ਆਦਾਯ ਤਂ ਕਰੇਣ ਸ ਵਾਰਣਃ । ਸ੍ਵਕਟੇ ऽਯੋਜਯਨ੍ ਮੇਰੁਸ੍ ਤਟੇ ऽਰ੍ਕਮ੍ ਇਵ ਸਾਦਰਮ੍
ਉਹ ਹਾਥੀ, ਉਸਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।