ਇਮਾ ਦृਸ਼੍ਯਦृਸ਼ੋ ਰਾਮ ਨਾਨਾਕਾਰਵਿਕਾਰਦਾਃ । ਨ ਕਾਸ਼੍ਚਨ ਤਵਾਤ੍ਮੀਯਾ ਦੂਰਾਚ੍ ਛੈਲਸ਼ਿਲਾ ਇਵ
ਏ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਦਿਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਤੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਰ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਤੇਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਧਾਵਮਾਨਮ੍ ਇਹਾਮੁਤ੍ਰ ਲੁਠਿਤਂ ਲੋਕਵृਤ੍ਤਿषੁ । ਸਂਸ੍ਥਾਪਯ ਨਿਬਧ੍ਯੈਤਨ੍ ਮਨੋ ਹृਦਯਕੋਟਰੇ
ਇਹ ਮਨ ਜੋ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਲਦਾ ਤੇ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈ।
ਚਿਦਾਦਿਤ੍ਯੋ ਭਵਾਨ੍ ਏਵ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਜਗਤਿ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਕਃ ਪਰਸ੍ ਤੇ ਕ ਆਤ੍ਮੀਯਃ ਪਰਿਸ੍ਖਲਸਿ ਕਿਂ ਮੁਧਾ
ਤੂੰ ਹੀ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਸੂਰਜ ਹੈਂ ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਫਿਰ ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਕਿਉਂ ਭਟਕਦਾ ਹੈਂ?
ਤ੍ਵਮ੍ ਅਨਨ੍ਤੋ ਮਹਾਬਾਹੁਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਆਦ੍ਯਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਤ੍ਵਂ ਪਦਾਰ੍ਥਸ਼ਤਾਕਾਰੈਃ ਪਰਿਸ੍ਫੂਰ੍ਜਸਿ ਚਿਦ੍ਵਪੁਃ
ਤੂੰ ਅਨੰਤ ਹੈਂ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ।
ਤ੍ਵਯਿ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਪ੍ਰੋਤਂ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਬੋਧੇ ਨਿਤ੍ਯੋਦਿਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਸੂਤ੍ਰੇ ਮਣਿਗਣੋ ਯਥਾ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸਦਾ ਉੱਗਦੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਧਾਗੇ 'ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਦਾ ਗੁੱਝਾ ਹੋਵੇ।
ਨ ਜਾਯਸੇ ਨ ਮ੍ਰਿਯਸੇ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਜਃ ਪੁਰੁषੋ ਵਿਰਾਟ੍ । ਚਿਚ੍ ਛੁਦ੍ਧੋ ਜਨ੍ਮਮਰਣਭ੍ਰਾਨ੍ਤਯੋ ਮਾ ਭਵਨ੍ਤੁ ਤੇ
ਤੂੰ ਨਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਨਾ ਮਰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਅਜਨਮਾ, ਵਿਆਪਕ ਮਨੁੱਖ ਹੈਂ—ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ। ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਭੁਲਾਵਾਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ।
ਸਮਸ੍ਤਜਨ੍ਮਰੋਗਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰ੍ਯ ਬਲਾਬਲਮ੍ । ਤृष੍ਣਾਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਭੋਗਾਨਾਂ ਭੋਕ੍ਤੈਵ ਭਵ ਕੇਵਲਮ੍
ਸਾਰੇ ਜਨਮਾਂ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾ।
ਤ੍ਵਯਿ ਸ੍ਥਿਤੇ ਜਗਨ੍ਨਾਥੇ ਚਿਦਾਦਿਤ੍ਯੇ ਸਦੋਦਿਤੇ । ਇਦਮ੍ ਆਭਾਸਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਸਾਰਸ੍ਵਪ੍ਨਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਜੋਂ ਸਦਾ ਉੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ, ਸਪਨੇ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾ ਵਿषਾਦਂ ਕृਥਾ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸੁਖਦੁਃਖੈषਣਾ ਨ ਤੇ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼੍ ਚਿਦ੍ ਅਸਿ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤ੍ਵਵਭਾਸਕਃ
ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪੈ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਖੋਜ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਹੈਂ, ਸਭ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ, ਤੇ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਇष੍ਟਮ੍ ਅਨਿष੍ਟਂ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਨਿष੍ਟਂ ਚੇष੍ਟਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਪਰਿਕਲ੍ਪ੍ਯ ਤਦਭ੍ਯਾਸਾਤ੍ ਤਤੋ ऽਪਿ ਦ੍ਵੇ ਪਰਿਤ੍ਯਜ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂ ਨਾ ਚਾਹਿਆ, ਜਾਂ ਹੁਣ ਜੋ ਨਾ ਚਾਹ ਕੇ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ—ਇਹ ਸਭ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇਹ ਕਰਦਾ ਆਇਆ, ਹੁਣ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤਿਆਗ ਦੇ।
ਇष੍ਟਾਨਿष੍ਟਦृਸ਼ੋਸ੍ ਤ੍ਯਾਗੇ ਸਮਤੋਦੇਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ । ਤਯਾ ਹृਦਯਵਰ੍ਤਿਨ੍ਯਾ ਪੁਨਰ੍ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ ਨ ਜਾਯਤੇ
ਜਦ pleasant ਤੇ unpleasant ਦੀ ਸੋਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਦਾ ਲਈ ਸਮਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਸਮਤਾ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਜੀਵ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਯੇषੁ ਯੇषੁ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੇषੁ ਮਨੋ ਮਜ੍ਜਤਿ ਬਾਲਵਤ੍ । ਤੇਭ੍ਯਸ੍ ਤੇਭ੍ਯਸ੍ ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਤਦ੍ ਧਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਮਨ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਕਈ ਥਾਂਵਾਂ 'ਚ ਰਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੋਂ-ਉਥੋਂ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ, ਸੱਚ ਵਿਚ ਟਿਕਾ ਦੇ।
ਏਵਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਗਤਾਭ੍ਯਾਸਂ ਮਨੋਮਤ੍ਤਮਤਙ੍ਗਜਮ੍ । ਨਿਬਧ੍ਯ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਨ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ऽਧਿਗਮ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਦੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾ ਸ਼ਠੈਰ੍ ਅਯਥਾਰ੍ਥਜ੍ਞੈਰ੍ ਮਿਥ੍ਯਾਦृष੍ਟਿਹਤਾਸ਼ਯੈਃ । ਧੂਰ੍ਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਿਕ੍ਰੀਤੈਰ੍ ਵਿਮੂਢੈਸ੍ ਸਮਤਾਂ ਗਮਃ
ਧੋਖੇਬਾਜ਼, ਝੂਠੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ, ਕੂੜੀ ਆਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਖੋਟੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਭੁਲੇਖੇ 'ਚ ਪਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾ ਕਰ।
ਅਕਿਞ੍ਚਨਾਤ੍ ਸ੍ਵਨਿਰ੍ਣੀਤੌ ਲਮ੍ਬਮਾਨਾਤ੍ ਪਰੋਕ੍ਤਿषੁ । ਨ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਾਦ੍ ਅਧਿਕੋ ਲੋਕੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਅਸ੍ਤੀਹ ਦੁਃਖਦਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਖੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਦੀ ਥਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਜੋ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਏਤਦ੍ ਅਵਿਵੇਕਾਭ੍ਰਮ੍ ਉਦਿਤਂ ਹृਦਯਾਮ੍ਬਰੇ । ਵਿਵੇਕਪਵਨੇਨਾਸ਼ੁ ਦੂਰਂ ਨਯ ਮਹਾਮਤੇ
ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ 'ਚ ਉਠੀ ਹੋਈ ਭਟਕਣ ਦੀ ਘਟ ਨੂੰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ।
ਆਤ੍ਮਨੈਵ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਯਾਵਦ੍ ਆਤ੍ਮਾਵਲੋਕਨੇ । ਨ ਕृਤੋ ऽਨੁਗ੍ਰਹਸ੍ ਤਾਵਨ੍ ਨ ਵਿਚਾਰੋਦਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਕਿਰਪਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤੇ ਤਦ ਤੱਕ ਵਿਚਾਰ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਵੇਦਵੇਦਾਨ੍ਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਤਰ੍ਕਦृष੍ਟਿਭਿਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਯਮ੍ । ਨਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਕਟਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਯਾਵਨ੍ ਨ ਸ੍ਵਮ੍ ਅਵੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਵੇਦ, ਵੇਦਾਂਤ ਅਤੇ ਤਰਕ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਵੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਆਤਮਾ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦੇ ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸਿ ਵਿਤਤਂ ਬੋਧਂ ਮਦ੍ਵਚਾਂਸ੍ਯ੍ ਅਵਬੁਧ੍ਯਸੇ
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ।
ਵਿਕਲ੍ਪਾਂਸ਼ਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਤ੍ਵਯੈषਾ ਚਿਦ੍ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ । ਗृਹੀਤਾ ਵਿਤਤਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਿਰ੍ ਮਦੁਕ੍ਤਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਤੂੰ ਜਦੋਂ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦ ਇਹ ਚਿੱਤ ਦੀ ਸਰਬਤ ਵਿਆਪਕਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ।
ਵਿਲੀਨਸਰ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸਨ੍ਦੇਹਵਿਭ੍ਰਮਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਣਕੌਤੁਕਨੀਹਾਰੋ ਜਾਤੋ ऽਸਿ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਃ
ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਸੰਕਲਪ ਮਿਟ ਗਏ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਤੇ ਭਟਕਾਵਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਦੀ ਧੁੰਦ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਰੋਗ-ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਉਪਗਚ੍ਛਸਿ ਪਾਸਿ ਨਿਹਂਸਿ ਵਾ ਪਿਬਸਿ ਵਲ੍ਗਸਿ ਚਿਨ੍ਮਯ ਵਰ੍ਧਸੇ । ਤਦ੍ ਅਸਿ ਤੇਨ ਤਵਾਸ੍ਤੁ ਮਹਾਮੁਨੇ ਵਿਗਤਬੋਧਕਲਙ੍ਕਵਿਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾ
ਮਹਾਨ ਮুনি, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ—ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਅਪਣਾਵੇਂ, ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਂ, ਨਸ਼ਟ ਕਰੇਂ, ਪੀ ਲੈਂ, ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਵੇਂ—ਤੂੰ ਉਹੀ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਾਗ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਰਹੇ, ਤੂੰ ਐਸਾ ਹੀ ਰਹੇ।
ਅਥੇਮਮ੍ ਅਪਰਂ ਰਾਮ ਵਿਜ੍ਞਾਨਾਧਿਗਮੇ ਕ੍ਰਮਮ੍ । ਸ਼ृਣੁ ਦੈਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ ਸਿਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਯਥਾ
ਹੁਣ, ਰਾਮਾ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਸੁਣ—ਕਿਵੇਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਾਹੀਂ ਸਿਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਆਸੀਤ੍ ਪਾਤਾਲਜਠਰੇ ਵਿਦ੍ਰਾਵਿਤਸੁਰੋ ऽਸੁਰਃ । ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ ਨਾਮ ਨਾਰਾਯਣਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਅਸੁਰ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਸੀ। ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤਭੁਵਨਾਭੋਗਸ੍ ਸ ਜਹਾਰ ਹਰੇਰ੍ ਜਗਤ੍ । षਟ੍ਪਦਸ੍ਯ ਬृਹਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਰਂ ਰਾਜਹਂਸ ਇਵਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜ ਹੰਸ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਤੋਂ ਕਮਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਕਾਰ ਜਗਤਾਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸੁਰਾਸੁਰਃ । ਦਨ੍ਤੀ ਨਿਰਸ੍ਤਹਂਸੌਘੋ ਨਲਿਨ੍ਯਾਮ੍ ਅਲਿਨਾਮ੍ ਇਵ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਕਮਲ ਦੇ ਪੰਡ ਵਿੱਚ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਥਾਸਾਵ੍ ਅਸੁਰਾਧੀਸ਼ਃ ਕੁਰ੍ਵਂਸ੍ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇਸ਼ਤਾਮ੍ । ਕਾਲੇਨ ਸੁषੁਵੇ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਅਙ੍ਕੁਰਾਨ੍ ਇਵ ਮਾਧਵਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕਰਕੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਧਵ ਵਸੰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਰ ਉਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇ ऽਵਰ੍ਧਨ੍ਤਾਚਿਰੇਣੈਵ ਤੇਜਸ੍ਤਰ੍ਜਿਤਤਾਰਕਾਃ । ਦਸ਼ਾਰ੍ਕਾਂਸ਼ੁਸ਼ਤਾਨੀਵ ਵ੍ਯੋਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਿਵਿਲਾਸਿਨਃ
ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵਧ ਗਏ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਚੋੰਧਿਆ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਗਏ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋ ਨਾਮ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਧਾਨਾਤ੍ਮਾ ਬਭੂਵ ਹ । ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਾਂ ਮਣੀਨਾਮ੍ ਇਵ ਕੌਸ੍ਤੁਭਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਜੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚੇ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣੇ—ਜਿਵੇਂ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਿਚ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨਾਰਾਜਤ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਸਰ੍ਵਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਯੁਕ੍ਤੇਨ ਵਸਨ੍ਤੇਨੇਵ ਵਤ੍ਸਰਃ
ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਸਾਲ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।