ਤਤ ਏਨਂ ਮਹਾਦੇਵਂ ਪੂਜਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਪੁਨਃ । ਪੂਜਯਾ ਬਾਹ੍ਯਸਮ੍ਭੋਗਮਹਤ੍ਯਾ ਬਹੁਰਤ੍ਨਯਾ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਬਾਹਰਲੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕਈ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਮ੍ਭਾਰਭਰਭਾਰਿਣਾ । ਮਨਸਾ ਪੂਜਯਾਮ੍ ਆਸ ਮਾਧਵਂ ਕਮਲਾਧਵਮ੍
'ਮੈਂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਹਾਂ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ, ਜੋ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਰਤ੍ਨਾਰ੍ਘਪਾਤ੍ਰਪਟਲੈਸ਼੍ ਚਨ੍ਦਨਾਦਿਵਿਲੇਪਨੈਃ । ਧੂਪੈਰ੍ ਦੀਪੈਰ੍ ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ ਚ ਨਾਨਾਵਿਭਵਭੂषਣੈਃ
ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਹੋਏ ਭੇਟ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਲੇਪ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੂਪ ਤੇ ਦੀਵੇ, ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ—
ਮਨ੍ਦਾਰਮਾਲਾਵਲਨੈਰ੍ ਹੇਮਾਬ੍ਜਪਟਲੋਤ੍ਕਰੈਃ । ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਲਤਾਗੁਚ੍ਛੈ ਰਤ੍ਨਸ੍ਤਬਕਮਣ੍ਡਲੈਃ
ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ, ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲਤਾਂ, ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਥੰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ—
ਪਲ੍ਲਵੈਰ੍ ਦੇਵਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਨਾਨਾਕੁਸੁਮਦਾਮਭਿਃ । ਕਿਙ੍ਕਿਰਾਤੈਰ੍ ਬੁਕੈਃ ਕੁਨ੍ਦੈਸ਼੍ ਚਣ੍ਪਕੈਰ੍ ਅਸਿਤੋਤ੍ਪਲੈਃ
ਦੇਵ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਕਿੰਕਿਰਾਟ, ਬੁਕਾ, ਕੁੰਦ, ਚੰਪਕ ਤੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ—
ਕਲ੍ਹਾਰੈਃ ਕੁਮੁਦੈਃ ਕਾਸ਼ੈਃ ਖਰ੍ਜੂਰੈਸ਼੍ ਚੂਤਕਿਂਸ਼ੁਕੈਃ । ਅਸ਼ੋਕੈਰ੍ ਮਦਨੈਰ੍ ਬਿਲ੍ਵੈਃ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰੈਃ ਕਿਰਾਤਕੈਃ
ਕਲਹਾਰ, ਕੁਮੁਦ, ਕਾਂਸ, ਖਜੂਰ, ਆਮ, ਕਿੰਸ਼ੁਕ, ਅਸ਼ੋਕ, ਮਦਨ, ਬੈਲ, ਕਰਣਿਕਾਰ ਤੇ ਕਿਰਾਤਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ—
ਕਦਮ੍ਬੈਃ ਕੁਕੁਰੈਰ੍ ਨੀਪੈਸ੍ ਸਿਨ੍ਧੁਵਾਰੈਸ੍ ਸਯੂਥਿਕੈਃ । ਪਾਰਿਭਦ੍ਰੈਰ੍ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਭਿਰ੍ ਵਿਦੁਲੈਃ ਕੁਯ੍ਯਕੋਤ੍ਕਰੈਃ
ਕਦੰਬ, ਕੁਕੁਰ, ਨੀਪ, ਸਿੰਧੁਵਾਰ, ਯੂਥਿਕਾ, ਪਾਰਿਭਦ੍ਰ, ਗੁਗਗਲ, ਵਿਦੁਲ ਤੇ ਕਈ ਕੁਯਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ—
ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਪਟਲੈਃ ਪਾਟੈਃ ਪਾਟਲੈਰ੍ ਧਾਤੁਪਾਟਲੈਃ । ਆਮ੍ਰੈਰ੍ ਆਮ੍ਰਾਤਕੈਰ੍ ਭਵ੍ਯੈਰ੍ ਹਰੀਤਕਵਿਭੀਤਕੈਃ
ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ, ਪਟਲਾ, ਪਾਟਾ, ਪਾਟਲਾ, ਧਾਤੁ ਪਟਲਾ, ਆਮ, ਆਮਰਾਤਕ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਰੜ ਤੇ ਬਹੇੜੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ,
ਸਾਲਤਾਲਤਮਾਲਾਨਾਂ ਲਤਾਕੁਸੁਮਪਲ੍ਲਵੈਃ । ਕੋਮਲੈਃ ਕਲਿਕਾਜਾਲੈਸ੍ ਸਹਕਾਰੈਸ੍ ਸਕੁਙ੍ਕੁਮੈਃ
ਸਾਲ, ਤਾਲ ਤੇ ਤਮਾਲਾ ਦੇ ਬੇਲਾਂ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਨਰਮ ਕਲੀਾਂ, ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਹਿਕਾ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਤੇ ਕੁੰਗੂਮ ਦੇ ਨਾਲ,
ਕੇਤਕੈਸ੍ ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣੈਸ਼੍ ਚ ਤਥੇਰਾਮਞ੍ਜਰੀਗਣੈਃ । ਵਿਚਿਤ੍ਰਪਾਲੀਵਤਜੈਰ੍ ਨਾਨਾਟਙ੍ਕਤਰੂਦ੍ਭਵੈਃ
ਕੇਤਕੀ, ਸਤਪਰਨ ਤੇ ਇਰਾਮੰਜਰੀ ਦੇ ਗੁੱਛੇ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਪਾਲੀਵਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਹਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ,
ਮਨੋਹਰਾਰੁਕੋਦ੍ਭੂਤੈਰ੍ ਮਾਲਤੀਮਾਧਵੀਗਣੈਃ । ਨਵਸ਼ੇਫਾਲਿਕਾਜਾਲੈਸ੍ ਸੁਵਰ੍ਣਸੁਮਨੋਹਰੈਃ
ਮਨਮੋਹਣੇ ਅਰੁਕ, ਮਾਲਤੀ ਤੇ ਮਾਧਵੀ ਦੇ ਗੁੱਛੇ, ਨਵੇਂ ਸ਼ੇਫਾਲਿਕਾ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ,
ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਰ੍ ਭੋਜ੍ਯੈਸ੍ ਤਥਾ ਪਾਨੈਰ੍ ਲੇਹ੍ਯੈਃ ਪੇਯੈਸ਼੍ ਚ ਪਿਚ੍ਛਿਲੈਃ । ਰਸੈਃ ਫਲੈਃ ਪਲ੍ਲਵੈਸ਼੍ ਚ ਵਿਵਿਧਾਸ੍ਵਾਦਜਾਤਿਭਿਃ
ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਸੁਆਦ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ, ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ, ਚਟਣੀਆਂ, ਚੁਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਰਸ, ਫਲ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਆਦ ਦੇ ਨਾਲ,
ਅਂਸ਼ੁਕੈਸ਼੍ ਸ਼ਯਨੈਰ੍ ਯਾਨੈਰ੍ ਮਹਾਰ੍ਹੈਰ੍ ਹੇਮਵਿष੍ਟਰੈਃ । ਗੇਯੈਰ੍ ਨृਤ੍ਤੈਰ੍ ਵਾਦਨੈਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਰ੍ਹਲਲਨਾਗਣੈਃ
ਕਪੜੇ, ਵਿਛੋਣੇ, ਕੀਮਤੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਗੱਡੀਆਂ, ਗੀਤ, ਨਚਣ, ਤੇ ਵਾਜਾ—ਇਹ ਸਭ ਚੰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ,
ਉਦ੍ਯਾਨੋਪਵਨਾਭੋਗਸਮਗ੍ਰਵਿਭਵਾਰ੍ਪਣੈਃ । ਸਰ੍ਵਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਸਮ੍ਮਾਨੈਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਰ੍ਪਣੈਰ੍ ਅਪਿ
ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਉਪਵਨ ਦੀ ਮੌਜ, ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਭੇਟ, ਹਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਕਦਰ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਕੇ ਵੀ,
ਹਰਿਂ ਪਰਮਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਜਗਦ੍ਵਿਭਵਭਵ੍ਯਯਾ । ਮਨਸਾ ਪੂਜਯਾਮ੍ ਆਸ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋ ऽਨ੍ਤਃਪੁਰੇ ਪਤਿਮ੍
ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ, ਹਰੀ ਨੂੰ, ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਜਗਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ।
ਅਥ ਦੇਵਗृਹੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਬਾਹ੍ਯਾਰ੍ਥੈਃ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਯਾ । ਪੂਜਯਾ ਪੂਜਯਾਮ੍ ਆਸ ਦਾਨਵੇਸ਼ੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਬਾਹਰੀ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਬਹਿਰ੍ਦृਸ਼੍ਯੇਨ ਤੇਨੈਵ ਕ੍ਰਮੇਣ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁष੍ਟਿਮਾਨ੍ ਦਾਨਵੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਹੀ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਹਰੀ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ, ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਯਾਮ੍ ਆਸ ਪੂਰ੍ਣਯਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਉਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।
ਅਥ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੁਰੇ ਦੈਤ੍ਯਾਸ੍ ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਵੈष੍ਣਵਾਃ । ਸਰ੍ਵ ਏਵਾਭਵਨ੍ ਭਵ੍ਯਾ ਰਾਜਾ ਹ੍ਯ੍ ਆਚਾਰਕਾਰਣਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਹੀ ਚਲਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਗਾਮ ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾ ਗਗਨਂ ਦੇਵਲੋਕਮ੍ ਅਥੋ ਹਰਿਮ੍ । ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਦ੍ਵੇषਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਭਕ੍ਤਾ ਦੈਤ੍ਯਾਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾ ਇਤਿ
ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਆਸਮਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਹਰਿ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਕਿ ਦੈਤ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਛੱਡ ਕੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
ਦੇਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਮ੍ ਆਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦ੍ਯਾਸ੍ ਸਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ । ਗृਹੀਤਾ ਵੈष੍ਣਵੀ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ ਦੈਤ੍ਯੈਃ ਕਿਮ੍ ਇਤਿ ਰਾਘਵ
ਇੰਦਰ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ: 'ਰਾਘਵ, ਦੈਤ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾਈ?'
ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦੇ ਭੋਗਿਭੋਗਸ੍ਥਂ ਵਿਬੁਧਾ ਵਿਸ੍ਮਯਾਕੁਲਾਃ । ਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਅਮ੍ਬਰਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਹਰਿਮ੍ ਆਹਵਸ਼ਾਲਿਨਂ
ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਸਮਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਜਗਰ ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰੈਤਂ ਦੈਤ੍ਯਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਕਥਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਅਸ੍ਯ ਤੇ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਸ਼੍ ਚੈਨਮ੍ ਆਸੀਨਮ੍ ਅਪੂਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਵਿਸ੍ਮਯਾਤ੍
ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਕੇ, ਅਜੋਕੇ ਚਮਤਕਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤੇ।
ਕਿਮ੍ ਏਤਦ੍ ਭਗਵਨ੍ ਦੈਤ੍ਯਾ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਯੇ ਸਦੈਵ ਤੇ । ਤੇ ਹਿ ਤ੍ਵਨ੍ਮਯਤਾਂ ਯਾਤਾ ਮਾਯੇਯਮ੍ ਇਤਿ ਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ ਜੋ ਦੈਤ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੋਧੀ ਰਹੇ ਹਨ? ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋ ਗਏ ਲੱਗਦੇ ਹਨ—ਕੀ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ?
ਕ੍ਵ ਕਿਲਾਤ੍ਯਨ੍ਤਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਾ ਦਾਨਵਾ ਦਲਿਤਾਦ੍ਰਯਃ । ਕ੍ਵ ਪਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਯਮਹਾਜਨ੍ਮਲਭ੍ਯਾ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ
ਉਹ ਦਾਨਵ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸੀ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਟੋੜ ਦਿੰਦੇ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਹੈ?
ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਗੁਣਵਾਞ੍ ਜਾਤ ਇਤ੍ਯ੍ ਏषਾ ਭਗਵਨ੍ ਕਥਾ । ਅਕਾਲਪੁष੍ਪਮਾਲੇਵ ਸੁਖਾਯੋਦ੍ਵੇਜਨਾਯ ਚ
ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਕਿ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਗੁਣਵਾਨ ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਜੀਬ ਲੱਗਦੀ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਅਣਸਮੇਂ ਫੁੱਲ ਖਿੜ ਜਾਵੇ: ਸੁਖਦਾਇਕ ਵੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਵੀ।
ਨੋਪਪਨ੍ਨਂ ਹਿ ਯਦ੍ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਤਨ੍ ਨ ਵਿਰਾਜਤੇ । ਮਧ੍ਯੇ ਕਾਚਕਲਾਪਸ੍ਯ ਮਹਾਮੂਲ੍ਯੋ ਮਣਿਰ੍ ਯਥਾ
ਜੋ ਚੀਜ਼ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਉਥੇ ਚਮਕਦੀ ਨਹੀਂ—ਜਿਵੇਂ ਕਾਂਚ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿਚ ਮਹਿੰਗਾ ਰਤਨ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਯੋ ਯੋ ਯਾਦृਗ੍ਗੁਣੋ ਜਨ੍ਤੁਸ੍ ਸ ਤਾਮ੍ ਏਵੈਤਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ । ਸਦृਸ਼ੇष੍ਵ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਜੇषੁ ਸ਼੍ਵਾ ਨ ਮਨ੍ਯੇ ਰਮਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਹਰ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਉਹੀ ਹਾਲਤ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤਾ, ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨ ਤਥਾ ਦੁਃਖਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗੇ ਮਜ੍ਜਨ੍ਤ੍ਯੋ ਵਜ੍ਰਸੂਚਯਃ । ਵੈਸਾਦृਸ਼੍ਯੇਨ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾ ਯਥੈਤਾ ਵਸ੍ਤੁਦृष੍ਟਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਵਜਰ ਦੀ ਸੂਈ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਘੁਸਣ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਪਰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਮਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੱਧ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਯਤ੍ਰ ਕ੍ਰਮਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਉਪਪਨ੍ਨਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍ । ਤਦ੍ ਏਵ ਰਾਜਤੇ ਤਤ੍ਰ ਜਲੇ ऽਮ੍ਭੋਜਂ ਨ ਤੁ ਸ੍ਥਲੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਠੀਕ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਜਲ ਵਿਚ ਕਮਲ ਖਿੜਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਹੀਂ।