ਤ੍ਵਯਿ ਸ੍ਥਿਤੇ ਮਯਿ ਵਿਗਤਾਮਯਾਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਵਸਂਸ੍ਥਿਤੌ ਵ੍ਯਪਗਤਰਾਗਰਞ੍ਜਨੇ । ਕ੍ਵ ਬਨ੍ਧਵਃ ਕ੍ਵ ਚ ਵਿਪਦਃ ਕ੍ਵ ਸਮ੍ਪਦੋ ਭਵਾਭਵੌ ਕ੍ਵ ਸ਼ਮਮ੍ ਉਪੈਮਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਜਦ ਤੂੰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਆਤਮ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਮਿਟ ਗਏ ਹਨ—ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹਨ, ਕਿੱਥੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਹਨ, ਕਿੱਥੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਹੈ, ਕਿੱਥੇ ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਹਨ? ਮੈਂ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਿੱਥੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹਾਂ?
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਃ ਪਰਵੀਰਹਾ । ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਂ ਪਰਾਨਨ੍ਦਸਮਾਧਿਂ ਸਮੁਪਾਯਯੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸਭ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉੱਚੀ ਆਨੰਦ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸਮਾਧਿਸ੍ਥਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਾਰ੍ਪਿਤ ਇਵਾਚਲਃ । ਸ਼ੈਲਾਦ੍ ਇਵ ਸਮੁਤ੍ਕੀਰ੍ਣੋ ਬਭੌ ਸ੍ਵਪਦਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਃ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇਕ ਚਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਤਥਾਥ ਤਿष੍ਠਤਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਕਾਲੋ ਬਹੁਤਰੋ ਯਯੌ । ਸ੍ਵੇ ਗृਹੇ ਭੁਵਨਸ੍ਥਸ੍ਯ ਮੇਰੋਰ੍ ਇਵ ਸੁਰਦ੍ਵਿषਃ
ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਬੋਧਿਤੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਸੁਰਾਧੀਸ਼ੈਰ੍ ਨਾਬੁਧ੍ਯਤ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਅਕਾਲੇ ਬਹੁਸੇਕੋ ऽਪਿ ਬੀਜਕੋਸ਼ਾਦ੍ ਇਵਾਙ੍ਕੁਰਃ
ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਜਗਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਗਿਆ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਦੇ ਕੋਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਅੰਕੁਰ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਮੌਸਮ ਲੰਘ ਜਾਣ।
ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪੀਨਾਂਸੋ ऽਤਿष੍ਠਦ੍ ਏਕਦृਕ੍ । ਸ਼ਾਨ੍ਤ ਏਵਾਸੁਰਪੁਰੇ ਮਤ੍ਤਾਰ੍ਣਵ ਇਵੋਪਲਃ
ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਰੀਰ ਤੇ ਇੱਕ-ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਮੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਪੱਥਰ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਾਨਨ੍ਦਦਸ਼ੈਕਾਨ੍ਤਪਰਿਣਾਮਿਤਯਾ ਤਯਾ । ਨਿਰਾਨਨ੍ਦਮ੍ ਅਨਾਭਾਸਮ੍ ਇਵਾਭਾਸਪਦਂ ਗਤਃ
ਉੱਚੀ ਆਨੰਦ ਦੀ ਇਕਾਗਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਕੇ, ਉਹ ਐਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਚਾਨਣ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਝਲਕਾਂ ਵਾਲਾ ਥਾਂ ਹੋਵੇ।
ਏਤਾਵਤਾਥ ਕਾਲੇਨ ਤਦ੍ਰਸਾਤਲਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਬਭੂਵਾਰਾਜਕਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਮਾਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਯਾਯਕਦਰ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਰਸਾਤਲ ਦੀ ਧਰਤੀ ਬਿਨਾ ਰਾਜ ਦੇ ਰਹਿ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡਾ ਛੋਟੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਅਜਮਾਉਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਭ ਪਾਸੇ ਕਠੋਰਤਾ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ।
ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੌ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਸਮਾਧੌ ਤਤ੍ਸੁਤੇ ਸ੍ਥਿਤੇ । ਨ ਬਭੂਵਾਪਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਰਾਜਾ ਦਨੁਸੁਤਾਲਯੇ
ਜਦੋਂ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ।
ਅਸੁਰੇਸ਼ਾਰ੍ਥਿਨਾਂ ਤੇषਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਸਮਾਧਿਤਃ । ਪਰੇਣਾਪਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋ ਨ ਵ੍ਯਬੁਧ੍ਯਤ
ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗ ਨਾ ਆਈ।
ਨ ਪ੍ਰਾਪੁਰ੍ ਵਿਕਸਦ੍ਰੂਪਂ ਪਤਿਂ ਤਤ੍ਰਾਮਰਾਰਯਃ । ਲਸਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਭਾਜਾਲਂ ਨਿਸ਼ਿ ਪਦ੍ਮਮ੍ ਇਵਾਲਯਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਚੜਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘਰ ਚਮਕਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਸਂਵਿਦ੍ਵਾਤੋ ਨ ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਅਬੁਧ੍ਯਤ ਵਿਚੇਤਸਃ । ਭੁਵਸ਼੍ ਚੇष੍ਟਾਕ੍ਰਮ ਇਵ ਪੌਰੁषੋ ਗਤਭਾਸ੍ਵਤਃ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੇਤਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਵਿਦ ਦਾ ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਚਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕੰਮਕਾਜ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨੇषੁ ਦੈਤ੍ਯੇषੁ ਗਤੇष੍ਵ੍ ਅਭਿਮਤਾ ਦਿਸ਼ਃ । ਵਿਚਰਤ੍ਸੁ ਯਥਾਕਾਮਮ੍ ਅਰਾਜਨਿ ਪੁਰੇ ਪੁਰੇ
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਦੈਤ ਆਤੁਰ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਖਰ ਗਏ, ਉਹ ਰਾਜ ਬਿਨਾ ਸ਼ਹਿਰ-ਸ਼ਹਿਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।
ਪਾਤਾਲਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਅਭੂਦ੍ ਅਭੂਪਾਲਤਯਾ ਤਯਾ । ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਯਾਯਵਿਪਰ੍ਯਸ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤਗੁਣਕ੍ਰਮਮ੍
ਪਾਤਾਲ ਦਾ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਰਾਜ ਬਿਨਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਵੱਡਾ ਛੋਟੇ ਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਬਲਿਭੁਕ੍ਤਾਬਲਪੁਰਂ ਮਰ੍ਯਾਦਾਕ੍ਰਮਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਗਾਸ਼ੇषਵਨਿਤਂ ਪਰਸ੍ਪਰਹਤਾਸੁਰਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਤਾਕਤਵਰ ਨੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ, ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਹੱਦ ਜਾਂ ਕਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਸਨ, ਤੇ ਦੈਤ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਪ੍ਰਲਾਪਾਕ੍ਰਨ੍ਦਪਰੁषਂ ਵਿਸਂਸ੍ਥਾਨਪੁਰਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਲੁਠਦੁਦ੍ਯਾਨਨਗਰਂ ਵ੍ਯਰ੍ਥਾਨਰ੍ਥਕਦਰ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਕਰੜੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਤੇ ਰੋਣ-ਧੋਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਜੜੇ ਪੜੋਸ, ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਅਨੇਕ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ।
ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਾਸੁਰਗਣਂ ਨਿਰਨ੍ਨਫਲਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ । ਅਕਾਣ੍ਡੋਤ੍ਪਾਤਵਿਵਸ਼ਂ ਧ੍ਵਸ੍ਤਾਸ਼ਾਮੁਖਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਟੋਲ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਸੀ, ਨਾ ਫਲ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਅਚਾਨਕ ਆਈਆਂ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬੇਬਸ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਝੁਕਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸੁਰਾਰ੍ਭਕਪਰਾਭੂਤਂ ਭੂਤੈਰ੍ ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਨ੍ਯਜੈਃ । ਭੂਤਰਿਕ੍ਤਮ੍ ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਮ੍ ਉਤ੍ਸਨ੍ਨਪ੍ਰਾਯਕੋਟਰਮ੍
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ, ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੋਠੀਆਂ ਲਗਭਗ ਸੁੰਨੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਅਨਿਯਤਵਨਿਤਾਰ੍ਥਮਤ੍ਤਯੁਦ੍ਧਂ ਹृਤਧਨਦਾਰਵਿਰਾਵਿਤਂ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ । ਕਲਿਯੁਗਸਮਯੋਦ੍ਭਟੋਦਰਾਭਂ ਤਦ੍ ਅਸੁਰਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਆਕੁਲਂ ਬਭੂਵ
ਬੇਕਾਬੂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਲਝਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿਚ ਫਸੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਧਨ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਲੁੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਪੇਟ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਲਚਲ ਭਰਿਆ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥਾਖਿਲਜਗਜ੍ਜਾਲਕ੍ਰਮਪਾਲਨਦੇਵਨਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਨਗਰੇ ਸ਼ੇषਸ਼ਯ੍ਯਾਸਨਗਤੋ ਹਰਿਃ
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੀਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ, ਹਰੀ, ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਦੀ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਵृਣ੍ਨਿਦ੍ਰਾਵ੍ਯੁਪਰਮੇ ਦੇਵਾਰ੍ਥਮ੍ ਅਰਿਸੂਦਨਃ । ਧਿਯਾ ਵਿਲੋਕਯਾਮ੍ ਆਸ ਕਦਾਚਿਜ੍ ਜਾਗਤੀਂ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍
ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੀ ਪਤਝੜ ਦੀ ਨੀਂਦ ਖਤਮ ਕਰ ਕੇ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਤ੍ਰੈਵਿष੍ਟਪਂ ਸ੍ਵਮਨਸਾ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਚਾਵਲੋਕ੍ਯ ਸਃ । ਆਚਾਰਮ੍ ਆਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਪਾਤਾਲਮ੍ ਅਰਿਪਾਲਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਫੌਰਨ ਹੀ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਾਲੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਰਸਮਾਧਾਨਸ੍ਥਿਤੇ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਦਾਨਵੇ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾਪਦਮ੍ ਅਰੀਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਰੇ ਪ੍ਰੌਢਿਮ੍ ਉਪਾਗਤਾਮ੍
ਉਥੇ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੈਤ ਨੂੰ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵਧੀ ਹੋਈ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ,
ਵ੍ਯਾਲਤਲ੍ਪਤਲਸ੍ਥਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਾਰ੍ਣਵਸ਼ਾਯਿਨਃ । ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਾਣੇਰ੍ ਦੇਹਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰਚਾਰਿਣਾ
ਜੋ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਅਜਗਰ ਦੇ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ
ਪਦ੍ਮਾਸਨਸ੍ਥਸ੍ਯ ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਰੀਰੇਣਾਤਿਭਾਸ੍ਵਤਾ । ਇਦਂ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਾਬ੍ਜਮਹਾਲਿਨਾ
ਕਮਲ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸੋਚਿਆ: ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਮਲ
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੇ ਪਦਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਪਾਤਾਲੇ ਗਤਨਾਯਕੇ । ਕष੍ਟਂ ਸृष੍ਟਿਰ੍ ਇਯਂ ਪ੍ਰਾਯੋ ਨਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਗਤਾ
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਥੱਕ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਦੈਤ-ਸਵਭਾਵ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ
ਦੈਤ੍ਯਾਭਾਵੇ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਿਰ੍ਜਿਗੀषੁਪਦਂ ਗਤਾ । ਸ਼ਮਮ੍ ਏष੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਦृष੍ਟਾਬ੍ਦਪਟਲੇਵ ਸਰਿਦ੍ ਵਰਾ
ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ; ਜਲਦੀ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਲਹਿਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਨਦੀ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਜਾਵੇਗੀ
ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਖ੍ਯਂ ਵਿਗਤਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਂ ਤਤੋ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਤਤ੍ ਪਦਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਭਿਮਾਨਾ ਵਿਰਸਾ ਲਤੇਵ ਪਰਿਸ਼ੁष੍ਕਤਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ, ਜੋ ਦੁਲਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਖਰੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗੀ; ਅਹੰਕਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਸੁੱਕ ਜਾਣ, ਉਹ ਲਤਾ ਵਾਂਗ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵੌਘੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਆਯਾਤੇ ਭੁਵਿ ਯਜ੍ਞਤਪਃਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਅਦੇਵਤ੍ਵਫਲਾਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ ਸ਼ਮਮ੍ ਏष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਅਦੇਵਤਾਈ ਹਨ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕ੍ਰਿਯਾਸ੍ਵ੍ ਅਥੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਾਸੁ ਭੂਲੋਕੋ ऽਸ੍ਤਮ੍ ਉਪੈष੍ਯਤਿ । ਅਸਂਸਾਰਪ੍ਰਸਙ੍ਗੋ ऽਥ ਸ਼ੇषੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਥੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਠੰਢੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਲੋਕ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਅਰਥ ਬਚਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ।