ਸਰ੍ਵਵਿਪ੍ਰਰ੍षਿਸਙ੍ਘੈਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਗਣੈਸ੍ ਤਥਾ । ਮੁਨਿਵਿਦ੍ਯਾਧਰਯੁਤੋ ਲੋਕਪਾਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਸਾਰੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਗਣ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ,
ਅਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਦ੍ ਅਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਦੈਤ੍ਯਰਾਜ੍ਯੇ ਮਹਾਸੁਰਮ੍ । ਮਰੁਦ੍ਗਣੈਸ੍ ਸ੍ਤੂਯਮਾਣਂ ਪੂਰ੍ਵਸਰ੍ਗੇ ਹਰਿਂ ਯਥਾ
ਅਦੁੱਤੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਦੈਤ ਨੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਦੇ ਦਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਹਰੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸੁਰਾਸੁਰੈਸ੍ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਂ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ । ਅਭਿषਿਕ੍ਤਮ੍ ਉਵਾਚੇਦਂ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਂ ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ, ਦੋਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਸਮੇਂ ਵਡਿਆਈ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ; ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਯਾਵਨ੍ ਮੇਰੁਰ੍ ਧਰਾ ਯਾਵਦ੍ ਯਾਵਚ੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਮਣ੍ਡਲੇ । ਅਖਣ੍ਡਿਤਗੁਣਸ਼੍ਲਾਘੀ ਤਾਵਦ੍ ਰਾਜਾ ਭਵਾਨਘ
ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅਟੁੱਟ ਖੁਬੀਆਂ ਲਈ ਵਡਿਆਈ ਪਾਵੇਂਗਾ।
ਇष੍ਟਾਨਿष੍ਟਫਲਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਦਰ੍ਸ਼ਨਯਾ ਧਿਯਾ । ਵੀਤਰਾਗਭਯਕ੍ਰੋਧੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਮਨੁਪਾਲਯ
ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਲਗਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਵਿਰਾਗ, ਡਰ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਓ।
ਰਾਜ੍ਯੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਭੋਗਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣੇ ਦृष੍ਟਾਨੁਤ੍ਤਮਭੂਮਿਨਾ । ਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਯੋਦ੍ਵੇਗਸ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਾ ਨਰਕੇ ऽਥ ਵਾ
ਇਸ ਰਾਜ ਵਿਚ, ਜੋ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੇ ਸੁਰਗ ਜਾਂ ਨਰਕ ਦੀ ਸੋਚ ਆਵੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਘਬਰਾਹਟ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਦੇਸ਼ਕਾਲਕ੍ਰਿਯਾਕਾਰੈਰ੍ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸੁ ਦृष੍ਟਿषੁ । ਪ੍ਰਕृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਆਤਿष੍ਠਂਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤਵਾਸਨਮ੍ ਆਸ੍ਸ੍ਵ ਭੋਃ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗ੍ਹਾ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਵੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਕੰਮ ਕਰ, ਤੇ ਲਗਨ-ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ, ਹੇ ਭਾਈ।
ਅਤਿਹੇਯਤਯਾਦਤ੍ਤਂ ਮਮਤਾਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਭਾਵਾਭਾਵੇ ਸਮਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਇਹ ਨ ਬਧ੍ਯਸੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲੇ, ਵਧੇਰੇ ਲੋਭ ਜਾਂ ਆਪਣਾਪਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੇ ਹਾਜਰੀ-ਗੈਰਹਾਜਰੀ ਵਿਚ ਇਕਸਾਰ ਰਹਿ ਕੇ, ਜੇ ਤੂੰ ਕੰਮ ਕਰੇਂਗਾ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹੇਂਗਾ।
ਦृष੍ਟਸਂਸਾਰਪਰ੍ਯਾਯਸ੍ ਤੁਲਿਤਾਤੁਲਤਤ੍ਪਦਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਜਾਨਾਸਿ ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਉਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ
ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਹਾਲ ਵੀ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ?
ਵੀਤਰਾਗਭਯਕ੍ਰੋਧੇ ਤ੍ਵਯਿ ਰਾਜਨਿ ਰਾਜਤਿ । ਭੂਮਿਃ ਪਾਸ੍ਯਤਿ ਨੇਦਾਨੀਂ ਦੁਰ੍ਗृਧ੍ਰੀਵਾਸृਗ੍ ਆਸੁਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਤੂੰ, ਰਾਜਾ, ਲਾਲਚ, ਡਰ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਹੁਣ ਕਠੋਰ ਤੇ ਲਾਲਚੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਸੁਰੀ ਖੂਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੀਏਗੀ।
ਦਲਯਿष੍ਯਤਿ ਬਾष੍ਪਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਨਾਸੁਰੀਕਰ੍ਣਮਞ੍ਜਰੀਮ੍ । ਵਨਰਾਜੀਮ੍ ਇਵੌਘੋਤ੍ਥਾ ਸਰਿਤ੍ ਤਾਰਤਰਙ੍ਗਿਣੀ
ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਕੰਨਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋ ਦੇਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਨਦੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਝਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵਹਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਦਾਨਵਾਮਰਸਙ੍ਗਰਮ੍ । ਨਿਰ੍ਮਨ੍ਦਰਾਮ੍ਭੋਨਿਧਿਵਜ੍ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਅੱਜ ਤੋਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਦੁਨੀਆਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਸੁਖੀ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਦੇਵਾਸੁਰਕੁਟੁਮ੍ਬਿਨ੍ਯੋ ਭਰ੍ਤृष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਃਪੁਰੇषੁ ਚ । ਸ੍ਵੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਯਾਨ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਮ੍ ਅਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਆਹृਤਾਃ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਜੋ ਅੰਦਰਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਣ, ਪਰਸਪਰ ਨਹੀਂ।
ਭਵ ਬਹੁਲਨਿਸ਼ਾਨਿਤਾਨ੍ਤਨਿਦ੍ਰਾਤਿਮਿਰਮ੍ ਅਪਾਸ੍ਯ ਸਦੋਦਿਤਾਸ਼ਯਸ਼੍ਰੀਃ । ਦਨੁਸੁਤ ਵਨਿਤਾਵਿਲਾਸਰਮ੍ਯਾਂ ਚਿਰਮ੍ ਅਜਿਤਾਮ੍ ਉਪਭੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਰਾਜ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਲੰਮੀ ਰਾਤ ਵਾਲੀ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਗਦੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਰਾਜ ਦੀ ਅਜਿੱਤ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਿਸਮਤ, ਜੋ ਦੈਤਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੋਹਣੀਆਂ ਅਦਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਨੰਦ ਮਾਣ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਸਨਰਾਮਰਕਿਨ੍ਨਰਃ । ਦ੍ਵਿਤੀਯ ਇਵ ਸਂਸਾਰਸ਼੍ ਚਚਾਲਾਸੁਰਮਨ੍ਦਿਰਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸੀਆਂ ਤੇ ਕਿਨਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸੰਸਾਰ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਾਦਿਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੈਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਪੁष੍ਪਾਞ੍ਜਲਿਵ੍ਰਜੈਃ । ਪੂਰ੍ਯਮਾਣਵਿਹਙ੍ਗੇਸ਼ਪਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਯਾਙ੍ਗਰੁਹੋਤ੍ਕਰਃ
ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਤੇ ਹੋਰ, ਹੁਣ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਠੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਚਲੇ, ਪੱਛਮੀ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿਤਾ।
ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਸੁਰਵਾਹਿਨੀਮ੍ । ਭੋਗਿਭੋਗਾਸਨੇ ਤਸ੍ਥੌ ਸ਼੍ਵੇਤਾਬ੍ਜ ਇਵ षਟ੍ਪਦਃ
ਕਦਮ-ਕਦਮ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਰੁਕ ਕੇ, ਉਹ ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਕੁੰਡਲੀਆਂ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ 'ਤੇ ਭੌਰਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।
ਭੋਗਿਭੋਗਾਸਨੇ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਸਹਾਮਰੈਃ । ਪਾਤਾਲੇ ਦਾਨਵਾਧੀਸ਼ ਇਤਿ ਤਸ੍ਥੁਰ੍ ਗਤਜ੍ਵਰਾਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਸੱਪ ਦੀ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਇੰਦਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ; ਇਹ ਸਭ ਚਿੰਤਾ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਏषਾ ਤੇ ਕਥਿਤਾ ਰਾਮ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ੇषਮਲਨਾਸ਼ਿਨੀ । ਪ੍ਰਾਹ੍ਲਾਦੀ ਬੋਧਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ ਐਨ੍ਦਵਦ੍ਰਵਸ਼ੀਤਲਾ
ਰਾਮਾ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਲ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਇਹ ਘਟਨਾ ਚੰਦਨੀ ਵਾਂਗ ਠੰਡੀ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਯ ਏਤਾਂ ਮਾਨਵਾ ਲੋਕੇ ਬਹੁਦੁष੍ਕृਤਿਨੋ ऽਪਿ ਹਿ । ਧਿਯਾ ਵਿਚਾਰਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਚਿਰਾਤ੍ ਪਦਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕਈ ਮੰਦ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਵਿਚਾਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਦੁष੍ਕृਤਮ੍ । ਯੋਗਵਾਕ੍ਯਵਿਚਾਰੇਣ ਕੋ ਨ ਯਾਤਿ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਸਧਾਰਨ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ?
ਅਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਪਾਪਂ ਤਦ੍ ਵਿਚਾਰੇਣ ਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਪਾਪਮੂਲਚ੍ਛਿਦਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਿਚਾਰਂ ਨ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪਾਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪਾਪ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਇਮਾਂ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸਂਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰਯਤਾਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤ੍ਯ੍ ਅਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰੇ ਪਦੇ ਪਰਿਣਤਂ ਪਾਞ੍ਚਜਨ੍ਯਸ੍ਵਨੈਰ੍ ਮਨਃ । ਕਥਂ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਂ ਭਗਵਨ੍ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦਾ ਮਨ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਪਾਂਚਜਨਯ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਇਆ?
ਦ੍ਵਿਵਿਧਾ ਮੁਕ੍ਤਤਾ ਲੋਕੇ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਨਘਾਕृਤੇ । ਸਦੇਹੈਕਾ ਵਿਦੇਹਾਨ੍ਯਾ ਵਿਭਾਗੋ ऽਯਂ ਤਯੋਸ਼੍ ਸ਼ृਣੁ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ 'ਚ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਇਕ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ, ਦੂਜੀ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਸੁਣੋ।
ਅਸਂਸਕ੍ਤਮਤੇਰ੍ ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਯਾਗਾਦਾਨੇषੁ ਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ । ਨੈषਣਾ ਤਤ੍ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤ੍ਵਂ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਤਾਮ੍ ਇਹ
ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਦਾਨ ਜਾਂ ਤਿਆਗ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਸੈਵ ਦੇਹਕ੍ਸ਼ਯੇ ਰਾਮ ਪੁਨਰ੍ਜਨਨਵਰ੍ਜਿਤਾ । ਵਿਦੇਹਮੁਕ੍ਤਤਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾ ਨਾਯਾਨ੍ਤਿ ਦृਸ਼੍ਯਤਾਮ੍
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਹਾਲਤ ਜੋ ਮੁੜ ਜਨਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵਿਦੇਹ ਮੁਕਤੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ।
ਭृष੍ਟਬੀਜੋਪਮਾ ਭੂਯੋਜਨ੍ਮਾਙ੍ਕੁਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ । ਹृਦਿ ਜੀਵਦ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਭਵਤਿ ਵਾਸਨਾ
ਜਿਵੇਂ ਭੁੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਬੀਜ ਮੁੜ ਅੰਕੁਰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸਨਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਨਮ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਾਵਨੀ ਪਰਮੋਦਾਰਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਰਾਨੁਪਾਤਿਨੀ । ਆਤ੍ਮਧ੍ਯਾਨਮਯੀ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁषੁਪ੍ਤਸ੍ਥੇਵ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਇਹ ਵਾਸਨਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਤਮ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਪਿ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਤੇ ਤਯੈਵਾਨ੍ਤਰਸ੍ਥਯਾ । ਸਤਿ ਦੇਹੇ ਪ੍ਰਬੁਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਰਘੂਦ੍ਵਹ
ਰਘੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਦ ਤਕ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਲੋਕ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਉਸੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਜਾਗਦੇ ਹਨ।