ਇਮੇ ਵਯਮ੍ ਇਮੇ ਸ਼ੈਲਾ ਭੂਤਾਨੀਮਾਨ੍ਯ੍ ਅਯਂ ਭਵਾਨ੍ । ਇਦਂ ਜਗਦ੍ ਇਦਂ ਵ੍ਯੋਮ ਮਾ ਦੇਹਮ੍ ਅਵਧੀਰਯ
ਇਹ ਅਸੀਂ ਹਾਂ, ਇਹ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹਨ, ਇਹ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਇਹ ਅਸਮਾਨ ਹੈ—ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਾ ਸਮਝ।
ਪੀਵਰਾਜ੍ਞਾਨਯੋਗੇਨ ਯਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯਾਕੁਲਂ ਮਨਃ । ਦੁਃਖਾਨਿ ਵਿਨਿਕृਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ
ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਭਾਰੀ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਚੀਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੌਤ ਉਸ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕृਸ਼ੋ ऽਤਿਦੁਃਖੀ ਮੂਢੋ ऽਹਮ੍ ਏਤਾਸ਼੍ ਚਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਭਾਵਨਾਃ । ਮਤਿਂ ਯਸ੍ਯਾਵਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਮਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ
ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਮੂਰਖ ਹਾਂ' ਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ 'ਤੇ ਮੌਤ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਆਸ਼ਾਪਾਸ਼ਨਿਬਦ੍ਧੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਇਤਸ਼੍ ਚੇਤਸ਼੍ ਚ ਨੀਯਤੇ । ਯੋ ਵਿਲੋਲਮਨੋਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਮਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ
ਜਿਸਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਮਨ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਰਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਤृष੍ਣਾਃ ਪ੍ਰਭਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਹृਦਯਂ ਹृਤਭਾਵਨਾਃ । ਕੁਗੇਹਮ੍ ਇਵ ਗਰ੍ਗਟ੍ਯੋ ਮਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ
ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਲਾਲਚਾਂ ਨੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਟੁੱਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਚੁਰ ਲਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚੂਹੇ ਖਰਾਬ ਘਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਰਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਲਤਾ ਯਸ੍ਯ ਤਾਲੋਤ੍ਤਾਲਮਨੋਵਨੇ । ਫਲਿਤਾ ਸੁਖਦੁਃਖਾਭ੍ਯਾਂ ਮਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ
ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮਨ ਦੀਆਂ ਲਤਾਂ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਫਲ ਲੈ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਤਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਰਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰੋਮਰਾਜਿਲਤਾਜਾਲਂ ਯਸ੍ਯੇਮਂ ਦੇਹਦੁਰ੍ਦ੍ਰੁਮਮ੍ । ਅਨਰ੍ਥੌਘੋ ਹਰਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ ਮਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ
ਜਿਸਦੇ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਮੰਦ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਬੇਸਮਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਰਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਦੇਹਵਿਪਿਨਮ੍ ਆਧਿਵ੍ਯਾਧਿਦਵਾਗ੍ਨਯਃ । ਦਹਨ੍ਤਿ ਲੋਲਾਙ੍ਗਲਤਂ ਮਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ
ਜਿਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਸਾੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਚਲਾਕ ਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ।
ਕਾਮਕੋਪਾਤ੍ਮਕੋ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਅਜਗਰਸ੍ ਤਨੌ । ਅਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ੁष੍ਕਦ੍ਰੁਮਸ੍ਯੇਵ ਮਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ
ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸੱਪ ਉੱਥਲ-ਪੁੱਥਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕੇ ਦਰਖ਼ਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ।
ਯੋ ऽਯਂ ਦੇਹਪਰਿਤ੍ਯਾਗਸ੍ ਤਲ੍ ਲੋਕੇ ਮਰਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਨ ਸਤਾ ਨਾਸਤਾ ਤੇਨ ਕਾਰਣਂ ਵੇਦ੍ਯਵੇਦਿਨਾਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣਾ ਹੈ; ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਨਾ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਇਹ ਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਚ ਹੈ, ਨਾ ਝੂਠ।
ਯਸ੍ਯ ਨੋਤ੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ ਮਤਿਸ੍ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਾਵਲੋਕਨਾਤ੍ । ਯਥਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਿਨੋ ਜ੍ਞਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਟਦੀ, ਜੋ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਨਾਹਙ੍ਕृਤੋ ਭਾਵੋ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਯਸ੍ਯ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ । ਯਸ੍ ਸਮਸ੍ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇषੁ ਜੀਵਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ऽਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੀਤਲਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਵਿਮੁਕ੍ਤਯਾ । ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਵਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਤੀਦਂ ਹਿ ਜੀਵਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਠੰਡੀ ਤੇ ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਗਵਾਹ ਵਾਂਗ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪਰਿਜ੍ਞਾਯ ਹੇਯੋਪਾਦੇਯਮ੍ ਉਜ੍ਝਤਾ । ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ऽਰ੍ਪਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜੀਵਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਅਵਸ੍ਤੁਸਦृਸ਼ੇ ਵਸ੍ਤੁਨ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਾਮਲੇ । ਯੇਨਾਲੀਨਂ ਕृਤਂ ਚੇਤੋ ਜੀਵਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਵਸਤੂ-ਰਹਿਤ, ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਾਂ ਦृष੍ਟਿਮ੍ ਅਵष੍ਟਭ੍ਯ ਲੀਲਯੇਯਂ ਜਗਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾ । ਕ੍ਰਿਯਤੇ ऽਵਾਸਨਂ ਯੇਨ ਜੀਵਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜੋ ਸੱਚ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲਗਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨ੍ਤਸ੍ ਤੁष੍ਯਤਿ ਨੋਦ੍ਵੇਗਮ੍ ਏਤਿ ਯੋ ਵਿਹਰਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ । ਹੇਯੋਪਾਦੇਯਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਜੀਵਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜੋ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅੰਦਰੋਂ ਨਾ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਉਲਝਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਜਾਂ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਬੇਅਸਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਪਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼੍ ਚ ਹਂਸੌਘਸ੍ ਸਰਸੋ ਯਥਾ । ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਗੁਣੌਘੋ ਨਿਰ੍ਯਾਤਿ ਜੀਵਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਹੰਸਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਞ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪਥਂ ਯਾਤੇ ਦृष੍ਟੇ ਸ੍ਮृਤਿਮ੍ ਉਪਾਗਤੇ । ਆਨਨ੍ਦਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਜੀਵਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਦਾ ਰਾਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਣ ਅਤੇ ਯਾਦ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯੋਦਯੇਨ ਹृਦਯੇषੁ ਜਨਾਮ੍ਬੁਜਾਨਿ ਜੀਵਾਲਿਮਨ੍ਤਿ ਸਕਲਾਨਿ ਵਿਕਾਸਵਨ੍ਤਿ । ਤਸ੍ਯਾਵਭਾਤਿ ਚਿਰਜੀਵਿਤਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਯੇਨ੍ਦੋਰ੍ ਆਪੂਰ੍ਣਤੇਵ ਦਨੁਜੇਸ਼੍ਵਰ ਨੇਤਰਸ੍ਯ
ਜਿਸ ਦੀ ਉਗਣ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਰਸ ਭਰੀ ਹੋਈ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਚੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਦੇਹਸ੍ਯ ਦृष੍ਟਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ । ਦੇਹਾਨ੍ਤਰਾਰ੍ਥਂ ਦੇਹਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤ੍ਯਾਗੋ ਮਰਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸਿਆਣਿਆਂ ਨੇ ਦੇਖੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਜਿੰਦਗੀ ਆਖਿਆ ਹੈ; ਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਕਸਦ ਲਈ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਮੌਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਏਵਾਸਿ ਪਕ੍ਸ਼ਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਆਭ੍ਯਾਂ ਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਮਤੇ । ਕਿਂ ਤੇ ਮਰਣਮ੍ ਅਸ੍ਤੀਹ ਕਿਂ ਵਾ ਜੀਵਿਤਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਤੇ
ਇਹ ਦੋ ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੀ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਤੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੌਤ ਕੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿੰਦਗੀ ਕੀ ਹੈ?
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਮ੍ ਏਤਤ੍ ਤੁ ਮਯੋਕ੍ਤਮ੍ ਅਰਿਮਰ੍ਦਨ । ਨ ਤ੍ਵਂ ਜੀਵਸਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਮ੍ਰਿਯਸੇ ਨ ਕਦਾਚਨ
ਇਹ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ; ਤੂੰ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਨਾ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਨਾ ਕਦੇ ਮਰਦਾ ਹੈਂ।
ਦੇਹਸਂਸ੍ਥੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਦੇਹਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਦੇਹੋ ऽਸਿ ਵਿਦੇਹਦृਕ੍ । ਵ੍ਯੋਮਸਂਸ੍ਥੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਸਕ੍ਤਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਵ੍ਯੋਮੈਵ ਹਿ ਮਾਰੁਤਃ
ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਬੇਸਰੀਰ ਨਜ਼ਰ ਕਰਕੇ, ਸਰੀਰ ਰਹਿਤ ਹੀ ਹੈਂ; ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਅਟੁੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਆਕਾਸ਼ ਰਹਿਤ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸਮ੍ਬੋਧਕਾਰਿਤ੍ਵਾਦ੍ ਦੇਹ ਏਵਾਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਉਤ੍ਸੇਧਾਰੋਧਕਤ੍ਵੇਨ ਖਮ੍ ਉਤ੍ਸੇਧਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਸਪর্শ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਰੀਰ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੇ; ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਉੱਚਾਈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਚਾਈ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ਜ੍ਞਾਤਵਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾਦ੍ ਏਵ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਸਿ ਨਾਸਿ ਚ । ਇਯਤ੍ਤੈਕਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਰੂਪਮ੍ ਅਜ੍ਞੇषੁ ਦੁਃਖਿਤਮ੍
ਜਦ ਤੂੰ ਜਾਗਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੈਂ ਵੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੀ; ਸੀਮਤ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵਾਸਿ ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਪਰੈਕਧੀਃ । ਕੋ ਦੇਹਃ ਕੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਦੇਹਸ੍ ਤੇ ਯਂ ਗृਹ੍ਣਾਸਿ ਜਹਾਸਿ ਵਾ
ਤੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਹੀ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਮੱਤ ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਸਰੀਰ ਕੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬੇਸਰੀਰ ਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਲੈਣ ਜਾਂ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸੋਚੇ?
ਸਮੁਦੇਤੁ ਵਸਨ੍ਤੋ ਵਾ ਵਾਤੁ ਵਾ ਪ੍ਰਲਯਾਨਿਲਃ । ਭਾਵਾਭਾਵਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਕਿਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਗਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ
ਚਾਹੇ ਵਸੰਤ ਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਹਵਾ ਵੱਜੇ, ਜਿਸ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਆਉਣ ਜਾਂ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ਰਲੁਠਤ੍ਸ੍ਵ੍ ਅਪਿ ਸ਼ੈਲੇषੁ ਕਲ੍ਪਾਗ੍ਨਿषੁ ਦਹਤ੍ਸ੍ਵ੍ ਅਪਿ । ਵਹਤ੍ਸੂਤ੍ਪਾਤਵਾਤੇष੍ਵ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਚਾਹੇ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਜਾਣ, ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਅੱਗ ਸੜ ਜਾਣ, ਜਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਹਵਾ ਸਭ ਕੁਝ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਆਤਮਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੁ ਸਮਮ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤੁ ਵਾ । ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁ ਵਾਥ ਵਰ੍ਧਨ੍ਤਾਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਰਹਿ ਜਾਣ ਜਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਚਲੇ ਜਾਣ, ਮਿਟ ਜਾਣ ਜਾਂ ਵਧ ਜਾਣ, ਆਤਮਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।