ਆਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਂ ਯਦ੍ ਇਦਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਮਯਾ । ਲਯਮ੍ ਏष੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਕਾਲੇ ਤਤ੍ ਤਾਪੇ ਹਿਮਕਣੋ ਯਥਾ
ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਮੈਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਉਹ ਅਕਾਲੀ ਹੀ ਲੈ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਪ ਵਿੱਚ ਹਿਮ ਦਾ ਕਣ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮ੍ ਏਵਮ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਆਭਾਸੇ ਵਿਲੀਯ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਆਗਤੇ । ਕृਤਂ ਮਯੇਹ ਭਵਤਿ ਸ੍ਵਲੀਲਾਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰਿਣਾ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹਕੀਕਤ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ऽਹਮ੍ ਅਪਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਨष੍ਟਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਤਾਰਕੇ । ਵਪੁਃਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਆਦਾਯ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਏष੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਪਦੇ
ਫਿਰ, ਇਸ ਖਾਲੀਪਨ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਅਕਾਣ੍ਡ ਏਵਮ੍ ਏਵਂ ਹਿ ਜਗਤ੍ਯ੍ ਉਪਸ਼ਮਂ ਗਤੇ । ਨੇਹ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ऽਨੁਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਨ੍ਯੇ ਜੀਵਨ੍ਤੁ ਦਾਨਵਾਃ
ਜਿਵੇਂ, ਜਗਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ; ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ, ਦੈਤ ਜੀਊਣ।
ਦੈਤ੍ਯੋਦ੍ਵੇਗੇਨ ਵਿਬੁਧਾਸ੍ ਤਤੋ ਯਜ੍ਞਤਪਃਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਤੇਨ ਸਂਸਾਰਸਂਸ੍ਥਾਨਮ੍ ਅਸਂਸਾਰਕ੍ਰਮੋ ऽਨ੍ਯਥਾ
ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਤ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਯਜਨ, ਤਪ ਤੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਚੱਕਰ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਰਸਾਤਲਂ ਗਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਤ੍ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਸ੍ਵੇ ਕ੍ਰਮੇ ਦਾਨਵਾਧੀਸ਼ਮ੍ ऋਤੁਃ ਪੁਨਰ੍ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਰਸਾਤਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਵਿਚ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸ ਰੱਖਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਸਮ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨਾ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਮ੍ ਅਥ ਚੇਦ੍ ਇਤਰਂ ਦਾਨਵੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਕਰੋਮਿ ਤਦ੍ ਅਸੌ ਮਨ੍ਯੇ ਦੇਵਾਨ੍ ਉਤ੍ਸਾਦਯਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਯ ਤ੍ਵ੍ ਅਯਂ ਦੇਹਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਃ ਪਾਵਨੋ ਮਹਾਨ੍ । ਆਕਲ੍ਪਮ੍ ਇਹ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦੇਹੇਨਾਨੇਨ ਤੇਨ ਚ
ਇਹ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦਾ ਆਖਰੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਹੈ; ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਥੇ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ।
ਏਵਂ ਹਿ ਨਿਯਤਿਰ੍ ਦੈਵੀ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾ ਪਾਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੇਨ ਯਥਾਕਲ੍ਪਂ ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਮ੍ ਇਹ ਦੇਹਿਨਾ
ਇਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਇੱਛਾ ਹੈ: ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ, ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਇੱਥੇ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਮ੍ ਏਵ ਗਤ੍ਵਾਸ਼ੁ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਬੋਧਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਗਰ੍ਜਨ੍ ਗਿਰਿਦਰੀਸੁਪ੍ਤਂ ਮਯੂਰਮ੍ ਇਵ ਵਾਰਿਦਃ
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਕੋਲ ਤੁਰੰਤ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਮੋਰ ਨੂੰ ਬੱਦਲ ਦੀ ਗਰਜ ਉਠਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸਮਾਧਿਸ੍ਥਃ ਕਰੋਤ੍ਵ੍ ਅਸੁਰਨਾਥਤਾਮ੍ । ਮਣਿਰ੍ ਮੁਕ੍ਤਮਨਸ੍ਕਾਰਃ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ ਇਵ
ਉਹ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰਪੰਚ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਣੀ ਜੋ ਮਨ ਦੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪਰਛਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਗੋ ऽਯਮ੍ ਏਵਂ ਸਹ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਚ ਨਾਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਂ ਤਨ੍ ਮੇ ਕ੍ਰੀਡਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ ਰਹਿ ਕੇ, ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਤੇ ਇਹ ਦੁਵਿਧਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ—ਇਹ ਮੇਰੀ ਖੇਡ ਹੈ।
ਸਰ੍ਗਕ੍ਸ਼ਯੋਦਯਾਵ੍ ਏਤੌ ਸੁਸਮੌ ਮਮ ਯਦ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਤਥਾਪੀਦਂ ਯਥਾਸਂਸ੍ਥਂ ਭਵਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਯੇਨ ਕਿਂ ਮਮ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਨਾਸ ਦੋਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਹੇ; ਜੇ ਇਹ ਹੋਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਪਰਵਾਹ?
ਭਾਵਾਭਾਵੇषੁ ਯਤ੍ ਤੁਲ੍ਯਂ ਤਨ੍ਨਾਸ਼ੇ ਤਤ੍ਸ੍ਥਿਤੌ ਚ ਵਾ । ਯਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਃ ਕੁਬੁਦ੍ਧਿਤ੍ਵਾਤ੍ ਤਦ੍ ਵ੍ਯੋਮਹਨਨਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਚੀਜ਼ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਜਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ 'ਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਯਾਮਿ ਪਾਤਾਲਂ ਬੋਧਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਨਯਾਮਿ ਸਂਸਾਰਂ ਲੀਲਾਂ ਸਮ੍ਪਾਦਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਠੀਕਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਸੁਰਪੁਰਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰੋਦ੍ਧਤਾਚਾਰਘੋਰਂ ਕਮਲਮ੍ ਇਵ ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ੍ ਦੈਤ੍ਯਮ੍ ਉਦ੍ਬੋਧਯਾਮਿ । ਜਗਦ੍ ਇਦਮ੍ ਅਖਿਲਾਸ੍ਥਂ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਨਯਾਮਿ ਘਨਵਿਧਿਰ੍ ਇਵ ਸ਼ੈਲੇ ਚਞ੍ਚਲਂ ਮੇਘਜਾਲਮ੍
ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਚਾਲਾਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਕਮਲ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ, ਦੈਤ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਠੀਕਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਘਣ ਬੱਦਲ ਚਲਦੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਾਦ੍ ਰਾਮ ਤਤ੍ਪੁਰਮ੍ । ਚਚਾਲ ਪਰਿਵਾਰੇਣ ਸਹ ਸਾਭ੍ਰ ਇਵਾਚਲਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੁਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਚਲ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਤਲਰਨ੍ਧ੍ਰੇਣ ਤੇਨੈਵ ਸ੍ਤਮ੍ਭਿਤਾਮ੍ਭਸਾ । ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਨਗਰਂ ਪ੍ਰਾਪ ਸ਼ਕ੍ਰਲੋਕਮ੍ ਇਵਾਪਰਮ੍
ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਦਰਾਰ ਰਾਹੀਂ, ਪਾਣੀ ਰੋਕ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਹੇਮਮਨ੍ਦਿਰਕੋਸ਼ਸ੍ਥਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਾਸੁਰਂ ਹਰਿਃ । ਅਥ ਸ਼ੈਲਗੁਹਾਲੀਨਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਥਮ੍ ਇਵਾਬ੍ਜਜਮ੍
ਹਰੀ ਨੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ।
ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਤੇਜਸਾ ਦੈਤ੍ਯਾ ਵੈष੍ਣਵੇਨਾਵਧੂਨਿਤਾਃ । ਦੂਰਂ ਯਯੁਰ੍ ਦਿਨੇਸ਼ਾਂਸ਼ੁਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਇਵ ਕੌਸ਼ਿਕਾਃ
ਉਥੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਦੈਤ ਦਿਲੋਂ ਹਿੱਲ ਗਏ ਅਤੇ ਦੂਰ ਭੱਜ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਕੌਸਿਕ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਤ੍ਰੈਸ੍ ਸਹਾਸੁਰੈਰ੍ ਮੁਖ੍ਯੈਃ ਪਰਿਵਾਰਯੁਤੋ ਹਰਿਃ । ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਸੁਰਗृਹਂ ਤਾਰਾਵਾਨ੍ ਇਵ ਖਂ ਸ਼ਸ਼ੀ
ਦੋ-ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ ਹੈ।
ਵੈਨਤੇਯਾਸਨਸ੍ਥੋ ऽਸੌ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਿਧੁਤਚਾਮਰਃ । ਸ੍ਵਾਯੁਧਾਦਿਪਰੀਵਾਰੋ ਦੇਵਰ੍षਿਪਰਿਵਨ੍ਦਿਤਃ
ਉਹ ਗਰੁੜ ਦੀ ਅਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਚਾਮਰ ਨਾਲ ਝਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੁਧ੍ਯਸ੍ਵੇਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਉਦਾਹਰਨ੍ । ਪਾਞ੍ਚਜਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਧ੍ਵਾਨ ਧ੍ਵਨਯਨ੍ ਕਕੁਭਾਂ ਗਣਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ 'ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਜਾਗੋ!' ਕਹਿ ਕੇ ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੁਨ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜੀ।
ਮਹਤਾ ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵੈष੍ਣਵਪ੍ਰਾਣਜਨ੍ਮਨਾ । ਤੁਲ੍ਯਕਾਲਂ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਕਲ੍ਪਾਭ੍ਰਾਰ੍ਣਵਰਂਹਸਾ
ਉਸ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਜਿੰਦ ਦਾ ਸਾਹ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਹੀ ਵੇਲੇ ਹਿਲ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਹਿਲਦੇ ਹਨ।
ਆਸੁਰੀ ਜਨਤਾ ਭੂਮੌ ਪਪਾਤਾਗਤਸਮ੍ਭ੍ਰਮਾ । ਮਤ੍ਤਨੀਲਾਭ੍ਰਨਾਦੇਨ ਰਾਜਹਂਸਾਵਲੀ ਯਥਾ
ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਅਚਾਨਕ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਗੂੰਜਦੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਧੁਨ ਤੇ ਡਰ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਜਹृषੇ ਜਨਿਤਾਨਨ੍ਦਾ ਵੈष੍ਣਵੀ ਵੀਤਸਮ੍ਭ੍ਰਮਾ । ਜਨਤਾ ਜਲਦਧ੍ਵਾਨਫੁਲ੍ਲੇਵ ਕੁਟਜਾਵਲੀ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਭਗਤ, ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਬਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ 'ਤੇ ਕੁਟਜ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਖਿੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਭੂਵ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਦਾਨਵੇਸ਼ਸ਼੍ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ ਸ਼ਨੈਃ । ਮੇਘਾਰਵਲਸਤ੍ਪੁष੍ਪਃ ਕਦਮ੍ਬ ਇਵ ਕਾਨਨੇ
ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਾਪਸ ਆਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕਦੰਬ ਦਾ ਰੁੱਖ ਬਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ 'ਤੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਫੁੱਲ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਨ੍ਧ੍ਰਕृਤੋਤ੍ਥਾਨਾ ਪ੍ਰਾਣਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਅਥਾਸੁਰਮ੍ । ਸ਼ਨੈਰ੍ ਆਕ੍ਰਮਯਾਮ੍ ਆਸ ਗਙ੍ਗਾ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਵਾਰ੍ਣਵਮ੍
ਫਿਰ, ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਸਾਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਆਕ੍ਰਮਯਾਮ੍ ਆਸ ਪ੍ਰਾਣਸ਼੍ਰੀਸ੍ ਸਰ੍ਵਤੋ ऽਸੁਰਮ੍ । ਉਦਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸੌਰੀ ਪ੍ਰਭੇਵ ਭੁਵਨਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣੇषੁ ਰਨ੍ਧ੍ਰਨਵਕੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇष੍ਵ੍ ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ । ਚੇਤ੍ਯੋਨ੍ਮੁਖੀ ਬਭੂਵਾਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਣਦਰ੍ਪਣਬਿਮ੍ਬਿਤਾ
ਜਦੋਂ ਨੌ ਜੀਵਨ-ਰਾਹਾਂ ਚਲ ਪਈਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਜੀਵਨ-ਤਾਕਤ ਦੇ ਆਇਨੇ ਵਿੱਚ ਪਰਛਾਈ ਹੋ ਕੇ ਅੰਦਰਲੇ ਗਿਆਨ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਈ।