ਯਥਾਯਂ ਸ੍ਵਵਿਕਲ੍ਪੋਤ੍ਥਸ੍ ਸ੍ਵਵਿਕਲ੍ਪਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਦਗ੍ਧਸਂਸਾਰੋ ਨਿਸ੍ਸਾਰ ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਵਹਿਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਹਿਮ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੱਕੀ ਸਮਝ ਹੈ ਕਿ ਜਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੰਸਾਰ ਬਿਲਕੁਲ ਖਾਲੀ ਤੇ ਬੇਮਤਲਬ ਹੈ।
ਤਤ੍ ਕਿਮ੍ ਏਤਨ੍ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਮਾਮਲਮ੍ । ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਚੇਤੋ ਮਾ ਭ੍ਰਮਤਾਜ੍ ਜਗਤ੍
ਤਾਂ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੱਲ ਦੱਸੋ; ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਆਰਾਮ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ ਨਾ ਲੱਗੇ।
ਨਾਤਃ ਪਰਤਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਨਿਸ਼੍ਚਯੋ ऽਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪਰੋ ਮੁਨੇ । ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਤਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਜ੍ਞਾਤਂ ਗੁਰੁਤਸ਼੍ ਚ ਪੁਨਸ਼੍ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪੱਕੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹੇ ਮুনি; ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਖੁਦ ਜਾਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁੜ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਅਵ੍ਯੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸ਼੍ ਚਿਦਾਤ੍ਮੈਕਃ ਪੁਮਾਨ੍ ਅਸ੍ਤੀਹ ਨੇਤਰਤ੍ । ਸ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਸ਼ਾਦ੍ ਬਦ੍ਧੋ ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ਼੍ ਚ ਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਅਟੁੱਟ ਚੇਤਨ-ਆਤਮਾ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਵਿਚਾਰ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨ ਤ੍ਵ੍ ਏਤਤ੍ ਸ੍ਫੁਟਂ ਜ੍ਞਾਤਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਭੋਗੇਭ੍ਯੋ ਵਿਰਤਿਰ੍ ਜਾਤਾ ਦृਸ਼੍ਯਾਦ੍ ਵਾ ਸਕਲਾਦ੍ ਇਹ
ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਜਾਣ ਲੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖਾਂ ਜਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਵ ਚਾਲਂ ਮਹਾਵੀਰ ਮਤਿਰ੍ ਵਿਰਤਿਮ੍ ਆਗਤਾ । ਭੋਗੇਭ੍ਯੋ ਦੀਰ੍ਘਰੋਗੇਭ੍ਯਃ ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਂਵੀਰ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਸੁਖਾਂ ਤੇ ਲੰਮੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਨ ਤਥਾ ਪੂਰ੍ਣਤਾ ਜਾਤਾ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਮਹਾਨਿਧੇਃ । ਤਿष੍ਠਤਸ੍ ਤਪਸਿ ਸ੍ਫਾਰੇ ਪਿਤੁਸ੍ ਤਵ ਯਥਾ ਤਵ
ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਨਤਾ ਆਈ ਹੈ, ਐਸਾ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤਪਸਿਆਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਈ।
ਵ੍ਯਾਸਾਦ੍ ਅਧਿਕ ਏਵਾਹਂ ਵ੍ਯਾਸਸ਼ਿष੍ਯੋ ऽਪਿ ਤਤ੍ਸੁਤਃ । ਭੋਗੇਚ੍ਛਾਤਾਨਵੇਨੇਹ ਮਤ੍ਤੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਭ੍ਯਧਿਕੋ ਭਵਾਨ੍
ਮੈਂ ਵਿਅਾਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹਾਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ; ਪਰ ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਭਵਤਾ ਪੂਰ੍ਣਚੇਤਸਾ । ਨ ਦृਸ਼੍ਯੇ ਪਤਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਮੁਕ੍ਤਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ
ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡਿਗਦਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ—ਭ੍ਰਮ ਛੱਡ ਦੇ।
ਅਨੁਸ਼ਿष੍ਟਸ੍ ਸ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਜਨਕੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਵਿਸ਼ਸ਼੍ਰਾਮ ਸ਼ੁਕਸ੍ ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛੇ ਪਰਮਵਸ੍ਤੁਨਿ
ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਜਨਕ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਾਇਆ, ਤਾਂ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਸੁੱਚੇ ਤੇ ਉੱਚ ਸਤ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ।
ਵੀਤਸ਼ੋਕਭਯਾਯਾਸੋ ਨਿਰੀਹਸ਼੍ ਛਿਨ੍ਨਸਂਸ਼ਯਃ । ਜਗਾਮ ਸ਼ਿਖਰਂ ਮੇਰੋਸ੍ ਸਮਾਧ੍ਯਰ੍ਥਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍
ਉਹ ਦੁੱਖ, ਡਰ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਮਾਧੀ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸਮਾਧਿਨਾ । ਦਸ਼ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਸ਼ਾਮਾਸਾਵ੍ ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਨੇਹਦੀਪਵਤ੍
ਉਹ ਉੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ, ਤੇਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਵ੍ਯਪਗਤਕਲਨਾਕਲਙ੍ਕਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਅਮਲਾਤ੍ਮਨਿ ਪਾਵਨੇ ਪਦੇ ऽਸੌ । ਸਲਿਲਕਣ ਇਵਾਮ੍ਬੁਧੌ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵਿਗਲਿਤਭੇਦਮ੍ ਅਥੈਕਤਾਂ ਜਗਾਮ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਦੀ ਹਲਚਲ ਤੇ ਮਲਿਨਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਆਪਣੀ ਨਿਰਮਲ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਇਕਤਾ ਦੇ ਪਦ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇਕ ਬੂੰਦ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਸਤਨੂਜਸ੍ਯ ਮਤਿਮਾਤ੍ਰਾਪਮਾਰ੍ਜਨਮ੍ । ਯਥੋਪਯੁਕ੍ਤਂ ਤੇ ਰਾਮ ਤਾਵਦ੍ ਏਵੋਪਯੁਜ੍ਯਤੇ
ਰਾਮਾ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਸਫਾਈ ਉਤਨੀ ਹੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਕੇਵਲ ਉਸੇ ਮਕਸਦ ਲਈ।
ਜ੍ਞੇਯਮ੍ ਏਤੇਨ ਵਿਜ੍ਞਾਤਮ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣਾਵਨੀਸ਼੍ਵਰ । ਸ੍ਵਦਨ੍ਤੇ ऽਸ੍ਮੈ ਨ ਯਦ੍ ਭੋਗਾ ਰੋਗਾ ਇਵ ਸੁਮੇਧਸੇ
ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ; ਸੁਖ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਗ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਜ੍ਞਾਤਜ੍ਞੇਯਸ੍ਯ ਮਨਸੋ ਨੂਨਮ੍ ਏਤਦ੍ ਧਿ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਨ ਸ੍ਵਦਨ੍ਤੇ ਸਮਗ੍ਰਾਣਿ ਭੋਗਵृਨ੍ਦਾਨਿ ਯਤ੍ ਪੁਨਃ
ਜਿਸ ਮਨ ਨੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਇਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਕਿ ਸੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਰਸ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ।
ਭੋਗਭਾਵਨਯਾ ਯਾਤਿ ਬਨ੍ਧੋ ਦਾਰ੍ਢ੍ਯਮ੍ ਅਵਸ੍ਤੁਜਃ । ਤਯੈਵ ਸ਼ਾਨ੍ਤਯਾ ਯਾਤਿ ਬਨ੍ਧੋ ਜਗਤਿ ਤਾਨਵਮ੍
ਸੁਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ, ਅਸਲ ਰਹਿਤ ਬੰਧਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਹੀ ਕਲਪਨਾ ਜਦੋਂ ਠੰਡੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਬੰਧਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਸਨਾਤਾਨਵਂ ਰਾਮ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ । ਪਦਾਰ੍ਥਵਾਸਨਾਦਾਰ੍ਢ੍ਯਂ ਬਨ੍ਧ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਭਿਧੀਯਤੇ
ਰਾਮਾ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਪਤਲਾ ਹੋਣਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ ਬੰਧਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਗਮਨਂ ਭਵਤਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਨृਣਾਮ੍ । ਪੁਨਰ੍ ਵਿषਯਵੈਰਸ੍ਯਂ ਕਦਰ੍ਥਾਦ੍ ਉਪਜਾਯਤੇ
ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਆਤਮਕ ਸਚਾਈ ਦੀ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਉਲਝਣ ਜਾਂ ਨਫ਼ਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯਸ੍ ਤਜ੍ਜ੍ਞੋ ਜ੍ਞਾਤਜ੍ਞੇਯਸ੍ ਤੁ ਪਣ੍ਡਿਤਃ । ਨ ਸ੍ਵਦਨ੍ਤੇ ਬਲਾਦ੍ ਏਵ ਤਸ੍ਮੈ ਭੋਗਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਜੋ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਹੈ; ਜੋ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੰਡਿਤ ਹੈ। ਐਸੇ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭੋਗ, ਜੇਕਰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ।
ਯਸ਼ਃਪ੍ਰਭृਤਿਨਾ ਯਸ੍ਮੈ ਹੇਤੁਨੈਵ ਵਿਨਾ ਪੁਨਃ । ਭੁਵਿ ਭੋਗਾ ਨ ਰੋਚਨ੍ਤੇ ਸ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਜ਼ਤ ਜਾਂ ਧਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਭੋਗ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞੇਯਂ ਯਾਵਨ੍ ਨ ਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਤਾਵਤ੍ ਤਾਤ ਨ ਜਾਯਤੇ । ਵਿषਯੇष੍ਵ੍ ਅਰਤਿਰ੍ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ ਮਰੁਭੂਮੌ ਲਤਾ ਯਥਾ
ਜਦ ਤੱਕ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਜੀਵ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਉਲਝਣ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਬੇਲ ਨਹੀਂ ਉੱਗਦੀ।
ਅਤ ਏਵ ਹਿ ਵਿਜ੍ਞਾਤਜ੍ਞੇਯਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਰਘੂਦ੍ਵਹ । ਯਦ੍ ਏਨਂ ਰਞ੍ਜਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾ ਨ ਰਮ੍ਯਾ ਭੋਗਭੂਮਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਰਘੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਭੋਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀਆਂ।
ਰਾਮੋ ਯਦ੍ ਏਤਜ੍ ਜਾਨਾਤਿ ਤਦ੍ ਵਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸਨ੍ਮੁਖਾਤ੍ । ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਵਿਸ਼੍ਰਾਮੋ ਰਾਘਵਸ੍ਯੋਪਜਾਯਤੇ
ਰਾਮਾ ਜੋ ਕੁਝ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਵਜੋਂ ਸਿੱਧਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੇਵਲਂ ਕੇਵਲੀਭਾਵਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਂ ਸਮਪੇਕ੍ਸ਼ਤੇ । ਰਾਮਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ ਸ਼ਰਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ ਜਲਵਿਸ਼੍ਰਮਣਂ ਯਥਾ
ਰਾਮ ਦਾ ਮਨ ਸਿਰਫ਼ ਪੂਰੀ, ਅਖੰਡ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯੈ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਯੁਕ੍ਤਿਂ ਕਥਯਤੁ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵਸਿष੍ਠੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਅਯਮ੍
ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਰਾਘਵ ਦਾ ਮਨ ਆਰਾਮ ਪਾਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ।
ਰਘੂਣਾਮ੍ ਏष ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਭੁਃ ਕੁਲਗੁਰੁਸ੍ ਸਦਾ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਸ੍ ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ੀ ਚ ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਮਲਦਰ੍ਸ਼ਨਃ
ਉਹ ਰਘੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਸਿष੍ਠ ਭਗਵਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਮਰਸਿ ਯਤ੍ ਸ੍ਵਯਂ । ਆਵਯੋਰ੍ ਵੈਰਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਚਲੇ ਵੈਰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ?
ਨਿषਧਾਦ੍ਰੇਰ੍ ਮੁਨੀਨਾਂ ਚ ਸਾਨੌ ਸਰਲਸਙ੍ਕੁਲੇ । ਉਪਦਿष੍ਟਂ ਭਗਵਤਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪਦ੍ਮਭੁਵਾ ਬਹੁ
ਨਿਸ਼ਧ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਸੜਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿਚ, ਪਦਮਭੂ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਰਿਸੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਯੇਨ ਯੁਕ੍ਤਿਮਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ ਜ੍ਞਾਨੇਨੇਯਂ ਹਿ ਵਾਸਨਾ । ਸਂਸਾਰੀ ਨੂਨਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਸ਼ਮਂ ਸ਼੍ਯਾਮੇਵ ਭਾਸ੍ਵਤਾ
ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਵਾਸਨਾ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸੰਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰਾ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।