ਇਮਾ ਘਟਪਟਾਕਾਰਪਦਾਰ੍ਥਸ਼ਤਪਙ੍ਕ੍ਤਯਃ । ਜਾਗਤ੍ਯੋ ਵਿਪੁਲਾਦਰ੍ਸ਼ੇ ਹ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵ੍ਯੋਮਨਿ ਬਿਮ੍ਬਿਤਾਃ
ਇਹ ਘੜਾ, ਕਪੜਾ ਆਦਿ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਲੜੀਆਂ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਦਰਪਣ ਵਰਗੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅਦृਸ਼੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਗਲਿਤਚੇਤਸਾਮ੍ । ਏਤਤ੍ ਤਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਃ ਪਰਂ ਵ੍ਯੋਮੇਤਿ ਤਨ੍ਮਯੈਃ
ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ ਤੇ ਉਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਰਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਗੱਲ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਰਮ ਆਕਾਸ਼ ਵਜੋਂ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ ਵृਦ੍ਧਂ ਵृਦ੍ਧਿਮਤਿ ਕ੍ਸ਼ਯਿ ਕ੍ਸ਼ਯਿਣਿ ਜਾਗਤੇ । ਪਦਾਰ੍ਥੇ ਸਦ੍ ਅਸਚ੍ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਾਰ੍ਕਵਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣਾ, ਨਾਸਵਾਨ ਵਿਚ ਨਾਸਵਾਨ, ਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਦੋਹਾਂ ਵਾਂਗ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਰਛਾਂਵ ਵਜੋਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ।
ਇਯਮ੍ ਅਭ੍ਯੁਦਯਂ ਯਾਤਿ ਨਾਨਾਤਾ ਦृਸ਼੍ਯਮਞ੍ਜਰੀ । ਆਚਾਰਚਞ੍ਚਰੀਕਾਢ੍ਯਾ ਏਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਕਾਰਣਦ੍ਰੁਮਾਦ੍
ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗੁੱਚੀ, ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਦੀ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਇਸ ਕਾਰਣਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਉਭਰਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਾਦ੍ ਇਯਮ੍ ਉਦੇਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਸ੍ ਸਂਸਾਰਰਚਨਾ ਚਲਾ । ਵਿਚਿਤ੍ਰਤਰੁਗੁਲ੍ਮਾਢ੍ਯਾ ਸ਼ੈਲਾਦ੍ ਇਵ ਵਨਾਵਲੀ
ਇਸ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹਿਲਦੀ-ਡੁੱਲਦੀ ਬਣਾਵਟ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮ੍ ਅਵਿਭਿਨ੍ਨੋ ऽਸੌ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੋਦਰਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਤृਣਾਨ੍ਤਾਨਾਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਃ
ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਵਿਚ ਅਟੁੱਟ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੇ ਤਣੇ ਤਕ—ਸਭ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਚੇਤਨਾ ਹੈ।
ਏषੋ ऽਸਾਵ੍ ਅਹਮ੍ ਆਦ੍ਯਨ੍ਤਰਹਿਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਗਾਕृਤਿਃ । ਚਰਾਚਰਾਣਾਮ੍ ਭੂਤਾਨਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਵਾਨੁਭਵਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹੀ 'ਮੈਂ' ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਵਜੋਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਮਮੇਮਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ । ਪਰਿਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਿਹੀਨਾਨਿ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਬਹੂਨਿ ਚ
ਇਸ ਦੇ, ਉਸ ਦੇ ਜਾਂ ਮੇਰੇ, ਇਹ ਅਣਗਿਣਤ ਸਰੀਰ—ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ—ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ।
ਏषੋ ऽਸਾਵ੍ ਅਹਮ੍ ਏਕਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਾਨੁਭੂਤਿਵਸ਼ਾਤ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਸਰ੍ਵਦृਗ੍ਦ੍ਰष੍ਟृਦृਸ਼੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਹਸ੍ਰਕਰਲੋਚਨਃ
ਇਹੀ 'ਮੈਂ' ਇੱਕ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੱਥ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਹਨ।
ਏषੋ ऽਸਾਵ੍ ਅਹਮ੍ ਆਕਾਸ਼ੇ ਸੂਰ੍ਯਦੇਹੇਨ ਚਾਰੁਣਾ । ਵਿਹਰਾਮੀਤਰੇਣਾਪਿ ਵਾਯੁਦੇਹੇਨ ਵਾਹਿਨਾ
ਇਹ ਹੀ ਉਹ 'ਮੈਂ' ਹਾਂ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਹਵਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਚਲਦਾ ਹਾਂ।
ਮਮੈਤਦ੍ ਵਪੁਰ੍ ਆਨੀਲਂ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਸੌਭਾਗ੍ਯਸੀਮਾਨ੍ਤੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਗਤਿ ਵਲ੍ਗਤਿ
ਇਹ ਮੇਰਾ ਹਵਾਈ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸੁਭਾਗ ਦਾ ਚਰਮ ਬਲਕਦਾ ਹੈ।
ਅਹਮ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਃ ਪਦ੍ਮਾਸਨਗਤਸ੍ ਸਦਾ । ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸਮਾਧਿਸ੍ਥਃ ਪਰਾਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮ੍ ਆਗਤਃ
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਦਮ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉੱਚੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਯਾਕृਤ੍ਯਾ ਗੌਰੀਵਕ੍ਤ੍ਰਾਬ੍ਜषਟ੍ਪਦਃ । ਸਰ੍ਗਾਨ੍ਤੇ ਸਂਹਰਾਮੀਦਂ ਕੂਰ੍ਮੋ ऽਙ੍ਗਪਟਲਂ ਯਥਾ
ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗੌਰੀ ਦੇ ਮੁਖ ਦੇ ਕੌਲ-ਫੁੱਲ 'ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀ ਬਣ ਕੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਕੁੰਮ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਅਹਮ੍ ਐਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਰੂਪੇਣ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਮਠਿਕਾਮ੍ ਇਮਾਮ੍ । ਪਾਲਯਾਮਿ ਕ੍ਰਮਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਂ ਮਠਿਕਾਮ੍ ਇਵ ਤਾਪਸਃ
ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਤਪस्वੀ ਆਪਣੀ ਝੁਪੜੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਤृਣਲਤਾਗੁਲ੍ਮਜਾਲਂ ਰਸਤਯਾ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਉਤ੍ਥਾਪਯਾਮਿ ਚਿਦ੍ਭੂਮੇਃ ਕੂਪਾਦ੍ ਉਰੁਲਤਾਮ੍ ਇਵ
ਮੈਂ ਘਾਸ, ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿਚ ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਚਿੱਤ ਦੀ ਜਮੀਨ ਦੇ ਕੂਏ ਵਿਚੋਂ ਬੇਲ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣ ਵਾਂਗ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਲੀਲਾਰ੍ਥਮ੍ ਇਦਂ ਚਾਰੁ ਜਗਦਾਡਮ੍ਬਰਂ ਤਤਮ੍ । ਮਯਾਭਿਜਾਤਬਾਲੇਨ ਪਙ੍ਕਕ੍ਰੀਡਨਕਂ ਯਥਾ
ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਜਗਤ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਫੈਲਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਮਯੀਦਮ੍ ਅਰ੍ਪ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤਾਂ ਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਮਤ੍ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਮ੍ ਏਤਚ੍ ਚ ਸਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਵ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਵੀ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਮਯਿ ਸ੍ਫਾਰੇ ਚਿਦਾਦਰ੍ਸ਼ੇ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਂ ਯਦ੍ ਆਗਤਮ੍ । ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨੇਤਰਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਤ੍ਤੋ ऽਨ੍ਯਨ੍ ਨੇਹ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ, ਜੋ ਚਿੱਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਇਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੀ ਪਰਛਾਂਵ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੁਸੁਮੇष੍ਵ੍ ਅਹਮ੍ ਆਮੋਦਃ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਤ੍ਰੇष੍ਵ੍ ਅਹਂ ਛਵਿਃ । ਛਵਿष੍ਵ੍ ਅਹਂ ਰੂਪਕਲਾ ਰੂਪੇष੍ਵ੍ ਅਨੁਭਵੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸੁਗੰਧ ਹਾਂ; ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਚਮਕ ਹਾਂ; ਚਮਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਰੂਪ ਦੀ ਕਲਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਸਲ ਅਨੁਭਵ ਹਾਂ।
ਯਦ੍ ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਇਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਰਹਿਤਂ ਤਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਂ ਪਰਮ੍
ਇਹ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ, ਉਹ ਸਭ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਉੱਚੀ ਚਿੱਤ ਦੀ ਸਾਰ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਆਪ੍ਯਾ ਰਸਮਯੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਅਣ੍ਵੋਘਵਿਵृਤੋਦਯਾ । ਸਾ ਯਥਾ ਦਾਰੁਕੁਡ੍ਯੇषੁ ਤਥਾਹਂ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤੁषੁ
ਜੋ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਤੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁਖਮ ਤੇ ਥੋਸ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਲੱਕੜ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹਰ ਵਸਤੂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ।
ਪਰਮਾਂ ਤਾਮ੍ ਅਹਂ ਸਰ੍ਵਪਦਾਰ੍ਥਾਨ੍ਤਰਵਰ੍ਤਿਤਾਮ੍ । ਉਪੇਤ੍ਯ ਸਂਵਿਦ੍ਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਨੋਮਿ ਸ੍ਵਯੇਚ੍ਛਯਾ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹਕੀਕਤ, ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚੇਤਨਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਘृਤਂ ਯਥਾਨ੍ਤਃ ਪਯਸਿ ਰਸਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਯਥਾ ਜਲੇ । ਚਿਚ੍ਛਕ੍ਤਿਸ੍ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇषੁ ਤਥਾਨ੍ਤਰ੍ ਅਹਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ, ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਇਦਂ ਜਗਤ੍ ਤ੍ਰਿਕਾਲਸ੍ਥਂ ਚਿਤਿ ਮਯ੍ਯ੍ ਏਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਚੇਤ੍ਯੋਪਚਾਰਰਹਿਤਂ ਵਸ੍ਤੁਜਾਤਮ੍ ਇਵਾਵਨੌ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਮੇਰੀ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ 'ਵਸਤੂ' ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਂ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਹੋਵੇ।
ਭਰਿਤਾਸ਼ੇषਦਿਕ੍ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਙ੍ਕੋਚਵਿਭ੍ਰਮਃ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਤਾ ਚ ਵਿਰਾਟ੍ ਸਮ੍ਰਾਡ੍ ਅਹਂ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਸਭ ਦਿਸਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੇ ਭਟਕਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਸਭ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸਰਤਾਜ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਅਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਨਿਬਦ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਅਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਦਲਿਤਾਮਰਮ੍ । ਅਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਮੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਜਗਦ੍ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਇਦਂ ਤਤਮ੍
ਇਹ ਅਜੋਖਾ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਮੰਗੇ ਮਿਲਿਆ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਹੋ ਨੁ ਵਿਤਤਾਤ੍ਮਾਸ੍ਮਿ ਨ ਮਾਮ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ । ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਪਵਨੋਚ੍ਛੂਨ ਏਕਾਰ੍ਣਵ ਇਵਾਰ੍ਣਵੇ
ਵਾਹ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਆਤਮਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਹਦ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹਵਾ ਸਭ ਕੁਝ ਉਡਾ ਕੇ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੋਮਿ ਸ੍ਵਚ੍ਛੇ ऽਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਵੋਦਿਤੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਵਾਰਿਨਿਧੌ ਪਙ੍ਗੁਸ੍ ਸਰੀਸृਪ ਇਵ ਸ੍ਫੁਰਨ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦਾ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਾਫ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਦੁਧ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੰਗੜਾ ਸਰਪ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਲ੍ਪੇਯਂ ਮਠਿਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਜਗਨ੍ਨਾਮ੍ਨੀ ਸੁਸਙ੍ਕਟਾ । ਗਜੋ ਬਿਲ੍ਵ ਇਵਾਸ੍ਯਾਂ ਮੇ ਨ ਮਾਤਿ ਵਿਪੁਲਂ ਵਪੁਃ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਛੋਟੀ ਕੁਟੀਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਬਿਲਵਾ ਫਲ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ, ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਸਰੂਪ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਮਾ ਸਕਦੀ।
ਵਿਰਿਞ੍ਚਸਦਨਾਤ੍ ਪਾਰੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਤੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਆਹਰਤ੍ ਪਦਮ੍ । ਪ੍ਰਸਰਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਮੇ ਰੂਪਮ੍ ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਹਕੀਕਤ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਵੀ, ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਫੈਲਦਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਵਧਦਾ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।