ਨਾਰਸਿਂਹਂ ਵਪੁਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਧਵੋ ऽਹਨ੍ ਮਹਾਸੁਰਮ੍ । ਲਸਤ੍ਕਟਕਟਾਰਾਵਂ ਤੁਰਙ੍ਗਮਮ੍ ਇਵ ਦ੍ਵਿਪਃ
ਨਰਸਿੰਘ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਵੱਡੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਘੋੜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਸੀ।
ਪੁਰਮ੍ ਆਸੁਰਮ੍ ਉਦ੍ਵਾਨ੍ਤੈਰ੍ ਦਦਾਹੇਕ੍ਸ਼ਣਵਹ੍ਨਿਭਿਃ । ਸਸਰ੍ਵਭੂਤਂ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਜਗਜ੍ਜਾਲਮ੍ ਇਵਾਨਲਃ
ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜਲਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਅੱਗ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨृਸਿਂਹਮਾਰੁਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭृਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ੋਭਮ੍ ਉਪਾਗਤੇ । ਵਿਸ੍ਫੂਰ੍ਜਤਿ ਘਨਾਸ੍ਫੋਟੈਰ੍ ਏਕਾਰ੍ਣਵ ਇਵਾਕੁਲੇ
ਉਸ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਲਚਲ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗਰਜਣ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਰ੍ ਦਾਨਵੌਘਾਸ੍ ਤੇ ਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵ੍ ਅਲਂ ਮषਕਾ ਇਵ । ਉਪਾਯਯੁਰ੍ ਅਦृਸ਼੍ਯਤ੍ਵਂ ਦੀਪਾ ਇਵ ਗਤਤ੍ਵਿषਃ
ਫਿਰ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਮੱਛਰਾਂ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਗਏ, ਤੇ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਅਥ ਵਿਦ੍ਰੁਤਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਦਗ੍ਧਾਨ੍ਤਃਪੁਰਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਬਭੂਵ ਪਾਤਾਲਤਲਂ ਕਲ੍ਪਕ੍ਸ਼ੁਣ੍ਣਜਗਤ੍ਸਮਮ੍
ਫਿਰ ਜਦ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਭੱਜ ਗਿਆ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਸੜ ਗਏ, ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋ ਗਈ ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਾਲਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਵਿਧੌ ਸ਼ਨੈਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਿਤੇ ਵਿਭੌ । ਕ੍ਵਾਪਿ ਯਾਤੇ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਸੁਰਸਂਰਮ੍ਭਪੂਜਿਤੇ
ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਲਚਲ ਵਿਚ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੈਨ ਮਿਲਿਆ।
ਮृਤਸ਼ਿष੍ਟਾ ਦਨੁਸੁਤਾਃ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਪਰਿਪਾਲਿਤਾਃ । ਦਗ੍ਧਂ ਸ੍ਵਂ ਦੇਸ਼ਮ੍ ਆਜਗ੍ਮੁਸ੍ ਸਰਸ਼੍ ਸ਼ੁष੍ਕਮ੍ ਇਵਾਣ੍ਡਜਾਃ
ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਬਚ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਹਫ਼ਾਜ਼ਤ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਸੁੱਕ ਗਏ ਝੀਲ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਕਾਲੋਚਿਤਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਨਾਸ਼ਪਰਿਦੇਵਨਾਮ੍ । ਔਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਸਤ੍ਕਾਰਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਪ੍ਰਭੁषੁ ਬਨ੍ਧੁषੁ
ਉਥੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਨਾਸ ਤੇ ਰੋਣ-ਧੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਹृਤਬਨ੍ਦੀਜਨਂ ਪ੍ਲੁष੍ਟਬਨ੍ਧੁਬਾਨ੍ਧਵਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਸ਼ਨੈਰ੍ ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਮृਤਸ਼ਿष੍ਟਂ ਸ੍ਵਕਂ ਜਨਮ੍
ਕੈਦੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਗੋਲ ਘੇਰ ਚੁੱਕੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ।
ਚਿਤ੍ਰਾਰ੍ਪਿਤੋਪਮਦੁਰਾਕृਤਯੋ ਨਿਰੀਹਾ ਦੀਨਾਸ਼ਯਾ ਹਿਮਹਤਾਮ੍ਬੁਰੁਹੋਪਮਾਨਾਃ । ਸ਼ੋਕੋਪਤਪ੍ਤਮਨਸੋ ऽਸੁਰਨਾਯਕਾਸ੍ ਤੇ ਦਗ੍ਧਦ੍ਰੁਮਾ ਇਵ ਨਿਰਸ੍ਤਵਿਕਾਸਮ੍ ਆਸਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਰਤਾਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ, ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਬਸ, ਉਮੀਦਾਂ ਠੰਢ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਲੇ ਨਾਲ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਮਲ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਗਮ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ, ਸੜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਅਥ ਦੁਃਖਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਹਰਿਣਾ ਹਤਦਾਨਵੇ । ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਮੌਨੀ ਪਾਤਾਲਕੋਟਰੇ
ਫਿਰ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ, ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਅਸੁਰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਕੋ ऽਨ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਮਾਕਮ੍ ਉਪਾਯਸ੍ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਯ ਏਵੇਹਾਸੁਰਾਙ੍ਕੁਰਃ । ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਗ੍ਰੋ ਜਾਯਤੇ ਤਂ ਤਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ਼ਾਖਾਮृਗੋ ਹਰਿਃ
ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਉਪਾਅ ਹੈ, ਜਦ ਇੱਥੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਕਲੀ ਉੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਖਾਂ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਤਿੱਖੀ ਹੋਣ ਤੇ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਨ ਕਦਾਚਨ ਪਾਤਾਲੇ ਦੈਤ੍ਯਾ ਦੋਰ੍ਦਣ੍ਡਸ਼ਾਲਿਨਃ । ਸ੍ਥਿਰਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ ਉਦ੍ਭਿਨ੍ਨਾਃ ਪਦ੍ਮਾ ਇਵ ਹਿਮਾਚਲੇ
ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਦੈਤ, ਉੱਗਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਰਹੇ—ਜਿਵੇਂ ਹਿਮਾਚਲ 'ਤੇ ਉੱਗੇ ਕਮਲ ਕਦੇ ਟਿਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਭਾਸੁਰਾਕਾਰਘਰ੍ਘਰਾਃ । ਕ੍ਸ਼ਣਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਿਤਾਰਮ੍ਭਾਸ੍ ਤਰਙ੍ਗਾ ਇਵ ਵਾਰਿਧੇਃ
ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ, ਗੱਜਦੇ ਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਉੱਗਦੇ, ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਇਕ ਪਲ ਉੱਗਦੀਆਂ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਲ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਕष੍ਟਂ ਸਮਗ੍ਰਾਲੋਕਹਾਰਿਣਃ । ਰਿਪਵਃ ਪ੍ਰੌਢਿਮ੍ ਆਯਾਤਾ ਅਪੂਰ੍ਵਤਿਮਿਰਭ੍ਰਮਾਃ
ਬਾਹਰਲੇ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ, ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਬੱਦਲ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਮਃਪ੍ਰਪੂਰ੍ਣਹृਦਯਾਸ੍ ਸਙ੍ਕੁਚਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਰਸਮ੍ਪਦਃ । ਸੁਹृਦਃ ਖੇਦਮ੍ ਆਯਾਤਾ ਨਿਸ਼ੀਵ ਕਮਲਾਕਰਾਃ
ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਹਨ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਘਟ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਪੰਡੇ ਆਪਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਤਸ੍ਯ ਮਲਿਨਵ੍ਯੂਹਪਾਦਪੀਠਾਪਮਾਰ੍ਜਕੈਃ । ਸੁਰੈਰ੍ ਵਿषਯ ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਮृਗੈਰ੍ ਇਵ ਮਹਾਵਨਮ੍
ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਗੰਦ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰੁਦ੍ਯਮਾ ਗਤਸ਼੍ਰੀਕਾ ਦੀਨਾਃ ਪ੍ਰਕਟਿਤਾਸ਼ਯਾਃ । ਬਾਨ੍ਧਵਾ ਨ ਵਿਰਾਜਨ੍ਤੇ ਪਦ੍ਮਾਃ ਪ੍ਲੁष੍ਟਦਲਾ ਇਵ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਨੀਅਤ ਸਾਫ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਸੜ ਗਏ ਹੋਣ।
ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸੁਰਵੀਰਾਣਾਂ ਗृਹੇष੍ਵ੍ ਅਵਿਰਤਾਨਿਲੈਃ । ਧੂਸਰਾ ਭਸ੍ਮਨੀਹਾਰਾ ਧੂਪਧੂਮਭਰਾ ਇਵ
ਅਸੁਰ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਦੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਰਾਖ ਦੇ ਬੱਦਲ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧੂਪ ਦੇ ਧੂੰਏ ਦੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ।
ਹृਤਦ੍ਵਾਰਕਵਾਟਾਸੁ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਤਃਪੁਰਭਿਤ੍ਤਿषੁ । ਪ੍ਰਭਾ ਮਰਕਤਸ੍ਯੇਵ ਜਾਤਾ ਨਵਯਵਾਙ੍ਕੁਰਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿੱਤਾਂ 'ਤੇ ਨਵੀਂ ਚਮਕ ਉੱਗ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਵੇਂ ਜੌ ਦੇ ਕੋਪਲੇ ਜਾਂ ਪਨ੍ਹੇ ਦੀ ਹਰੀ ਚਮਕ।
ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਨਾਭਿਨਲਿਨੀਮਤ੍ਤੇਭਾ ਦਾਨਵਾ ਅਪਿ । ਦੇਵਵਦ੍ ਦੈਨ੍ਯਮ੍ ਆਯਾਤਾਃ ਕਿਮ੍ ਅਸਾਧ੍ਯਮ੍ ਅਹੋ ਵਿਧੇਃ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਮਲ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਾਨਵ ਵੀ ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਰੱਬ, ਕਿਸੇ ਵਾਸਤੇ ਭਾਗ ਦਾ ਕੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ!
ਮਨਾਕ੍ ਚਲਤਿ ਪਰ੍ਣੇ ऽਪਿ ਦृष੍ਟਾਰਿਭਯਭੀਰਵਃ । ਵਧ੍ਵਸ੍ ਤ੍ਰਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾ ਮृਗ੍ਯੋ ਗ੍ਰਾਮਗਤਾ ਇਵ
ਪੱਤੇ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਹਿਲਚਲ ਵੀ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੇਖ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਡਰੀਆਂ ਤੇ ਵਿਖੇਰੀਆਂ, ਪਿੰਡ ਆਈਆਂ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਅਸੁਰੀਕਰ੍ਣਪੂਰਾਰ੍ਥਂ ਫੁਲ੍ਲਰਤ੍ਨਗੁਲੁਚ੍ਛਕਾਃ । ਨਰਸਿਂਹਕਰਾਲੂਨਾਸ੍ ਸ੍ਥਾਣੁਤਾਮ੍ ਆਗਤਾ ਦ੍ਰੁਮਾਃ
ਉਹ ਦਰੱਖਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਨਰਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਖੜੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਸ਼ਚਲ।
ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਬਰਲਤਾਪਤ੍ਤ੍ਰਾ ਰਤ੍ਨਸ੍ਤਬਕਦਨ੍ਤੁਰਾਃ । ਪੁਨਰ੍ ਆਰੋਪਿਤਾਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਨਨ੍ਦਨੇ ਕਲ੍ਪਪਾਦਪਾਃ
ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਕਲਪਵ੍ਰੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਸੋਹਣੇ ਕਪੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਮੁੜ ਉਥੇ ਸਜਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪੁਰੇਹਾਮਰਬਨ੍ਦੀਨਾਂ ਦੈਤ੍ਯੈਰ੍ ਆਲੋਕਿਤਂ ਮੁਖਮ੍ । ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵ੍ ਅਸੁਰਬਨ੍ਦੀਨਾਂ ਸੁਰੈਰ੍ ਆਲੋਕ੍ਯਤੇ ਮੁਖਮ੍
ਕਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੇਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਯੇ ਦਾਨਮਹਾਨਦ੍ਯਸ੍ ਸੁਰੇਭਕਟਭਿਤ੍ਤਿषੁ । ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਸ੍ ਤਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ੈਲਸਾਨੁष੍ਵ੍ ਇਵਾਪਗਾਃ
ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾਨ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ 'ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਬਣ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਅਸ੍ਮਾਕਮ੍ ਇਭਗਣ੍ਡੇषੁ ਦਾਵਦਾਹਵਿਭੂਤਯਃ । ਲਸਨ੍ਤਿ ਮਰੁषਣ੍ਡੇषੁ ਸਂਸ਼ੁष੍ਕੇष੍ਵ੍ ਇਵ ਧੂਲਯਃ
ਸਾਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਰਾਖ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੇਤ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਤੇ ਸੁੱਕੀ ਧੂੜ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਵਿਕਾਸਿਸਿਤਮਨ੍ਦਾਰਮਕਰਨ੍ਦਾਰੁਣਾਨਿਲਾਃ । ਤਾ ਮੇਰੁਸ਼ਿਖਰਸ੍ਥਲ੍ਯੋ ਦੈਤ੍ਯਦੁਰ੍ਲਭਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਮੰਦਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੌਲੀ ਹਵਾ, ਜੋ ਮੈਰੂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵਗਦੀਆਂ ਸਨ, ਹੁਣ ਦੈਤਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸੁਰਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸੁਨ੍ਦਰ੍ਯੋ ਦਾਨਵਾਨ੍ਤਃਪੁਰੋषਿਤਾਃ । ਪੁਨਰ੍ ਮੇਰੌ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਯਾਤਾ ਮਞ੍ਜਰ੍ਯ ਇਵ ਪਾਦਪੇ
ਸੁਰਗ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਸਨ, ਹੁਣ ਮੁੜ ਮੈਰੂ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਲਤਾ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕष੍ਟਂ ਤਾਤਪੁਰਨ੍ਧ੍ਰੀਣਾਂ ਸ਼ੁष੍ਕਾਮ੍ਬੁਰੁਹਨੀਰਸਾਃ । ਵਿਲਾਸਾਸ੍ ਸੁਰਨਾਰੀਭਿਰ੍ ਹਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਹਾਸ੍ਯਲੀਲਯਾ
ਅਫ਼ਸੋਸ, ਸੁਰਗ ਨਾਰੀਆਂ ਦੇ ਰਸ-ਭਰੇ ਸੁਖ ਹੁਣ ਸੁੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰਗ ਦੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਹੱਸ-ਹੱਸ ਕੇ ਠਠਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।