ਅਥ ਪੁਤ੍ਰਸਹਾਯੋ ऽਸੌ ਬਲਕੋਸ਼ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਆਜਗਾਮ ਮਦਂ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਰਿਗਣ੍ਡਗਲਿਤੇਭਵਤ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਦੈਤਿਆ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਆਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰਤਾ ਮੁੱਕ ਗਈ ਸੀ।
ਤਤਾਪਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਿਤਾਪੇਨ ਤ੍ਰਿਜਗਨ੍ਤਿ ਵਿਕਾਸਿਨਾ । ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਸੂਰ੍ਯਗਣਵਨ੍ ਨਵਯੈਵ ਕਰਸ਼੍ਰਿਯਾ
ਉਸ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੀ ਗਰਮੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਅੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਅਖਿਦ੍ਯਨ੍ਤਾਸ੍ਯ ਤੇਨਾਥ ਸੂਰ੍ਯੇਨ੍ਦੁਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ ਸੁਰਾਃ । ਦੁਰ੍ਵਿਲਾਸਵਿਲੋਲਸ੍ਯ ਬਾਲਸ੍ਯੇਵ ਸ੍ਵਬਨ੍ਧਵਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਜਾਣ।
ਤੇ ऽਰ੍ਥਯਾਂ ਚਕ੍ਰਿਰੇ ਸ਼ੌਰਿਂ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੇਭਪਤੇਰ੍ ਵਧੇ । ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਨ੍ਤੇ ਮਹਾਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਪੌਨਃਪੁਣ੍ਯੇਨ ਦੁष੍ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਕੀਤੀ; ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਵੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਲਯਪਰ੍ਯਸ੍ਤਜਗਦ੍ਘਰ੍ਘਰਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍ । ਦਿਗ੍ਦਨ੍ਤਿਦਸ਼ਨਪ੍ਰਖ੍ਯਨਖਵਜ੍ਰਾਸ਼੍ਰਿਸੂਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਥਰਥਰਾ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਗੂੰਜਦੀ ਹੋਈ ਸ਼ੋਰ-ਗੁਲ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਨਖਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ।
ਸ੍ਥਿਰਵਿਦ੍ਯੁਲ੍ਲਤਾਜਾਲਭਾਸੁਰੋਰ੍ਧ੍ਵਜਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਦਸ਼ਦਿਕ੍ਕੋਟਰੋਦ੍ਵਾਨ੍ਤਜ੍ਵਲਜ੍ਜ੍ਵਲਨਕੁਣ੍ਡਲਮ੍
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਉੱਚਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਸਥਿਰ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਸੀ, ਤੇ ਦਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਲਗੀਆਂ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਡਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਮਸ੍ਤਕੁਲਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਪਿਣ੍ਡਪੀਠੋਦ੍ਭਟੋਦਰਮ੍ । ਦੋਰ੍ਦ੍ਰੁਮਾਧੂਨਨੋਦ੍ਧੂਤਸ੍ਫੁਟਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਕਰ੍ਪਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪੇਟ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹਿਲਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਖੋਲ ਨੂੰ ਝਟਕ ਕੇ ਤੋੜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਵਦਨੋਦਰਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਤੋਤ੍ਸਾਰਿਤਪਰ੍ਵਤਂ । ਤ੍ਰਿਜਗਦ੍ਦਹਨੋਦ੍ਯੁਕ੍ਤਕੋਪਕਲ੍ਪਾਗ੍ਨਿਗਰ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਨੱਕ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਸਾਹ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਘਮੰਡ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਟਾਵਿਕਟਪੀਨਾਂਸਸ੍ਪਨ੍ਦਪ੍ਰੇਰਿਤਭਾਸ੍ਕਰਮ੍ । ਰੋਮਕੂਪਲਸਦ੍ਵਹ੍ਨਿਪੁਞ੍ਜਪਿਞ੍ਜਰਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਜਟਾ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਮੋਟੇ ਤੇ ਫੂਲੇ ਹੋਏ ਮੋਹੜੇ, ਉਸ ਦੀ ਚਲਚਲਾਟ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵੀ ਹਿਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ 'ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਕੁਲਾਚਲਮਹਾਕੁਡ੍ਯਕੁਟ੍ਟਨੋਦ੍ਭਟਦृਕ੍ਪੁਟਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਵਯਵਨਿष੍ਠ੍ਯੂਤਪਟ੍ਟਿਸਪ੍ਰਾਸਤੋਮਰਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਬਰਛੀਆਂ ਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਨਾਰਸਿਂਹਂ ਵਪੁਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਧਵੋ ऽਹਨ੍ ਮਹਾਸੁਰਮ੍ । ਲਸਤ੍ਕਟਕਟਾਰਾਵਂ ਤੁਰਙ੍ਗਮਮ੍ ਇਵ ਦ੍ਵਿਪਃ
ਨਰਸਿੰਘ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਵੱਡੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਘੋੜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਸੀ।
ਪੁਰਮ੍ ਆਸੁਰਮ੍ ਉਦ੍ਵਾਨ੍ਤੈਰ੍ ਦਦਾਹੇਕ੍ਸ਼ਣਵਹ੍ਨਿਭਿਃ । ਸਸਰ੍ਵਭੂਤਂ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਜਗਜ੍ਜਾਲਮ੍ ਇਵਾਨਲਃ
ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜਲਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਅੱਗ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨृਸਿਂਹਮਾਰੁਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭृਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ੋਭਮ੍ ਉਪਾਗਤੇ । ਵਿਸ੍ਫੂਰ੍ਜਤਿ ਘਨਾਸ੍ਫੋਟੈਰ੍ ਏਕਾਰ੍ਣਵ ਇਵਾਕੁਲੇ
ਉਸ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਲਚਲ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗਰਜਣ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਰ੍ ਦਾਨਵੌਘਾਸ੍ ਤੇ ਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵ੍ ਅਲਂ ਮषਕਾ ਇਵ । ਉਪਾਯਯੁਰ੍ ਅਦृਸ਼੍ਯਤ੍ਵਂ ਦੀਪਾ ਇਵ ਗਤਤ੍ਵਿषਃ
ਫਿਰ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਮੱਛਰਾਂ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਗਏ, ਤੇ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਅਥ ਵਿਦ੍ਰੁਤਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਦਗ੍ਧਾਨ੍ਤਃਪੁਰਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਬਭੂਵ ਪਾਤਾਲਤਲਂ ਕਲ੍ਪਕ੍ਸ਼ੁਣ੍ਣਜਗਤ੍ਸਮਮ੍
ਫਿਰ ਜਦ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਭੱਜ ਗਿਆ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਸੜ ਗਏ, ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋ ਗਈ ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਾਲਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਵਿਧੌ ਸ਼ਨੈਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਿਤੇ ਵਿਭੌ । ਕ੍ਵਾਪਿ ਯਾਤੇ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਸੁਰਸਂਰਮ੍ਭਪੂਜਿਤੇ
ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਲਚਲ ਵਿਚ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੈਨ ਮਿਲਿਆ।
ਮृਤਸ਼ਿष੍ਟਾ ਦਨੁਸੁਤਾਃ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਪਰਿਪਾਲਿਤਾਃ । ਦਗ੍ਧਂ ਸ੍ਵਂ ਦੇਸ਼ਮ੍ ਆਜਗ੍ਮੁਸ੍ ਸਰਸ਼੍ ਸ਼ੁष੍ਕਮ੍ ਇਵਾਣ੍ਡਜਾਃ
ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਬਚ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਹਫ਼ਾਜ਼ਤ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਸੁੱਕ ਗਏ ਝੀਲ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਕਾਲੋਚਿਤਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਨਾਸ਼ਪਰਿਦੇਵਨਾਮ੍ । ਔਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਸਤ੍ਕਾਰਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਪ੍ਰਭੁषੁ ਬਨ੍ਧੁषੁ
ਉਥੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਨਾਸ ਤੇ ਰੋਣ-ਧੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਹृਤਬਨ੍ਦੀਜਨਂ ਪ੍ਲੁष੍ਟਬਨ੍ਧੁਬਾਨ੍ਧਵਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਸ਼ਨੈਰ੍ ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਮृਤਸ਼ਿष੍ਟਂ ਸ੍ਵਕਂ ਜਨਮ੍
ਕੈਦੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਗੋਲ ਘੇਰ ਚੁੱਕੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ।
ਚਿਤ੍ਰਾਰ੍ਪਿਤੋਪਮਦੁਰਾਕृਤਯੋ ਨਿਰੀਹਾ ਦੀਨਾਸ਼ਯਾ ਹਿਮਹਤਾਮ੍ਬੁਰੁਹੋਪਮਾਨਾਃ । ਸ਼ੋਕੋਪਤਪ੍ਤਮਨਸੋ ऽਸੁਰਨਾਯਕਾਸ੍ ਤੇ ਦਗ੍ਧਦ੍ਰੁਮਾ ਇਵ ਨਿਰਸ੍ਤਵਿਕਾਸਮ੍ ਆਸਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਰਤਾਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ, ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਬਸ, ਉਮੀਦਾਂ ਠੰਢ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਲੇ ਨਾਲ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਮਲ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਗਮ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ, ਸੜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਅਥ ਦੁਃਖਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਹਰਿਣਾ ਹਤਦਾਨਵੇ । ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਮੌਨੀ ਪਾਤਾਲਕੋਟਰੇ
ਫਿਰ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ, ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਅਸੁਰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਕੋ ऽਨ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਮਾਕਮ੍ ਉਪਾਯਸ੍ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਯ ਏਵੇਹਾਸੁਰਾਙ੍ਕੁਰਃ । ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਗ੍ਰੋ ਜਾਯਤੇ ਤਂ ਤਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ਼ਾਖਾਮृਗੋ ਹਰਿਃ
ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਉਪਾਅ ਹੈ, ਜਦ ਇੱਥੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਕਲੀ ਉੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਖਾਂ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਤਿੱਖੀ ਹੋਣ ਤੇ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਨ ਕਦਾਚਨ ਪਾਤਾਲੇ ਦੈਤ੍ਯਾ ਦੋਰ੍ਦਣ੍ਡਸ਼ਾਲਿਨਃ । ਸ੍ਥਿਰਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ ਉਦ੍ਭਿਨ੍ਨਾਃ ਪਦ੍ਮਾ ਇਵ ਹਿਮਾਚਲੇ
ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਦੈਤ, ਉੱਗਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਰਹੇ—ਜਿਵੇਂ ਹਿਮਾਚਲ 'ਤੇ ਉੱਗੇ ਕਮਲ ਕਦੇ ਟਿਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਭਾਸੁਰਾਕਾਰਘਰ੍ਘਰਾਃ । ਕ੍ਸ਼ਣਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਿਤਾਰਮ੍ਭਾਸ੍ ਤਰਙ੍ਗਾ ਇਵ ਵਾਰਿਧੇਃ
ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ, ਗੱਜਦੇ ਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਉੱਗਦੇ, ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਇਕ ਪਲ ਉੱਗਦੀਆਂ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਲ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਕष੍ਟਂ ਸਮਗ੍ਰਾਲੋਕਹਾਰਿਣਃ । ਰਿਪਵਃ ਪ੍ਰੌਢਿਮ੍ ਆਯਾਤਾ ਅਪੂਰ੍ਵਤਿਮਿਰਭ੍ਰਮਾਃ
ਬਾਹਰਲੇ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ, ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਬੱਦਲ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਮਃਪ੍ਰਪੂਰ੍ਣਹृਦਯਾਸ੍ ਸਙ੍ਕੁਚਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਰਸਮ੍ਪਦਃ । ਸੁਹृਦਃ ਖੇਦਮ੍ ਆਯਾਤਾ ਨਿਸ਼ੀਵ ਕਮਲਾਕਰਾਃ
ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਹਨ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਘਟ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਪੰਡੇ ਆਪਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਤਸ੍ਯ ਮਲਿਨਵ੍ਯੂਹਪਾਦਪੀਠਾਪਮਾਰ੍ਜਕੈਃ । ਸੁਰੈਰ੍ ਵਿषਯ ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਮृਗੈਰ੍ ਇਵ ਮਹਾਵਨਮ੍
ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਗੰਦ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰੁਦ੍ਯਮਾ ਗਤਸ਼੍ਰੀਕਾ ਦੀਨਾਃ ਪ੍ਰਕਟਿਤਾਸ਼ਯਾਃ । ਬਾਨ੍ਧਵਾ ਨ ਵਿਰਾਜਨ੍ਤੇ ਪਦ੍ਮਾਃ ਪ੍ਲੁष੍ਟਦਲਾ ਇਵ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਨੀਅਤ ਸਾਫ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਸੜ ਗਏ ਹੋਣ।
ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸੁਰਵੀਰਾਣਾਂ ਗृਹੇष੍ਵ੍ ਅਵਿਰਤਾਨਿਲੈਃ । ਧੂਸਰਾ ਭਸ੍ਮਨੀਹਾਰਾ ਧੂਪਧੂਮਭਰਾ ਇਵ
ਅਸੁਰ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਦੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਰਾਖ ਦੇ ਬੱਦਲ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧੂਪ ਦੇ ਧੂੰਏ ਦੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ।
ਹृਤਦ੍ਵਾਰਕਵਾਟਾਸੁ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਤਃਪੁਰਭਿਤ੍ਤਿषੁ । ਪ੍ਰਭਾ ਮਰਕਤਸ੍ਯੇਵ ਜਾਤਾ ਨਵਯਵਾਙ੍ਕੁਰਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿੱਤਾਂ 'ਤੇ ਨਵੀਂ ਚਮਕ ਉੱਗ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਵੇਂ ਜੌ ਦੇ ਕੋਪਲੇ ਜਾਂ ਪਨ੍ਹੇ ਦੀ ਹਰੀ ਚਮਕ।